De wet van de witte boorden

Mannenmode draait om details. Hoe kies je een kraag die past bij je persoonlijkheid en je gezicht?

Foto's Olivier Middendorp / bewerking studio NRC

Nederlandse mannen kleden zich niet graag formeel. Jeans-jasje-overhemd – in plaats van een pak – is gangbaar tijdens de werkweek en in het weekend regeert het T-shirt. Dassen zijn in de meeste beroepen al lang afgezworen. Eigenlijk staat alleen de kraag in onze casual kleedcultuur nog overeind.

Door dit isolement wordt de kraag bepalender dan ooit voor de indruk die je maakt. Van alles wat je draagt, zit een kraag het dichtst bij je gezicht. Zie de kraag als een lijst. Een goed gekozen kraag laat je trekken beter uitkomen. Een verkeerd gekozen kraag bederft in het slechtste geval je uitstraling. Daarom is het de moeite waard er meer over te weten te komen.

Als je de klassiekers kent, vermijd je vanzelf moderne monsterlijkheden uit het bodemsegment zoals een overdaad aan knopen of een extra laag in de kraag met een ander patroon of kleurtje. Vermijd zo’n pretpark om je nek. Pas ook op bij Scandinavische merken. Hun hemden hebben vaak kraagjes die door een gebrek aan rughoogte – het deel van de kraag dat omhoog staat – als een slabbetje om je nek hangen. Ze zijn te klein voor knoopjes maar hebben ze vaak toch. Een button-down kraag hoort om te krullen en mag daarom niet te klein zijn. Wat je met knoopjes doet, maakt uit. Door het bovenste knoopje van je hemd dicht te knopen, zonder das, zet je jezelf bijvoorbeeld neer als rebel of kunstenaar. Aan deze stijl is zelfs een Penguin-boekje gewijd: Buttoned-up, van Gert Jonkers en Jop van Bennekom.

Als exotische vlinders liggen verschillende kragen tentoongesteld in een vitrine. Daniél Meul van de Amsterdamse herenkledingzaak Pauw Mannen, zelf gekleed in een double-breasted zijden pak met boutonnière (een kleine bloem in het knoopsgat), legt de vuistregels uit voor het kiezen van een kraag. Een kleine kraag maakt je hoofd optisch groter. Een kraag met een hoge rug camoufleert een lange nek, een lage kraag doet je hals langer lijken.

Ook de mate waarin de kraag gespreid is, de grootte van de hoek van de punt, maakt uit. „President John F. Kennedy had een behoorlijk groot hoofd. Daarom droeg hij een naar beneden wijzende kraag met scherpe punten, die ervoor zorgde dat z’n gezicht smaller leek”, zegt Meul. Het tegenwoordig zo populaire cut-away model, waarbij de punten van de kraag bijna naar achteren wijzen, zou de president niet hebben geflatteerd.

Er ontbreekt één extravagante kraagsoort in de verzameling van Pauw: de tab of pin collar. Bij deze kraag zijn de punten aan elkaar verbonden door een lusje of een speld, waardoor de knoop van de das omhoog en naar voren wordt geduwd. De bekendste liefhebber van deze nagenoeg uitgestorven stijl is Minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk. Zijn kraag is even parmantig als de man zelf.