Geen ziekte is zo dodelijk als IS

President Obama vergeleek IS met kanker maar die vergelijking gaat niet op. Amerika lijkt in de war en daar lijdt Irak onder, zegt Rodaan Al Galidi.

Illustratie Tjarko van der Pol

De onthoofding van de Amerikaanse journalist James Foley was nog maar net bekend toen president Obama zei: „Het uitroeien van een kanker als IS is niet gemakkelijk en gaat niet snel.” Die vergelijking is niet correct. Kanker is niet besmettelijk en niet altijd dodelijk, IS wel. Als je een ziekte wilt vinden waarmee je IS kan vergelijken, gaat dat niet lukken, want geen ziekte is zo dodelijk als IS. Zelfs ebola niet.

De strategie van IS is als volgt: eerst de angst sturen, en daarna haar bloederige strijders. Geen getuige kan ontsnappen. Het Iraakse leger, goed bewapend door de Amerikanen, is gevlucht nog voor ze vochten tegen IS, en de Peshmerga waren er zonder de Amerikaanse bombardementen niet in geslaagd Erbil in het noorden van Irak te behouden.

Wat IS zo gevaarlijk maakt, en zo succesvol in vergelijking met andere terroristische organisaties, is dat ze gebruikmaken van strijders die uit Europa komen en strijders uit het sunnitische gebied die niet goed behandeld zijn door Bashar Al Assad in Syrië of Nuri Al Maliki in Irak. Die combinatie van wetenschappelijke Europese ervaring – vooral op het gebied van propaganda en communicatie – en de woede van de lokale strijders maken IS zo machtig. En het heeft Abu Bakr Al Bagdadi, de leider van IS, zó sterk gemaakt, dat hij Al Qaeda en de nieuwe leider van Al-Qaida negeert. Een van de redenen dat hij zichzelf tot kalief heeft benoemd, is dat Ayman Al Zawahiri, de nieuwe leider van Al Qaeda, dan zelfs naar hem moet luisteren, want een kalief is in de historie van de Islam de leider van alle moslims ter wereld.

Verschil tussen Al Qaeda en IS

Het verschil tussen Al Qaeda en IS laat zien hoe gevaarlijk IS is. Al Qaeda is een terroristische organisatie, maar IS is een staat met banken, een gewapend leger, grenzen, miljoenen dollars, olievelden en grenscontroles. Ook in de films van Al Qaeda en IS zie je het verschil duidelijk. De films van IS lijken in Hollywood gemaakt. Een getuige van een executie in Mosul vertelde mij dat de filmmaker het bevel voor de executie had gegeven, alsof hij een regisseur van een scène was en geen moordenaar die een misdaad begaat.

Een oud-studiegenoot die in Mosul woont, vertelde dat IS na het veroveren van Mosul als eerste de banken omringden, de wapens van het gevluchte Iraakse leger innamen en meteen op zoek gingen naar de bankbedienden en de ambtenaren die werkten bij de water-, elektriciteits-, gas- en benzinebedrijven. Wie verscheen of zich kwam melden, kreeg zijn werk terug, inclusief salaris, maar de straf voor wie vluchtte was onthoofding met zijn hele familie. Het kostte hen slechts een paar uren om alles onder hun controle te krijgen. Dat is wat de strijders uit Europa met IS hebben gedaan: organiseren. En dat maakte van IS wat het nu is.

Vroeger bombardeerden strijders een olieveld als ze het tegenkwamen. Nu waren de mensen in Irak en Syrië verbaasd dat IS de olievelden juist beschermde – totdat ze zagen hoe vrachtwagens de olie meenamen om inkomsten te genereren.

IS in bedragen

Alleen al van de centrale bank van Irak in Mosul heeft IS 425 miljoen dollar genomen. Stel je voor. En daarnaast zijn alle olievelden – in totaal twaalf – rond die stad onder controle van IS. Nu probeert IS de controle te krijgen rond de grenzen met Jordanië en Turkije. De grens met Jordanië is goed voor een handel van 1,6 miljoen dollar per jaar, die van Turkije voor 16 miljard dollar. En vergeet niet die miljoenen mensen waarover ze nu de controle hebben. In Mosul alleen al wonen twee miljoen mensen die naar de kalief moeten luisteren.

Als IS een slang was, dan ligt haar hoofd in Syrië en kronkelt haar bewegende lijf door Irak. De Amerikanen lijken in de war te zijn: ze weten niet meer waar ze die slang moeten slaan. Ze bombarderen IS in Irak en laten haar met rust in Syrië. Obama twijfelt tussen blijven bombarderen uit de lucht of de Koerden steunen. Obama wil winnen zonder oorlog. En de Europeanen vragen zich af of het beter is de Koerden in het noorden te steunen of Obama in het Witte Huis. En IS, wat wil IS eigenlijk? Precies dat: die onzekerheid.

De democratie die Amerika naar Irak bracht, heeft Irak in de afgelopen elf jaar 1.400 jaar terug laten gaan in de tijd, naar de kalief en het kalifaat. Als het zo doorgaat lopen er over een paar jaar dinosaurussen in Bagdad over straat. Steven Spielberg zou daar blij mee zijn. De dinosaurussen zelf en de miljoenen mensen daar niet.

    • Rodaan Al Galidi