Smaakbommetjes

Jammer voor de Russen dat ze geen Hollandse tomaten mogen eten

Tomaten komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, dus strikt genomen bestaat er niet eens een Hollandse tomaat. Toch is Nederland een tomatenland van formaat, de Hollandse tomaten gaan de hele wereld over. We zijn vorig jaar zelfs exportkampioen geworden door met een omzet van 1,8 miljard dollar Mexico (1,7 miljard dollar) voorbij te streven. Zelfs in de zo geroemde Franse hypermarchés liggen Nederlandse tomaten. Het zal de Russen, die sinds het importverbod geen Nederlandse tomaten meer krijgen, nog moeilijk vallen om een aanvaardbare vervanging te vinden, want ze zijn niet voor niets zo populair.

Dat de Hollandse tomaten het zo goed doen, is eigenlijk te danken aan een tomatenrel in Duitsland, onze grootste afnemer. Zo’n twintig jaar geleden constateerde men daar dat de Hollandse tomaten er weliswaar mooi uitzagen, maar de smaak ervan door de jaren heen steeds beroerder was geworden. Bij het telen was wel op gewicht, kleur, vorm en glans gelet, maar smaak stond niet op de lijst. Het woord Wasserbomben viel, geniale antireclame: de export kwam nagenoeg tot stilstand.

In reactie daarop is zo’n vijftien jaar geleden de Tasty Tom ontwikkeld. En er kwamen trostomaten die sterk op smaak geteeld zijn. In de afgelopen vijf jaar heeft ook de kleine trostomaat zijn intrede gedaan. Telers ontwikkelden ‘hybride’ soorten waarin kwaliteiten gecombineerd werden en het resultaat daarvan kreeg een merknaam. Stormachtig was de groei van de ‘snoeptomaat’ van een gram of tien die, van kroon ontdaan, in plastic bekers verkocht wordt. De zoete tomatensmaak zit vooral in de schil en daar heeft zo’n kleine tomaat relatief veel van. De nieuwe tomaat is niet biologisch, maar de teelt is schoon: insecten zorgen voor bestrijding en bevruchting en de teler springt slim met energie om.

Een handvol grote telers is verantwoordelijk voor de bulk van de Nederlandse tomatenoogst. Eén van de grootste is Agro Care: het bedrijf heeft drie vestigingen en produceert jaarlijks zestig miljoen kilo tomaten. De vestiging in de Wieringermeer – één van de drie – is een hightech tomatenfabriek van vijftig hectare waar onder glas en ledlicht vrijwel uitsluitend trostomaten geproduceerd worden. Ze hebben namen als Petit Cherry, Bella Donna en Red Pearl en de eerder dit jaar gelanceerde Tazed tomaten die in chique doosjes verhandeld worden. Zo’n tachtig tot negentig procent van de oogst wordt geëxporteerd en door de oogsten op elkaar af te stemmen kan dat het hele jaar door.

Uiteraard zijn er ook tuinders die vinden dat de tomaat alleen ’s zomers van de koude grond hoort te komen en die zweren bij tomaten van oude, niet- gemodificeerde rassen. Die bedienen dan vooral restaurant s of ‘groentejuweliers’ die klandizie hebben voor zo’n duurdere tomaat-met-een-verhaal.

Ronald Hoeben