Goal Manu redt aanzien Feyenoord

Feyenoord plaatst zich voor het eerst sinds 2008 voor een Europees hoofdtoernooi.

Elvis Manu is het stralende middelpunt na zijn winnende doelpunt. Anass Achahbar (v.l.nr.), Terence Kongolo, Sven van Beek en Bilal Basaçikoglu rennen met hem richting de harde kern van Feyenoord. Foto ANP

Elvis Manu sprak over het „imago van de club” toen hij gisteravond, gevraagd naar het belang van zijn wondergoal, naar woorden zocht. Met zijn rug naar het doel en ingesloten door vier verdedigers draaide hij zich in de blessuretijd vrij, waarna hij met zijn linkerbeen Feyenoord alsnog naar de groepsfase van de Europa League schoot. Het shirt ging uit als dat van de legendarische Feyenoorder Mike Obiku in zijn beste tijd. Manu: „Dit is belangrijk om Feyenoord weer naam te geven in Europa. Deze club, dit stadion, deze stad hoort Europees voetbal te spelen.”

Het imago van de club dus. Manu (21) had het imago van het Nederlands voetbal er gerust bij mogen noemen op een avond waar de reputatie van clubvoetbal weer eens een knauw kreeg. Derde op het WK nog geen zeven weken geleden, maar dat was Oranje. Het clubvoetbal stuurde gisteren rond de klok van half tien aan op een historische Europa Cup-avond. In de vroege jaren zestig was het voor het laatst dat Nederland in de maand september slechts twee clubs in Europa had. Dat scenario dreigde serieus toen Feyenoord een 3-0 voorsprong weggaf en het in de krachtmeting met Zorya Loegansk uit Oekraïne op tragikomische wijze leek te gaan afleggen.

Waarom hebben Nederlandse clubs de laatste jaren zo’n moeite met nietszeggende teams? Gertjan Verbeek, in Europa actief als trainer van Feyenoord, AZ en Heerenveen, zegt desgevraagd dat „wij als Nederland niet al te arrogant moeten zijn” als het gaat om ploegen uit de voetbalperiferie van Europa. „Onbekend maakt onbemind, maar het zijn vaak lastige ploegen uit immens grote landen waar best geld zit en best goede ploegen rondlopen. We hebben geen zicht op hoe die clubs georganiseerd zijn, welke geldstromen er in zo’n club rondgaan. Dat zegt meer over onze onwetendheid dan over hun kracht. En vergeet niet: de competitie van Oekraïne staat boven Nederland op de ranglijst van de UEFA”.

Verbeek weet waar hij het over heeft. Het voetballeven voerde hem langs clubs als Aelesunds, Jablonec, Atromitos, Lech Poznan. Hij bereikte met AZ de kwartinale in de Europa League. Alleen Louis van Gaal coachte meer Europese wedstrijden met een Nederlandse club dan Verbeek. Het voetbal in de voorrondes is hem op het lijf geschreven. „Ik heb daar altijd van genoten. Je treft dan hardwerkekende ploegen die spelen vanuit de defensie met reactievoetbal.”

De meeste ervaring met Europese voorrondes heeft Fred Rutten, trainer van Feyenoord. Maar met de graal van Europees voetbal binnen handbereik bezweek zijn ploeg gisteren bijna onder de stress. Rutten weet het aan die enorme druk van het ‘moeten’, want Feyenoord had sinds 2008 niet meer meegedaan aan een Europees hoofdtoernooi. Maar ook de onrust op de transfermarkt, vooral rond aanvoerder Jordy Clasie, had vat op zijn ploeg, analyseerde Rutten. „Allemaal loze geruchten, dat werkt wel door. Dat creëert onrust. Maar vanavond was het vooral de druk van het moeten.”

Juist toen van het nieuws over FC Twente – uitgeschakeld door het Azerbeidzjaanse FC Qarabag – met lichte spot kennis werd genomen, ging het ook mis op Rotterdam-Zuid. Het stond 3-0 voor Feyenoord in de Kuip toen een vrije trap van Zorya Loegansk zomaar binnenzeilde. Niets aan de hand nog. Een dekkingsfout bij een corner: lichte nervositeit. Maar toen: het uitglijden van Lex Immers en de uithaal van Ruslan Malinovskiy voor 3-3!

Het plukje fans van Zorya Loegansk, een club uit het geteisterd oosten van Oekraïne, zwaaide met het geel blauw van het vaderland. Een scheut euforie in barre tijden, zoals voetbal dat soms biedt, al was het maar voor even. De Kuip gaf weinig meer voor de kansen van Feyenoord. Wie weet hoe de avond was afgelopen als Manu niet op de vierkante meter de ruimte had gevonden voor zijn kunststukje. De woede van de fans richtte zich evenveel op de ploeg als op de technische leiding. „Schaam je dood, schaam je dood, schaam je dood!”, klonk rond de negentigste minuut.

Manu legde zich niet neer bij een vernederende uitschakeling. Als elfjarige jongen kwam hij bij de club die sinds het winnen van de UEFA Cup in 2002 Europees amper meer meetelde. Hij viel samen met co-aanvaller Anass Achahbar in toen de wedstrijd richting de wanhopige slotfase ging. „Je moet door. We moesten nog een goal maken, dan heb je alleen iets aan positieve ondersteuning”, zei Manu.

Al begreep alles en iedereen bij Feyenoord dat het publiek zich tegen de ploeg en de technische leiding keerde. Martin van Geel, technisch directeur, sprong in extase op uit zijn stoel bij Manu’s goal.

Maar hoeveel de ontwikkelingen wezenlijk veranderen moet nog blijken. International Clasie, de aanvoerder die gisteravond gewisseld werd voor Manu, kon na de wedstrijd weinig zinnigs zeggen over zijn toekomst. Hij zei dat hij zelf ook nog niet weet waar hij volgend jaar speelt, met Southampton en FC Porto als potentiële werkgevers. Clasie sprak in de wij--vorm over de titel-aspiraties van Feyenoord en het Europese avontuur dat nu lonkt, maar daar konden geen conclusies aan verbonden worden, zie hij. „Ik beslis op basis van mijn gevoel.”

Het bereiken van Europees voetbal is dus op zichzelf niet genoeg voor Clasie, zoals het Legioen gehoopt had.

    • Bart Hinke