Opinie

    • Hans Beerekamp

Terugpraattelevisie is lastiger dan je denkt

Nettie en Cobie (80) inThuis voor de Buis (RTL)

In Engeland is Gogglebox, het realityprogramma van Channel Four, al drie seizoenen een groot succes. Ik zag een paar afleveringen op YouTube en bewonderde de ironische montage en uitstekende casting van gewone kijkers, gefilmd tijdens het consumeren van hun dagelijkse portie kijkbuisvoer. Vooral de staccato openvallende monden bij de confrontatie met een shockprogramma over een man met een testikel ter grootte van een rotsblok, die vergeet je niet snel.

Er zijn minstens drie goede redenen om zo’n terugkijkshow te willen maken. In de gisteren gestarte Nederlandse versie Thuis voor de Buis (RTL4) komen die vooralsnog geen van drieën overtuigend uit de verf.

Ten eerste is er de sociologische, nieuwsgierigheid naar kijkgedrag. Hoe reageren Nederlandse kijkers op een nieuwsuitzending over een onthoofding of Arie Boomsma in gesprek over Alle Dagen Seks? Het antwoord kennen we nog niet, omdat de geografische en sociale spreiding zeer gering is. Van de tien gefilmde huiskamers staan er vijf in Amsterdam, twee elders in Noord-Holland en elk een in Den Haag, Noord-Brabant en Limburg. Minimaal zes kijkers zijn exuberante homo’s. In het algemeen suggereert deze selectie dat vooral de onderkant van de samenleving nog aan het tv-infuus hangt.

Dat er aan de lopende band wordt gegeten en gedronken kan met sponsoring te maken hebben, net als de voorliefde voor ultramoderne, gebogen beeldschermen. De reacties van de kijkers lijken te zijn vastgelegd door een verre van onzichtbare cameraploeg; toneelstukjes vallen niet uit te sluiten. Kan me slecht voorstellen dat de Best Friends Forever Lindcy en Sandy vorige week voor het eerst kennis namen van Onnogate.

Tweede reden om te kijken zou kunnen zijn dat je een goede indruk krijgt van de spraakmakende televisie van de afgelopen week. Maar ook die steekproef is niet zo representatief. Er zijn vier programma’s geselecteerd van RTL4, twee van SBS6, een van de KRO op NPO3 en een van MAX op NPO2. De populairste zender van het land (NPO 1) ontbreekt geheel.

Het belangrijkste is natuurlijk dat het format dient te amuseren, door snedige opmerkingen en andersoortige reacties. Naar verwachting wordt er veel gepraat over de botox van Linda de Mol en andere uiterlijkheden. De seksuele toespelingen zijn niet van de lucht. De leukste reacties komen daarentegen van de 80-jarige Haagse tweeling Cobie en Nettie, die Boomsma met zijn vieze praatjes resoluut wegzappen. Echt grappig wordt het geen moment. De voor de zekerheid toegevoegde voice-over van cabaretière Brigitte Kaandorp draagt heel weinig bij aan de algemene feestvreugde.

Het is jammer, want ik had me er erg op verheugd, zo’n postmoderne terugpraattelevisieshow, niet via Twitter maar direct uit de monden van de doelgroep. Ik vrees dat RTL de moeilijkheidsgraad van het concept een beetje heeft onderschat. Om dit goed te krijgen, moet je flink meer investeren in vooral montage en aantal gefilmde momenten. En misschien die sponsors er gewoon uit gooien. Maar dat zou niet in overeenstemming zijn met de intenties van een private zender.

    • Hans Beerekamp