Hoog tijd voor het echte werk

Schrijver en model Alexandra Smith (38, ziet eruit als 28) was er klaar mee. Als zelfstandige kwam ze jarenlang nét niet rond. Het roer moest om. Maar hoe doe je dat, succesvol worden? Vandaag: wacht niet af.

‘En dan ga jij bij je nepmama op schoot zitten.” De zes jaar oude krullenbol, één van mijn twee nepkinderen, kijkt me argwanend aan. Onwillig zit hij bij mij op schoot terwijl ik met een mes een bijna leeg kuipje de boter te lijf ga. En… actie! De camera draait en ik doe vrolijk en gezellig tegen een kind dat zijn hoofd wegdraait en nog net niet zijn tong tegen me uitsteekt.

„Goed gedaan jongens”, zegt de regisseur na afloop opgewekt. „Jullie krijgen een salmiakknots.” De kinderen graaien verheugd naar de lolly’s. De regisseur wenkt inmiddels naar het volgende nepgezin.

Met een zucht stap ik op de fiets. Zonder lolly. Negen van de tien keer ook zonder de rol te krijgen, na een casting. Ik was amper vijf minuten binnen. Reistijd: 2 x 40 minuten. Opbrengst: waarschijnlijk nihil. Castings zijn een vervelende bijkomstigheid in het leven van een commercieel model – dat toch al niet over rozen gaat. Maar misschien is het minder erg dan het leven van een schrijver, voor wie het schrijven van een boek een langdurige hel is. Ik heb dikke pech, want ik ben model én schrijver. Een zzp’er in crisistijd. En dat al zes jaar.

In pyjama teksten schrijven

Op mijn 38ste heb ik niet het gezinnetje dat ik voor ogen had en is mijn kleine driekamerwoning van pakweg 48 vierkante meter soms benauwend. Maar ik heb nog mijn dromen. Voor de buitenwereld leef ik er al een paar. Het zzp’erschap geeft mij de ultieme vrijheid. Soms in pyjama teksten schrijven of redigeren voor de computer, soms glimlachend of huilend in een camera kijken voor een commercial of televisiepilot. Als iemand mij vraagt of het goed gaat met mijn bedrijf, antwoord ik steevast: „Ik kan er van rondkomen.” Dat het met moeite gaat, verzwijg ik. Mensen willen over het algemeen alleen leuke verhalen horen.

Écht goed gaat het niet met mijn bedrijf. De eerste twee jaar leek het veelbelovend. Sparen lukte niet echt, maar dat zou later komen. Helaas brak ‘later’ de crisis uit. Die ik eerst in haar gezicht uitlachte, maar later als ongenode gast in mijn huis moest opnemen.

Ik word niet eens uitgenodigd

Nu lacht de crisis mij uit. Als het slechter gaat, zoek ik er wel een parttimebaan bij, dacht ik altijd. Ik wist toen nog niet dat twee jaar solliciteren niets zou opleveren. Ik word niet eens uitgenodigd. Te oud, als zzp’er te onbetrouwbaar, of gewoon een paar honderd mensen die beter bij de functie passen.

Hoog tijd voor iets anders, zou je denken. Maar voor een neerlandica en theaterwetenschapper is dat andere maar lastig te vinden. De meeste mensen hebben er geen flauw idee van wat een theaterwetenschapper doet, laat staan kan. Wat wil ik echt? In ieder geval wil ik blijven doen waar ik blij van word. Maar als ik zzp’er wil blijven, dan moet er iets veranderen. Nog een jaar met een omzet van 15.000 euro overleef ik niet.

Thuis gooi ik demonstratief mijn jas op de stoel. Ik besluit voortaan minder te wachten op wat er op me afkomt en meer initiatief te nemen. Die eenmalige klusjes ben ik wel zat. Hoog tijd voor het echte werk, goedbetaalde opdrachten die langetermijninkomsten genereren. Ik ga mijn energie steken in klanten die me langdurig inhuren. Bedrijven benaderen en strippenkaarten verkopen voor schrijf- en presentatiecoaching.

Mijn telefoon kucht discreet

Monter trek ik een zak chips open. Met hernieuwde energie spreek ik de voicemail in van een reisbureau. Ik wil via hen schrijfvakanties aanbieden. Een uur later mail ik een bedrijf dat op zoek is naar presentatiecoachen. Sinds mijn laatste boek komen er steeds meer zelfstandigen bij mij met de vraag of ik ze wil helpen met het presenteren van hun verhaal. Waarom zou ik daar niet meer mee doen? Mijn telefoon kucht discreet. Het is een bericht van mijn contactpersoon bij het reisbureau: ‘Schrijfvakanties, dat is een leuk idee! Volgende week afspreken?’

Mijn hart maakt een sprongetje. Kijk, zo makkelijk gaat dat. Ik moet gewoon meer actie ondernemen. De regie nemen en niet zo afwachtend zijn. IJverig begin ik aan een lijstje met bedrijven die ik wil benaderen. Ergens zitten ze op mij te wachten, ik moet alleen nog uitzoeken waar.