‘Als kind vond ik de dj een tovenaar; die man wilde ik zijn’

De dj had maintreamsucces met acteur Will Smith maar keerde weer terug naar de hiphop-kern

Jazzy Jeff, de dj die ooit wereldberoemd was als partner van Will Smith in de tv-serieThe Fresh Prince, is zaterdag topact op urban muziekfestival Encore.

Optredens van Kid Ink, Mack Wilds, Vic Mensa, Adje, Maydien, Pink Oculus, Ty Dolla $ign en een keur aan dj’s – het nieuwe urban muziekfestival Encore, aanstaande zaterdag op de NDSM Werf in Amsterdam, richt zich net als de populaire gelijknamige clubnacht in de Melkweg op de nieuwste ontwikkelingen in hiphop, r&b, bass- en beatsmuziek, met. Toch is de bekendste naam die op het festival aantreedt een veteraan die al in 1989 de eerste Grammy Award voor rap ontving voor zijn Parents Just Don’t Understand met The Fresh Prince of Bel-Air, inmiddels beter bekend als acteur Will Smith. Jeffrey ‘Jazzy Jeff’ Townes (49) is nu niet meer zo bekend als zijn voormalige partner, maar is live nog steeds een van de meest vaardige en virtuoze hiphop-dj’s.

In de tijd dat Jazzy Jeff mainstreamfurore maakte, was het standaard dat populaire rapacts ook een dj in hun gelederen hadden. Inmiddels is de rol van de dj in hiphop „erg naar de achtergrond geduwd”, zegt Townes aan de telefoon. De nieuwe generatie treedt vaak op met inwisselbare dj’s die niet veel meer doen dan een instrumentale versie van een nummer opstarten, en de grote namen toeren regelmatig met een liveband. De interactie tussen dj, rapper en het publiek zoals die aan de basis van hiphop ligt, is vrijwel volledig verdwenen. Townes: „Nadat rap commercieel succesvol werd, verdween de aandacht voor de andere drie elementen van hiphop: graffiti, breakdance n dj-kunst.”

Townes is oud genoeg om zich de begindagen van hiphop te herinneren. Als kind kwam hij op de block parties (buurtfeesten) waar de eerste generatie hiphop-dj’s en mc’s het publiek opzweepten door breakbeats te herhalen en daar overheen te rappen. Townes: „Ik zat naar die grote speakers te kijken en zag de dj als tovenaar. Hij had controle over de menigte en liet ze precies doen wat hij wilde. Ik wilde die man zijn.”

Het beeld van hiphop is met het succes flink gekanteld maar Townes put nog steeds uit die herinnering. „Het is voor mij de essentie van hiphop en een vergeten kunst, Voordat het op plaat stond, was hiphop: twee platenspelers, een mixer en een microfoon. Met een mc die opschepte over zijn dj en naar het mooie meisje in het publiek wees.”

Het was ook een tijd waarin veel rappers de kunst van het braggen & boasten beheersten, het ophemelen van de eigen vaardigheden ten opzichte van de competitie. De rapper die op het podium stond, had al een weg vol competitie afgelegd en zijn strepen verdiend. Nu is iedereen rapper, zegt Townes. „En ze zeggen allemaal dat ze de beste zijn, net als op social media waar iedereen liegt. Er zijn meer mensen die muziek maken dan die muziek luisteren.”

Het voordeel van die gedemocratiseerde muziekindustrie, is volgens de veteraan dat artiesten meer hun eigen gang kunnen gaan. „Vroeger moest ik met mijn album naar een platenmaatschappij en hopen dat ze geld investeerden in een goeie clip en promotie. Nu kan ik zelf voor weinig een clip schieten en direct mijn fans bereiken, net zoals ik op het podium doe.”

En terwijl veel grote rappers de afgelopen decennia in de vergetelheid verdwenen, stapte Jazzy Jeff steeds weer het vliegtuig in op weg naar een nieuw optreden, een nieuwe klus, een nieuwe artiest. Townes: „Ik ben van de mainstream terug naar de kern gegaan. Het beste wat ik na mijn hits heb gedaan, is me weer onderdompelen in het dj-en. Het is alsof ik op de aandelenmarkt actief was, voordat die ontplofte. Nu wil iedereen die man worden die altijd maar wat op de achtergrond stond. Maar ik dacht in geen miljoen jaar dat dj’s zo groot zouden worden als nu.”

    • Saul van Stapele