Langdurige mijnstaking stemt Zuid-Afrika somber

De Zuid-Afrikaanse economie bevindt zich op de rand van een recessie. Oorzaak is vooral een mijnstaking. Een negatief bankenoordeel helpt niet.

Foto EPA

De Zuid-Afrikaanse economie is ternauwernood aan een recessie ontsnapt, na een vijf maanden durende staking in de mijnindustrie. Volgens gisteren bekend gemaakte cijfers groeide de economie in het tweede kwartaal met een minimale 0,6 procent ten opzichte van het vorige kwartaal, een schrale verbetering in vergelijking met de krimp van 0,6 procent in het eerste kwartaal van Afrika’s meest ontwikkelde economie.

De vooruitzichten zijn somber. De centrale bank voorspelt voor de komende zes tot twaalf maanden geen significante verbetering. Als gevolg van de langste staking uit zijn geschiedenis, dalend consumentenvertrouwen en een negatieve beoordeling van de vier grootste banken in het land, hangt Zuid-Afrika nu met zijn vingertoppen aan de dakgoot.

Hoewel de regering recessie van de economie als geheel wist te voorkomen door forse overheidsuitgaven, kromp de mijnsector, net als de productie-industrie. De mijnindustrie verdient tegenwoordig slechts 10 procent van het nationale inkomen, maar is wel verantwoordelijk voor de helft van de exportopbrengsten. De waarde van de nationale munt is onlosmakelijk verbonden met de ontwikkelingen onder de grond.

Platinamijnen

In de platinamijnen in het noorden van het land lagen de drie grootste producenten de eerste vijf maanden van het jaar stil. De staking werd pas beëindigd nadat de mijnwerkers een verdubbeling van hun salaris kregen beloofd. Vrijwel direct na die doorbraak maakte ’s werelds grootste platinaproducent Angloplats bekend twee platinamijnen in de verkoop te zetten.

Persbureau Reuters berichtte deze week dat de Britse platinamijn Lonmin 5.400 mijnwerkers wil ontslaan. Lonmin spreekt dat bericht tegen, maar Reuters zegt zich te baseren op twee gezaghebbende bronnen. Lonmin is de eigenaar van de platinamijn bij Marikana, waar in 2012 34 stakende mijnwerkers werden doodgeschoten door de politie.

Kredietwaardigheid

De Zuid-Afrikaanse economie kreeg vorige week nog een klap te verwerken toen kredietbeoordelaar Moody’s de vier grootste banken (Standard, FirstRand, Nedbank en Absa) een negatieve beoordeling gaf. Moody’s weet die beslissing aan de staking en het instorten van de African Bank (Abil). Die bank geeft leningen zonder onderpand en moest deze maand wordt gered door de centrale bank.

De centrale bank is woedend over de beslissing van Moody’s en wijst op de kredietwaardigheid van Zuid-Afrika’s banken die zonder kleerscheuren door de bankencrises van de afgelopen jaren kwamen. Andere kredietbeoordelaars hebben hun mening over Zuid-Afrika niet bijgesteld.

De centrale bank voorspelt nu dat de economie dit jaar 1,7 procent zal groeien, veel minder dan de 2,1 procent die in maart nog werd voorspeld. Economen zeggen dat Zuid-Afrika tenminste 5 tot 6 procent moet groeien wil het iets kunnen doen aan de werkeloosheid van een op de vier Zuid-Afrikanen.