VN: 2.600 doden in Oost-Oekraïne, Poetin wil humanitaire corridor

Pro-Russische separatisten lopen langs ongemarkeerde graven bij Savoer-Mohjla, in de buurt van Donetsk. Foto Reuters/Maxim Shemetov

Bij de oorlog in het oosten van Oekraïne zijn nu bijna 2.600 mensen gedood. Dat schatten de Verenigde Naties, meldt persbureau AFP. De Russische president Vladimir Poetin deed vandaag een oproep aan pro-Russische rebellen om omringde Oekraïense militairen in het oosten te laten gaan via een humanitaire corridor.

Als gevolg van het “succes” van de milities in de Donbass zijn volgens Poetin veel Oekraïense soldaten omsingeld die “niet vrijwillig meededen aan de militaire operatie” tegen de rebellen. Voor hen moeten de pro-Russische separatisten een humanitaire corridor openen. Daar zijn ze toe bereid, lieten ze alvast weten.

Nieuw Rusland

In de toespraak van Poetin wordt Oost-Oekraïne omschreven als ‘Novorossiya’, oftewel Nieuw Rusland. Een term die rebellen al langer gebruiken om de door hen bezette gebieden te omschrijven. Gisteren vonden gevechten plaats verder naar het zuiden, in gebied waar pro-Russische separatisten lange tijd veel minder actief waren.

Oekraïense troepen trokken zich gisteren na hevige gevechten terug uit de Zuidoost-Oekraïense stad Noviazovsk. In Marioepol werden extra manschappen ingezet om te voorkomen dat de havenstad wordt ingenomen. De situatie aan de oostgrens ziet er volgens de veiligheidsraad van Oekraïne zo uit:

Bron: de veiligheidsraad van Oekraïne

Alleen Rusland ontkent eigen rol

Volgens de Oekraïense president Petro Porosjenko zijn er nu ook Russische troepen in het land aanwezig. De NAVO bevestigde dit. Volgens het militair bondgenootschap opereren er nu zo’n 1.000 Russische militairen in Oekraïne. Rebellenleider Aleksandr Zachartsjenko sprak van zo’n 3.000 tot 4.000 man. Twee colonnes met tanks reden vanuit Rusland het land binnen, schrijft persbureau AP.

Ook president Obama is overtuigd van de Russische betrokkenheid. Hij belde met de Duitse bondskanselier Angela Merkel om de situatie te bespreken. “We zijn het erover eens dat Rusland verantwoordelijk is voor het geweld in Oost-Oekraïne”. Het geweld wordt volgens Obama aangemoedigd door Rusland en de separatisten worden door het land getraind, bewapend en gefinancierd. Zowel de VS als Europa overwegen nieuwe sancties.

Het Kremlin blijft de militaire inmenging ontkennen en roept de regering in Kiev op de wapens neer te leggen. Maar volgens Oost-Europaredacteur en Ruslandkenner Hubert Smeets wordt het steeds lastiger voor Rusland om helemaal te doen of de neus bloedt.

Een kruispunt nadert: óf erkennen dat er sprake is van directe betrokkenheid óf de huidige militaire vrijwilligers met terugwerkende kracht witwassen met een interventie op verzoek van de machthebbers in Donetsk en Loegansk.

Die laatste variant behoort tot het klassieke repertoire van de Russische buitenlandse militaire politiek.

De interventies in Hongarije (1956), Tsjechoslowakije (1968), Transnistrië (1992), Zuid-Ossetië (2008) en de Krim (2014) waren acties waarom de lokale machthebbers, binnen of buiten de officiële regering, eerder officieel hadden gevraagd.

Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch maken de rebellen zich schuldig aan marteling. Ze houden op dubieuze gronden burgers aan. Die worden gefolterd, vernederd, gebruikt als gijzelaar en gebruikt als dwangarbeider.

Obama wil niet militair ingrijpen. Verdere actie laat hij over aan de NAVO, waarvan de leden vandaag samenkomen in een spoedbijeenkomst. Oekraïne is geen lid van de NAVO. Een vergadering van de Veiligheidsraad van de VN, gisteravond, was vooral een herhaling van zetten.

Lees verder (€): En deze week liep het nog verder uit de hand

    • Laura Klompenhouwer