In de VS vechten de taxi-startups elkaar inmiddels de tent uit

Terwijl taxibedrijf Uber in Nederland nog in de clinch ligt met de overheid en de ouderwetse taxibranche, heeft het in de VS andere vijanden gekregen: andere startups die precies hetzelfde doen. Die strijd gaat er hard aan toe, richting wederzijdse sabotage en intimidatie. Een reportage vanuit San Francisco.

“Natuurlijk vind ik dit werk leuk.” De 26-jarige Tarin Chiarakul kijkt bijna verontwaardigd bij de vraag.

“Ik heb nog nooit zo makkelijk geld verdiend. Ik ontmoet nieuwe mensen, bedenk zelf wanneer ik wil werken en het enige wat ik nodig heb is mijn auto. Ik kan gewoon niet geloven dat dit zo makkelijk gaat.”

Hij is chauffeur in San Francisco voor Lyft, een taxistart-up. Net als het alternatieve taxibedrijf Uber laat Lyft particulieren met hun eigen auto mensen vervoeren. Zonder taxivergunning, zonder iets aan te trekken van wetgeving.

Chauffeur Chiarakul zit er niet mee. Op een drukke dag verdient hij zo’n 300 dollar, 225 euro. Veel meer dan bij zijn vorige baan als ober. Trots wijst hij naar het zijportier. “Kauwgom? Waterflesje? Zal ik je telefoon opladen?” En dan, met een grote grijns:

“Service he. Dit krijg je niet in een normale taxi.”

De startups die voor taxi spelen buiten de taxicentrale en reguliere wetgeving om groeien. Uber, begonnen in 2009, is verruit de grootste en bekendste. In Nederland lanceerde het bedrijf in 2012 al de Ubertaxi’s, dit jaar kwam de echte aandacht. Ondanks het feit dat het in veel landen illegaal is, ook in Nederland, en ondanks de kritiek en protesten van de taxibranche. Waar we in Nederland nog moeten wennen aan een dienst als Uber, is het in San Francisco normaal.

Uber=luxe, Lyft=vlot

Sterker, de techsavvy inwoners van de stad kunnen kiezen uit meerdere taxi-apps. Wil je luxe? Dan kies je voor een taxi van Uber. Uber heeft doordat ze ooit met chique zwarte auto’s begonnen een wat formeler imago. De grote concurrent Lyft – nog niet in Nederland – heeft zich bewust tegen dat luxe imago afgezet en laat zijn chaufferus rondrijden met een grote, felroze pluche snor op de bumper. Ook moedigt Lyft zijn gebruikers aan om naast de bestuurder te zitten – in plaats van de achterbank - en als groet en afscheid geeft de chauffeur een joviale ‘fist bump’.

Maar verder zijn beide bedrijven zowat identiek. Ze hebben beide een snelle, intuitieve app, staan allebei bekend om hun klantvriendelijkheid en zijn goedkoper dan een doorsnee taxi. Beide houden hoofdkantoor in San Francisco. Uber zit in 170 steden in 44 landen wereldwijd. Lyft is kleiner, zit nu in 72 steden in de VS, maar groeit snel.

En beide zijn ze verwikkeld in een heftige concurrentiestrijd om marktleider te worden, door zoveel mogelijk chauffeurs aan te trekken. Want wie de meeste chauffeurs heeft rondrijden, zal ook de grootste naamsbekendheid en klantenkring opbouwen.

Investeerders geloven in de bedrijven. De waarde van Uber wordt geschat op zo’n 18 miljard dollar. Maar ook Lyft – begonnen in 2012 en vier keer zo klein - werd in april gewaardeerd op 700 miljoen dollar (530 miljoen euro). De bedrijven zijn een succes, niet alleen omdat ze heel hard groeien - Uber al paar keer uitgeroepen tot snelst groeiende bedrijf - ook omdat wat nú nog een taxi-app is, in toekomst kan uitgroeien tot een platform wat alle zaken rond logistiek regelt. Zo begon Uber vorige week met een bezorgdienst in Washington.

Twitter avatar travisk travis kalanick @om - @lyft threatens their drivers of perm. banning from lyft if they drive w/ @Uber - anti-competitive, anti-driver tactics can’t last

Strijd wordt steeds grimmiger

De strijd om marktleider te worden is al bezig sinds Lyft begon, maar wordt steeds publieker uitgevochten. De CEO’s vliegen elkaar op Twitter in de haren. Beide bedrijven bieden chauffeurs die voor hen kiezen, grote geldbedragen (500 dollar) en gratis lunches. Lyft heeft meermalen Uber beschuldigd van het maken van nepaccounts. Medewerkers van Uber zouden dan expres een taxi van Lyft aanvragen om die vervolgens te cancelen. Het zou om 5.000 ritjes gaan.

Deze week onthulde techblog The Verge op basis van gelekte mails en gesprekken inderdaad dat Uberchauffeurs getraind worden om Lyftchauffeurs over te halen om over te stappen, onder de naam: ‘Operation SLOG’. Mails werden ondertekend met de #shavethestache, wat verwijst naar de roze snor van Lyft.

