Jeugdzorg wil noodwet: gemeenten niet paraat

Rijk houdt vast aan decentralisatie jeugdzorg, ondanks bezwaren.

Het kabinet moet een noodwet instellen voor de jeugdzorg. Gemeenten en instellingen zijn op 1 januari niet klaar voor een verantwoorde overheveling van de rijkstaken op 1 januari zoals het kabinet wil.

Dat stelt Jeugdzorg Nederland, dat de belangen behartigt van instellingen in de jeugdzorg. De organisatie heeft een peiling gehouden onder haar leden: driekwart van de instellingen geeft te kennen nog geen zicht te hebben op de budgetten voor 2015.

„Dat percentage is veel te hoog”, zegt vicevoorzitter Jan Dirk Sprokkereef van Jeugdzorg Nederland. Hij vindt dat het kabinet de onzekerheid bij de instellingen en hun cliënten niet moet laten voortduren. Volgens hem is het „ongeloofwaardig” dat de gemeenten de zorg per 1 januari goed kunnen regelen. Met een noodwet zou het kabinet een goed overgangsregime kunnen inrichten – „in elk geval voor het komende jaar”, zegt Sprokkereef.

In de tijdlijn die het kabinet heeft opgesteld met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) staat dat op 1 augustus 2014 de „inkoopkaders voor zorgaanbieders helder” moeten zijn. Op 1 november moeten de contracten tussen gemeenten en zorgaanbieders worden ondertekend. De VNG gaat er volgens een woordvoerder van uit dat die laatste datum „in de meeste gemeenten” wel wordt gehaald.

De verantwoordelijke staatssecretarissen Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, PvdA) en Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) constateren in een brief die ze gisteren aan de Tweede Kamer hebben gestuurd, dat op „de belangrijke peildatum van 1 augustus” het „de meeste regio’s niet [is] gelukt om [...] helderheid te verschaffen over het budget waarop aanbieders in 2015 kunnen rekenen, maar in de meeste regio’s en voor de meeste vormen van jeugdhulp zijn de offerteaanvragen de deur uit en zijn de subsidieprocedures gestart”.

In 11 van de 42 regio’s, schrijven zij, is de achterstand zodanig dat het ernaar uitziet dat die niet wordt ingelopen. Aan die regio’s bieden zij extra ondersteuning aan. Bijvoorbeeld bij de inkoop van zorg. Er is een „financieel vangnet” met een budget van 200 miljoen euro tot 2018 beschikbaar. „Eind september zullen wij zelf de regio’s bezoeken om ons over de voortgang te laten informeren.”

Toch houden de bewindslieden vast aan de afgesproken tijdlijn. „De regio’s geven aan dat de gewenste duidelijkheid voor aanbieders de komende weken ontstaat tijdens de onderhandelingen over de ingediende offertes.”

De overheveling van de jeugdzorg is voor de rijksoverheid ook een bezuinigingsoperatie. Met de verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg krijgen de gemeenten in totaal 3,9 miljard euro van het rijk op hun begroting gestort, 6 procent minder dan nu aan deze begrotingspost wordt uitgegeven.