1.400 misbruikslachtoffers - waarom werd er niks gedaan in Rotherham?

Het centrum van het stadje Rotherham. Foto AP / Sylvia Hui

1.400 slachtoffers over een periode van zestien jaar en drie instanties die faalden. De feiten in het gisteren verschenen rapport liegen er niet om: het schandaal in Rotherham had nooit zo groot kunnen worden als duidelijke signalen over misbruik serieus waren genomen. Deze drie instanties faalden.

Het Britse Rotherham, een stad van 250.000 inwoners in Noord-Engeland, was gisteren overal in het nieuws door een enorm misbruikschandaal. Een groep van Pakistaanse loverboys overlaadden hun voornamelijk blanke slachtoffers met cadeautjes, om ze vervolgens ‘uit te lenen’ aan vrienden. NRC-correspondent Titia Ketelaar schrijft in NRC Handelsblad vandaag:

De slachtoffers, sommigen slechts elf jaar oud, werden door hun meerderjarige misbruikers overladen met cadeaus als sieraden en mobiele telefoons, werden rondgereden in dure auto’s en kregen sigaretten, drank en wiet. Een van hen, 13 jaar oud, zei: ‘Ze zeiden dat ze van me hielden, en ik geloofde ze. Ik was een klein meisje.’ Vervolgens werd ze op de achterbank verkracht, en doorgegeven aan anderen.

1.400 kinderen zijn zo misbruikt, en dat aantal had volgens het gisteren verschenen rapport veel lager kunnen zijn. De eerste gevallen waren namelijk al in 1997 bekend, maar niemand deed wat. Pas in 2010 werden de eerste vijf daders veroordeeld tot gevangenisstraffen.

Verslag over het schandaal in Rotherham:

Politie deed aangifte af als dronkenschap

Net zo onthutsend als het aantal slachtoffers is de opstelling van de betrokken instanties geweest: die hebben niet op tijd ingegrepen, terwijl er wel aanwijzingen waren dat er een enorm misbruikschandaal speelde. Het rapport van Alexis Jay voorziet in een tijdlijn waar rapportage na rapportage over het misbruik naar de betrokken instanties wordt gestuurd, waarna er verder niks wordt gedaan.

Allereerst de lokale politie. Meisjes die aangifte deden van verkrachting werden weggestuurd omdat ze niet werden geloofd. In een aantal gevallen kwam het voor dat ze volgens agenten dronken waren en dus alles hadden verzonnen. De meisjes werden gearresteerd voor openbare dronkenschap.

Politiechef blijft aan

In 2002 werd de politie al op de vingers getikt in een rapport van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De auteur van dat rapport werd door de politie afgedaan als iemand die een persoonlijke vete met de politie had. De feiten in dat verslag zouden dan ook gefingeerd zijn. Gevolg: er werd niks gedaan met de bevindingen.

Shaun Wright, sinds twee jaar chef van de lokale politie, staat inmiddels onder stevige druk om op te stappen, maar hij heeft vandaag laten weten op zijn post te blijven. Wright was voor zijn baan als korpschef van 2005 tot 2010 in de gemeente verantwoordelijk voor het jeugdbeleid. Een woordvoerder vandaag:

“Hij heeft al eerder zijn excuses aangeboden voor het falen van de gemeenteraad. Hij heeft dat excuus vandaag herhaald en accepteert dat iedereen in de raad meer had moeten doen om deze verschrikkelijke misdaad tegen te gaan.”

Interview met Shaun Wright door de BBC:

Kinderbescherming bang voor racisme

Dan de kinderbescherming. Ook daar was bekend dat er grote problemen in Rotherham waren. Maar de kop werd in het zand gestoken. Reden: medewerkers waren bang om voor racist te worden uitgemaakt, daar de daders van Pakistaanse afkomst waren. Dit gegeven werd verzwegen in de rapportages, waardoor er pas op een zeer laat moment een verband werd gelegd tussen de verschillende misbruikzaken.

De Pakistaanse gemeenschap heeft verbijsterd gereageerd op de bevindingen uit het rapport. Zo spreekt Muhbeen Hussain van de Rotherham Muslim Youth Group tegenover de Daily Mirror dat:

“Ras, religie, of politieke overtuiging nooit dergelijke grote misdaden mag verhullen.”

Raad: hopelijk waait het over

Het rapport van Jay is vooral vernietigend voor de gemeenteraad. Zo zijn jeugdwerkers die de problemen eerder aanhangig maakten op een zijspoor gezet door raadsleden.

Daarnaast heeft de raad ook gefaald om in contact te treden met de Pakistaanse gemeenschap, die 8 procent van alle inwoners in Rotherham omvat. Een lid dat tot mei dit jaar namens die gemeenschap in de raad zat, deed de problemen in 2010 - toen de eerste vijf daders werden veroordeeld - af als een eenmalig incident. Afgezien van twee bijeenkomsten in 2011 is er in de periode dat het misbruik speelde verder geen contact geweest met de Pakistaanse gemeenschap in Rotherham over de problemen. Het rapport schrijft dat:

“…er te veel werd vertrouwd op leiders binnen de gemeenschap, zoals gekozen vertegenwoordigers en imams. Zij werden gezien als de belangrijkste manier om te communiceren met de Pakistaanse gemeenschap.”

In het rapport van Jay wordt erop gewezen dat deze vertegenwoordigers in een aantal gevallen juist als een barrière dienden.

Ook op andere plekken?

Roger Stone, voorzitter van de gemeenteraad sinds 2003, trok gisteren gelijk al zijn conclusies en stapte op wegens deze ‘historische fouten’. Gedwongen ontslagen zitten er vooralsnog niet in. Raadsleden die verantwoordelijk waren voor de betrokken instanties zouden inmiddels niet meer in de raad zitten.

Onrustbarend is dat Jay niet uitsluit dat er in andere steden in Groot-Brittannië nog meer gevallen naar buiten zullen komen:

“We kunnen niet concluderen dat Rotherham beter of slechter is dan andere plaatsen. Op een nationaal niveau is daar geen geen informatie over beschikbaar.”