Alleen kom je er niet

Het is nu hoogseizoen voor spelersmakelaars. Zij brengen voetballers en clubs bij elkaar. Dat gaat er soms vuil aan toe. Op pad met makelaar Barry Tjeertes en zijn hoopvolle voetballers.

Weer een CV in zijn inbox op LinkedIn. Het zoveelste dat hij ontvangt tijdens deze transferperiode. De e-mail komt van een Bosnische voetballer die schrijft dat hij zijn thuisland zo snel mogelijk wil verlaten:

Waarheen maakt niet uit. Hier is er geen toekomst. Heb jij contacten? Eredivisie? Jupiler League? Ik ben spits, maar kan ook spelen als aanvallende middenvelder.

Afzender van deze wanhoopskreet: Mirza Totic, 19 jaar en hoofdrolspeler in een compilatie op YouTube. Geen fragmenten die scouts versteld doen staan, maar dat weerhoudt deze tiener uit Sarajevo er niet van te dromen van een carrière in het buitenland.

„Dat zou ik ook doen als ik daar woonde”, zegt Barry Tjeertes. Met de blik gericht op het scherm schudt hij zijn hoofd. „Hier kan ik niks mee.” Te jong, te onervaren en niet goed genoeg. ‘Bedankt voor je bericht Mirza, maar je moet eerst meer ervaring opdoen’, schrijft hij terug. Een vriendelijke groet blijft uit.

Barry Tjeertes is spelersmakelaar. Hij brengt voetballers en clubs bij elkaar. Sluiten zij een contract met elkaar af, dan verdient hij daaraan, meestal een percentage van het salaris van de speler.

Van mannen zoals Tjeertes zijn er enkele honderden in Nederland. Allemaal willen ze rijk worden van het voetbal. De zomer is voor de spelersmakelaars hoogseizoen, dat is de transferperiode. En die loopt maandagavond af.

Tjeertes is 23 jaar oud en pas twee jaar actief in deze wereld. Een kleine vis, maar met een groot bereik. Van Frankrijk, Nigeria en Zweden tot Canada: vanuit alle windstreken wordt hij benaderd voor zaken. Een jonge Bulgaarse doelman op zoek naar een nieuwe club, een Nigeriaanse spelersmakelaar met een stal vol talenten en een club op Cyprus die nog een linksbuiten zoekt. De strekking is altijd hetzelfde: „We can do business.”

De reden daarvoor is dat er veel wederzijdse afhankelijkheid is in deze wereld. Simpel gezegd: ik help jou, jij helpt mij. Om zaken te doen worden soms speciale constructies bedacht. Maar intussen jagen de makelaars op dezelfde stuiver en blijken afspraken lang niet altijd te worden nagekomen.

„Weet je, jij kan ook handelen in spelers”, zegt Tjeertes. „Zorg dat je een club vindt voor een speler zonder makelaar en je kan commissie opstrijken. Echt, daar hoef je geen duur pak voor aan.”

Twee weken voor de deadline

Welkom in de marge van de transferwereld. Het is een wereld die normaal verborgen blijft, maar jonge bemiddelaar Tjeertes wil best eens vertellen over de soms bizarre praktijken waar hij mee te maken heeft. Onderhandelingen in achterkamertjes, jongens die zich gratis aanbieden en vacatures op Twitter.

Dit is ook de wereld van Khaled Salim El Abed, een Amsterdamse Jordaniër die enkele jaren geleden in de jeugd van Ajax speelde met Davy Klaassen, Stefano Denswil en Lesly de Sa. Zij zijn inmiddels doorgebroken in de eredivisie, hij daarentegen is afgezakt en sinds deze zomer zelfs clubloos.

Het is een verhaal van wanhoop. El Abed is niet zo’n jongen die voetballen combineerde met een studie, die een vangnet spande voor als het niet zou lukken om profvoetballer te worden: hij gokte op een carrière als prof. Dat doet hij nog steeds, hoewel hij moest vertrekken bij FC Oss, dat afgelopen seizoen negentiende werd in de eerste divisie. Lager kan eigenlijk niet.