Hoewel Uber op zijn website ontkent “doelbewust ritjes aan te vragen en dan te cancelen”, geven ze wel toe dat ze speciale recruitmentteams hebben om Lyftchauffeurs te ‘bekeren’. Maar andersom worden Lyftchauffeurs óók aangemoedigd om Uberchauffeurs over te halen voor Lyft te beginnen.

Twitter avatar edithyeung Edith Yeung @Uber is declaring war. Time to shave the stache. cc @lyft http://t.co/yz2G7in0aD

Kiezen hóeft niet

Die freelancende chauffeurs kunnen simpelweg besluiten voor beide bedrijven te werken. Zo heeft chauffeur Junior Tagata (44) op zijn dashboard de grote roze, pluche snor van circa een halve meter lang liggen, het kenmerk van Lyft. Eigenlijk hoort-ie op de voorkant, maar deze taxichauffer werkt zowel voor Uber als Lyft. Bestelt iemand via Uber een taxi, haalt hij snel de snor weg.

“Ik rij voor het bedrijf waarvoor ik als eerste een oproep binnen krijg.”

Verdiensten: rond de 250 dollar per dag, daar rijdt hij zo’n 28 mensen voor rond. Hij doet dit sinds maart en onderhoudt zijn gezin met vier kinderen ervan. “Ik was hiervoor muziekleider in een kerk.” Betaalt dit beter? “Hell yeah.”

Tagata heeft een lichte voorkeur voor Lyft. “Het is gewoon gezelliger als mensen naast je komen zitten.” Dit werk is precies wat hij nodig heeft.

“Je kletst de hele dag, je leert mensen kennen, ik rij lekker rond in mijn mooie stad.”

Als hij zijn kinderen van school moet halen, stopt hij even, daarna zet hij zijn mobiel weer aan en is hij weer beschikbaar voor Lyft of Uber. Hij sluit niet uit dat uiteindelijk één van de twee bedrijven zal overblijven.

“Ik rij gewoon voor diegene die me de beste voorwaarden geeft en aan wie ik het minste percentage van de winst hoef af te dragen.”

Elkaars chauffeurs afpakken

En dat is nu de beste troef voor de bedrijven: de chauffeurs paaien met geld. Van elke rit die een klant afrekent maakt, moeten chauffeurs 20 procent afdragen aan Uber of Lyft. Van geld wat ze overhouden, moeten ze nog belasting betalen en de benzine. Lyft besloot deze maand dat hoe meer uren je als chauffeur rijdt, hoe minder je afdraagt van de 20 procent die naar het bedrijf moet gaan. Wie meer dan 50 uur in de week rijdt, hoeft tijdelijk helemaal niks af te dragen. Uber deed eerder al eens hetzelfde. Chauffeur Tagata: “Ik moet van mijn winst ook nog belasting en benzine betalen. Dus elke euro die niet naar Lyft of Uber hoeft, is mooi meegenomen.”

Dat de bedrijven elkaar op de nek zitten is ook te zien aan de kopieergedrag. Begin deze maand lanceerde Lyft de dienst Lyft Line. Dan deel je de rit ook met andere passagiers die toch dezelfde kant op moeten, en betaal je minder. Want, volgens Lyft “is er in 90 procent van de ritjes iemand anders die hetzelfde ritje wil maken binnen vijf minuten”. Een avond voor de launch kondigde Uber precies zo’n zelfde dienst te komen: UberPool.

Voor chauffeurs is het ook niet ideaal

Ondertussen hebben de bedrijven ook te maken met aanzwellende kritiek. Uber meer dan Lyft, omdat het nou eenmaal groter en bekender is. Kritiek komt niet alleen van overheden en taxibranche. Ook van de chauffeurs zelf. En ook over verzekering is nog veel onduidelijkheid. “Ik weet nog steeds niet hoe het nou zit als ik een ongeluk veroorzaak”, vertelt Lyftchauffeur Ariana.

“Ze zeggen dat ik verzekerd ben, maar je weet nooit zeker hoe ze daar onderuit kunnen komen. Ik probeer maar gewoon geen ongeluk te maken.”

Ook de baanperspectieven zijn niet altijd rooskleurig. “Ik doe het nog een half jaar. Of vooruit, een jaar.” zegt Ariana. “Even sparen, en daarna moet ik weer een echte baan zoeken van mezelf. Dit is te makkelijk, als ik dit jaren doe ben ik over een paar jaar nog steeds taxichauffeur.” En dan, half serieus, half voor de grap:

“Je weet niet hoe het er hier over vijf jaar uit ziet. Straks rijden er alleen nog maar elektrische auto’s rond, dan zijn chauffeurs sowieso overbodig.”

Lees ook onze longread over de opkomst van Uber in Nederland: Hoe één app de hele taxibranche op zijn kop zet

    • Charlotte van ’t Wout