Sportief en lang? Word roeikampioen!

De Holland Acht, jarenlang het vlaggenschip van het Nederlandse roeien, staat bij het WK in eigen land niet in de finale. Jammer. Want roeisucces is maakbaar.

Er zit op dit moment niet voldoende kracht in de Acht om landen als Frankrijk, de Verenigde Staten en Duitsland te kunnen bijhouden. Foto Olivier Middendorp

Gezocht: gezonde jonge mensen die opgeleid willen worden tot roeikampioen.

Wij bieden: een professionele opleiding in het splinternieuwe Olympisch trainingscentrum bij de Amsterdamse Bosbaan, met uitzicht op een internationale sportcarrière.

Functievereisten: een minimale lichaamslengte van 1.90 m en een gewicht van 90 kilo bij de mannen en 1.80 m en 80 kilo bij de vrouwen. Verder: duurvermogen, spierkracht en de bereidheid om de maatschappelijke carrière uit te stellen. Roei-ervaring is beslist geen vereiste.

Zo’n advertentie van de roeibond zou bondscoach Nico Rienks wel willen plaatsen. Rienks wil een nieuwe groep over een toekomst in het roeien laten nadenken: de grote mannen en vrouwen in andere sporten die daar nooit de top kunnen halen. De basketballer die net niet handig genoeg is met de bal, de rugbyer met te weinig spelinzicht.

Zij zijn van harte welkom bij de roeibond. Want de bond heeft de ambitie om aansluiting bij de wereldtop te krijgen en dat vergt een bredere basis dan nu. „We zijn het langste volk ter wereld, maar hebben als sport nog te weinig massa voor de wereldtop”, zegt Rienks, zelf een van de meest succesvolle Nederlandse roeiers ooit. „Het wordt tijd voor een campagne.”

Niet verder dan troostfinales

Zo’n campagne moet vooral de Holland Acht, jarenlang het vlaggenschip van het Nederlandse roeien, weer vaart kunnen geven. Want de Acht maakt moeilijke tijden door. Vorig jaar nog succesvol met brons op de EK in Sevilla en bij de internationale wedstrijden in Luzern, maar dit jaar gevangen in een negatieve spiraal. Op dezelfde toernooien kwam de Acht niet verder dan troostfinales; zondag ontbreekt de ploeg in de WK-finale, die deze week in Amsterdam plaatsvindt. Het steekt Rienks. „De Acht is toch het koningsnummer. Daarin kom je uit voor Nederland, roei je tegen Duitsland. Natuurlijk is voor een roeier de skiff (eenpersoons roeiboot, red.) het mooiste, en als dat niet kan dan doe je het met z’n tweeën of vieren. Maar de Acht heeft mij als mens het meeste gebracht, een levenslange relatie met teamgenoten.”

Rienks won in 1988 olympisch goud in de dubbeltwee, met Ronald Florijn. Het koppel vormde het stuwende hart van de Holland Acht die in 1996 in Atlanta goud won. „We zaten daarin met zeven medaillewaardige roeiers. Die hebben we nu niet.” En juist in meermansboten als de Acht is het succes maakbaar, zijn er met een goede organisatie medailles af te dwingen. „We moeten nu beginnen”, zegt Rienks. „Trek er maar zes jaar voor uit. Een medaille in Rio (2016) kun je vergeten, we moeten ons op Tokio (2020) richten.”

De Holland Acht is niet langer een prioriteit voor de roeibond; dat zijn de vier-zonder-stuurman (goud op het WK in 2013) en de twee-zonder (brons in 2013). De Acht is voor talentontwikkeling, en heeft simpelweg mindere roeiers dan de vier en de twee.

Er zit op dit moment niet voldoende kracht in de Acht om landen als Frankrijk, de VS en Duitsland te kunnen bijhouden, vindt Acht-coach Geert-Jan Derksen. „Als die trend doorzet, dan halen we de Olympische kwalificatie niet”, waarschuwt hij. Derksen wil binnen de roeibond een debat aanzwengelen over de vraag of het beschikbare potentieel niet anders ingezet kan worden. Waarom niet de zware, sterke jongens van de dubbelvier en de dubbeltwee inzetten voor de Acht?

Niet alleen de Acht is belangrijk

Derksen realiseert zich dat zijn Acht onder een vergrootglas ligt. Een boot met een succesvolle historie. Steevast vormen de races van deze ploegen de afsluiting van grote toernooien. „De belangstelling heeft er ook mee te maken dat het grote publiek de Acht begrijpt. Roeien is voor de leek razend ingewikkeld met al die verschillende klassen”, zegt Diederik Simon, die tot de vorige Spelen in de Holland Acht roeide. Maar hij relativeert het continue gedoe rondom de boot. Zoals in 2012 bij de Spelen in Londen, toen twee maanden van tevoren coach Antonio Maurogiovanni werd vervangen en twee weken voor de start ook nog eens de speciaal voor de Acht ontwikkelde ‘wonderboot’. Nederland werd ‘slechts’ vijfde.

„Alles wordt zo opgeblazen”, zegt Simon. Volgens Simon is het onzin om aan de prestaties van de Acht af te lezen hoe een roeiland ervoor staat. „Ons vlaggenschip is nu de vier. Er zijn maar weinig sterke landen in de wereld die twee topboten hebben. Nieuw-Zeeland moet het vooral van de kleine boten hebben, maar heeft geen goede Acht. Alleen de Engelsen maken het waar.”

Nederland zal moeten kiezen in welke boten het investeert. De roeibond is gekort en moet het doen met twee miljoen euro per jaar, terwijl er tien miljoen nodig is. De Acht kost 565.000 euro per jaar, een skiffeur als Roel Braas drukt voor 165.000 euro op de begroting, een vier kost 285.000 euro. Hessel Evertse, technisch directeur van de bond: „Als je een half miljoen wordt gekort, betekent dat dus een hele acht eruit, of een vier en een twee.”

De technisch directeur, die tot 2012 hoofd topzeilen bij de zeilbond was, weerspreekt dat er een verband is tussen breedtesport en topprestaties. „We zijn helemaal geen klein roeiland, komen met 32.000 leden op de derde plaats in de wereld.” De grillige prestatiecurve van de Holland Acht is meer het gevolg van een maatschappelijk probleem. Rienks: „Je moet vijf tot tien jaar van je leven ervoor willen geven. Het vraagt veel moed om na je studie je carrière jaren uit te stellen.”

Rienks vult zijn advertentie aan: lef gevraagd.

    • Harry Meijer