„Een jongen zoals hij zou zelfs voor niks voetballen”, zegt Barry Tjeertes, die voor El Abed nu een nieuwe club zoekt, twee weken voor de transferdeadline verloopt. Het mogelijke alternatief: magazijnwerk op een heftruck. Niks mis mee, maar profvoetbal spreekt meer aan.

De Jordaniër is blij met zijn zaakwaarnemer. „Barry is eerlijk tegen mij”, zegt El Abed. De ooit bewierookte jeugdspeler van Ajax zat eerder bij het kantoor van Mino Raiola, die onder anderen Mario Balotelli begeleidt. Diens stal bulkt van de dure handelswaar. Miljoenentransfer hier, miljoenentransfer daar. Maar voor El Abed was geen interesse. Ook niet van het management, dat meer aandacht schonk aan grote spelers. Zo gaat het vaker bij kantoren van naam. Een modale speler is daar als een stil kind in een groot gezin: het krijgt ongemerkt minder aandacht. „Ik was de gladde praatjes zat”, zegt El Abed.

Dat was niet zo chic van mij

Alle voetballers hebben een Barry Tjeertes nodig. Om contacten te leggen met clubs en ze bij te staan bij het onderhandelen. Andersom geldt dat ook voor clubs. Zij benaderen de makelaars eveneens.

Zo krijgt Tjeertes bericht uit Cyprus: AEK Larnaca, een van de grotere clubs op het eiland, is op zoek naar een spits en een defensieve middenvelder:

Hallo Barry,

(..) De spits kan 3.000 tot 3.500 euro bruto per maand verdienen, de middenvelder 2.500 euro. Ze kunnen voor een week op proef komen. De vlucht wordt betaald en ze krijgen zakgeld. Als je een spits hebt, stuur me er dan alsjeblieft een. Ik hoop dat je snel kunt reageren, want ik moet de club uitsluitsel geven. Bedankt.

Zijn ogen snellen over de regels. Dan grijnst >> >> hij. Van zo’n bericht wordt hij warm: hij hij handelde nog niet eerder op eigen houtje een transfer naar het buitenland af. En hij verdient er goed aan als de door hem aangeboden speler wordt aangenomen: zo’n tien procent van diens jaarsalaris, voor de duur van het contract. Dus wanneer hij een spits levert die per jaar 85.000 euro opstrijkt, verdient hij daar 8.500 euro aan.

Tijd voor wat telefoontjes.

Hij belt Jeffrey Ket, een van de spelers die hij begeleidt. De 21-jarige verdediger is bij FC Dordrecht op een zijspoor beland en voelt wel wat voor een stage op Cyprus. Ook omdat hij daar meer kan verdienen dan in Dordrecht, waar zijn maandloon net hoger ligt dan het minimumloon voor volwassenen: 1.485 euro bruto.

Tjeertes en Ket gaan verder terug. Het was ook Tjeertes die Ket vorige zomer naar FC Dordrecht loodste. Een apart verhaal. Vlak voor de transferdeadline belde Ket hem met de vraag of hij nog een geïnteresseerde club wist. Ket speelde op amateurbasis (dus onbetaald) bij Telstar, maar een contract bleef uit. Waarop Tjeertes belde met Marco Boogers, technisch directeur van Dordrecht. Die belde al na een half uur terug: „Laat maar komen.”

Beide partijen blij, maar twee andere een stuk minder. Telstar wist van niks en stelde dat Ket een dag eerder nog een contract was aangeboden. „Dat kon niet waar zijn, wat Telstar beweerde, want anders belt hij mij niet”, brengt Tjeertes daartegen in.

Ook een andere makelaar beklaagde zich, die voelde zich bestolen. Want was hij niet de belangenbehartiger van Ket? Tjeertes knikt. „Maar dat staat nergens op papier. Dat was een mondelinge overeenkomst. Het was niet chic van mij en Jeffrey om zo te handelen, maar het mag wel. De volgende keer ben ik zelf degene die wordt genaaid. Zo gaat het in deze wereld.”

