Waken over eerlijkheid Bosbaan

Een deel van het programma werd gisteren geannuleerd omdat de wind voor grote verschillen zorgde.

De vrouwen dubbel vier eerder deze week in actie op de Bosbaan. Na winst in de voorwedstrijd roeien zij vrijdag in de finale. Foto ANP

Even dreigt de Bosbaan weer aan het einde van de middag oneerlijk te worden. Maar niemand ziet het, niemand voelt het. Het wolkendek boven de oudste aangelegde roeibaan ter wereld kleurt onverminderd grijs, de bomen ritselen licht door de wind. Plotseling dringt het tot het publiek door: alles afgelast. De vader van skiffeur Roel Braas begrijpt het niet. „In Londen waaide het veel harder”. Wat zou er aan de hand zijn? Onweer op komst? Een opstijgende Boeing van Schiphol laat de lucht even donderen. Nee, het is de wind die aan het draaien is. Het uitgekiende meetmodel waaraan de organisatie twee jaar heeft gewerkt, waarschuwt dat de hoek waaronder de wind over de boeien van de Bosbaan blaast, verandert. Van zeventig naar ongeveer veertig graden. Schuine wind uit het noordoosten op komst, risico voor de buitenste banen op de Bosbaan die van oost naar west loopt.

„Er was een dreiging, dus dan hak je de knoop door. Ophouden met de wedstrijd dus”, zegt Henk-Jan Zwolle (49), voorzitter van het WK-organisatiecomité achteraf. „Een andere hoek geeft per baan aantoonbaar verschillen. Maar achteraf lijkt de wind mee te vallen”. De oud-toproeier (goud met de Holland Acht in 1996) weet hoe gevoelig de roeisport is voor wind. Mooie buitensport, maar een briesje kan de eerlijke verhoudingen op het water knap dwarszitten. En de Bosbaan heeft qua eerlijkheid een lastig verleden. Windluwte op de banen bij de bomen, wervelend water, opstuwing van water. In de finales kun je de beste teams de beste plekken geven, meestal in het midden, maar in de heats heeft nog niemand laten zien wat hij waard is.

Om weer internationaal mee te tellen is de Bosbaan in 2001 uitgebreid van zes naar acht roeibanen, wat meer speelruimte geeft om de eerlijkste banen te gebruiken. Reden voor de internationale roeifederatie FISA om Nederland aan te wijzen als gastland voor het wereldkampioenschap in 2014. Het laatste WK in Nederland dateert van 1977, toen ook op de Bosbaan. Zwolle: „De Bosbaan is een gesloten bak water, dat moet moet ergens naar toe. Alle gegraven banen zijn gevoelig voor schuine wind. De bomen aan de kant zijn vaak een zegen, maar het nadeel is dat de wind in de baan getunneld kan worden”. En dat betekent verschillen in wind en stroomsnelheden en dus verschillen in tijd. Maar, relativeert hij, in Eton of Beijng is het niet anders.”

Om alle kritiek voor te zijn besluit de wedstrijdleiding van de internationale roeifederatie FISA gisteren aan het einde van de middag alles af te lasten. „Een vreemde beslissing”, moppert bondscoach Josy Verdonkschot tegenover de NOS. „Er waren nog maar een paar races te gaan. Bovendien had iedereen het gevoel dat het weer kalmer aan het worden was.” De Nederlandse vrouwen acht en de Nederlandse mannen dubbelvier kunnen onverrichter zake terug naar de kant, het publiek ook: met de toegangskaartjes van gisteren, de derde wedstrijddag.

Het WK, met bijna 1.200 deelnemers uit 60 landen, komt na de heats en herkansingen van de afgelopen dagen morgen op stoom met het begin van de finales die tot zondag duren. De NOS voert de registratie op van vier camera’s naar zeventien en brengt het laatste deel van de twee kilometer lange baan met een flycam in beeld.

Als het aan technisch directeur Hessel Evertse van de Nederlandse roeibond ligt, zal de vliegende camera minimaal drie Nederlandse medailles in de olympische klassen in beeld brengen. Eén meer dan bij het WK vorig jaar in Zuid-Korea. Er liggen kansen voor de mannen vier-zonder (goud in 2013) en twee-zonder (brons in 2013) en skiffeur Roel Braas. Ook de nieuwe vrouwen dubbeltwee kan voor een verassing zorgen.

Maar los van het succes is het WK, waarvoor een budget van vijf miljoen euro uitgetrokken, vooral bedoeld om te laten zien hoe spannend roeien kan zijn, zegt Zwolle. Er zijn al 25.000 kaartjes verkocht, als het weer meezit hoopt de organisatie er nog tienduizend bezoekers bij te krijgen. Als dat lukt, heeft de organisatie iets bereikt van de „nieuwe standaard in roeibeleving”, waarover Zwolle graag spreekt. Want naast verbeterde cameraregistratie op het water, is er ‘spektakel’ op de oever. Volop hospitality, een fanzone, een podium voor bandjes en huldigingen.

„De sport moet toegankelijker worden voor een breder publiek. De potentie is er. Er zitten misschien wel driehonderdduizend mensen op een roeiapparaat, thuis of in de sportschool. Die moet je aan boord krijgen”, zegt Ronald van Liemt van verzekeraar Aegon. Het bedrijf is hoofdsponsor van de roeibond en blijft dat in elk geval tot 2016.

Het roeien kan, zegt Van Liemt, nog een sprong maken qua performance. De sponsors staan niet in de rij. „Ik wil op de tv de spieren van de roeiers zien, ze horen schreeuwen. Maar camera’s aan boord is nog een brug te ver. De roeiwereld is behoudend.”

    • Harry Meijer