Nu mag Ket dus op stage bij AEK Larnaca op Cyprus. Twee Nederlanders staan al op de loonlijst bij deze club: Serginho Greene, ooit verdediger van Feyenoord, en Kevin Hofland (ook ex-Feyenoord), nu technisch directeur. Met zijn positie in de middenmoot en tribunes zonder daken is Larnaca geen droomclub, maar een modale Nederlandse speler kan het slechter treffen. Zachte winters, appartementen met uitzicht op zee en een goed salaris.

Toch gaat Ket niet in op het aanbod van Larnaca. Hij is bang voor heimwee. Voor een jongen uit een hecht gezin, die niet eerder op zichzelf woonde, is de stap groot. „Als je daar wilt slagen, moet je mentaal sterk zijn”, zegt Tjeertes.

Ket kiest voor FC Oss, de oude club van El Abed. Voor een salaris rond het minimumloon, dat een paar honderd euro meer wordt als zijn contract wordt verlengd. Geen hoge bedragen, maar het voordeel schuilt in de bijkomende onkostenvergoeding. Ket woont in Oss, maar op papier pendelt hij heen en weer vanuit Haarlem – met medeweten van de club. Daarmee strijkt hij reiskosten op – zonder te reizen.

Je weet het nooit in zo’n land

Als zijn eigen spelers niet willen, bedenkt Tjeertes een alternatief. Wel interesse in een verblijf op Cyprus heeft Damiano Schet. Het type voetballer dat zelfs de kenners nauwelijks zouden herkennen op een elftalfoto van RKC. Maar hij speelt er wel. Een snelle linksbuiten en, vooral, transfervrij. Tjeertes speelde met hem in de jeugd van HFC Haarlem en weet dat Schet geen vaste makelaar heeft. Dat geldt voor meer spelers in de marge. Zij doen zaken op projectbasis, zoals Tjeertes met Schet. Als hij voor de speler een interessante club regelt, krijgt daarvoor een vergoeding.

De twee sluiten voor zo’n deal dan een tijdelijke overeenkomst, een zogenoemde autorisatie. „Dat geeft mij het recht om op Cyprus een contract voor Schet af te sluiten”, zegt Tjeertes. De overeenkomst tussen hem en Schet zal duren tot eind juli, voor die tijd moet het contract dus rond zijn.

Hij regelt het contract tussen Schet en de club. De aanvaller is enthousiast, maar vraagt bedenktijd. Hij laat het voorstel van Larnaca nalopen door een kennis. „Je weet het nooit in zo’n land”, verklaart hij. Tjeertes heeft het al laten checken door de advocaat met wie hij samenwerkt.

Een dag nadat de overeenkomst tussen hem en Schet is afgelopen, gelooft Tjeertes zijn ogen niet. Als hij op een website het laatste voetbalnieuws checkt, leest hij: ‘Schet van RKC naar Cyprus.’ Gevloek, verbijstering, woede. Hoe kan dit zonder dat hij ervan weet?

Wat blijkt: de ‘kennis’ van Schet is ook makelaar. De twee hebben de autorisatie tussen Tjeertes en Schet bewust laten aflopen, zodat zij daarna de deal konden sluiten met de Cypriotische club. „Ik loop daardoor een mooi bedrag mis, maar ik vind het nog pijnlijker dat ik zo genaaid word. Ook al werd ik er zelf beter van, ik had het beste met hem voor.”

Schet en hij zijn in gesprek over een compensatie. Wel heeft de speler om zich heen verteld dat het Tjeertes was die met Larnaca aankwam. Deze mond-tot-mondreclame heeft als gevolg dat even later Donovan Slijngard aan de lijn hangt, linksback van Sparta en transfervrij. „Kun je ook wat voor mij betekenen?”

Moderne mensenhandel

Ondertussen stromen bij Tjeertes de verzoeken binnen van vakgenoten uit het buitenland die samen zaken willen doen. Bijvoorbeeld van Afrikaanse zaakwaarnemers. Een van hen is Joseph Oyeye Oyeyemi uit Nigeria. Hij schrijft Tjeertes via LinkedIn dat hij „de beste spelers van Afrika heeft”. Wat hij ook op zijn profiel verkondigt, >> >> inclusief een foto met zonnebril en Hawaiishirt.

Tjeertes moet wel oppassen. Soms rieken dit soort aanbiedingen naar moderne mensenhandel, zegt hij.

Hij vertelt over de keer dat hij naar een jeugdtoernooi in het Franse Toulon afreisde voor een deal. In een hotel zag hij daar hoe twee Nigeriaanse spelers contracten tekenden, terwijl ze „amper een idee hadden wat ze tekenden”. De onderhandelingen vonden pas plaats na middernacht, want dat was het moment dat de trainers naar bed gingen. Zij mochten niets doorhebben.

De spelers werden bijgestaan door een of andere vage teamleider, die optrad als vertaler en woordvoerder „Hij wilde ervan profiteren”, zegt Tjeertes. „Die jongens maakt het niet uit in wat voor omstandigheden ze terechtkomen, als ze maar weg kunnen uit hun land. Zelf zou ik nooit zo handelen.”

Het is twee weken voor het sluiten van de transferperiode. De tijd dringt voor Khaled Salim El Abed, die nog altijd zonder club zit. Hij bivakkeert op sportpark Meerdijk in Emmen, waar hij een oefenstage afwerkt bij de plaatselijke FC. Die speelt op het tweede profniveau en kan nog een linksachter gebruiken. Voor Tjeertes reden genoeg om naar het oosten van het land af te reizen.

In het stadion treft hij een opgewekte El Abed. „Net een positief gesprek gehad”, zegt hij. Trainer Joop Gall had hem gezegd dat hij zeventien jaar lang betaald voetbal had gespeeld, maar niet zo goed kon voetballen als El Abed. „En toch zit ik zonder club”, zegt de proefspeler grinnikend.

El Abed is in zijn element. Hij vertelt wat er, in vergelijking met FC Oss, bij Emmen allemaal wél is: skyboxen, een spelerskostuum, een krachthonk en een lunch, mét soep. En dan koestert hij ook nog de gedachte dat hij mogelijk kan wonen in het nabije Center Parcs, waar hij door de club is ondergebracht. „Gisteren lekker gezwommen”, zegt hij. Goed tegen de onrust in zijn hoofd. Want één ding is zeker: „Dit is mijn laatste kans op een club.”

Het gaat tussen hem en Hussein Raza, een andere proefspeler die deze zomer al werd afgekeurd door Almere City. Net als El Abed houdt ook hij de moed erin.

„Het zijn gelukszoekers”, zegt Wim Beekman, directeur van FC Emmen. Hij had ook niet anders verwacht. Bij de zoektocht naar een extra verdediger hanteert hij een bewuste strategie. Hoe die werkt? „Ik laat in de pers doorschemeren dat we tevreden zijn met onze nieuwe spits, maar dat we nog een linksback zoeken, voor weinig geld. Of we zetten iets op Twitter. Binnen een kwartier krijg ik de eerste e-mails binnen.” Daarna pluist hij via Google uit wat de betreffende speler zoal heeft gepresteerd.

Dat van dat geringe budget zegt hij er specifiek bij. „Als ik zeg dat we een linksback voor in de basisopstelling zoeken, krijg ik spelers van een ander kaliber aangeboden.” Voetballers die Emmen tegen het einde van de transferperiode niet meer kan betalen, omdat het budget dan al is verdeeld.

Opvallend: El Abed is in Drenthe beland via een zaakwaarnemer die hij nog nooit heeft gezien. Het is die van een vriend van hem, die opperde dat hij mogelijk wat kon regelen. Via de telefoon werd hij geïnformeerd over de stage. „Maandagochtend 9 uur moest ik er zijn. Alles was geregeld.”

Die ochtend werkt hij naar eigen zeggen een goede training af. Net als dinsdag als Tjeertes hem opzoekt. „Het is spannend, maar ik heb een positief gevoel”, zegt hij.

Twee dagen staat er op de website van FC Emmen dat er „afscheid is genomen” van testspeler Khaled Salim El Abed. De technische staf „ziet in hem niet de linksback die de club voor ogen had”. <<