Opinie

    • Hans Beerekamp

Hebben journalisten eigenlijk wel een ziel?

‘Kijken in de Ziel: Journalisten’ (NTR).

Coen Verbraaks serie gesprekken met journalisten in de serie Kijken in de Ziel (NTR) had deze zomer een iets mindere pers dan de eerdere reeksen met psychiaters, strafpleiters, voetbaltrainers, artsen, politici en topondernemers. Collega-journalisten vonden het allemaal gesneden koek, buitenstaanders meenden juist dat deze beroepsgroep nu eenmaal bekend staat om haar onvermogen tot reflectie en zelfkritiek. Als derde mogelijkheid moeten we niet uitsluiten dat de formule van door elkaar gemonteerde diepgaande vraaggesprekken slijtageplekken begint te vertonen.

Als je de zes afleveringen min of meer in een ruk achter elkaar bekijkt, dan valt het best mee. Net als de politici, de zwakste reeks tot nu toe, lijken de meeste journalisten inderdaad niet erg geneigd tot introspectie. Misschien hebben ze wel geen ziel. Maar dat betekent niet dat er geen inzicht werd verkregen in sommige professionele en persoonlijke dilemma’s.

De twaalf gesprekspartners waren goed gekozen, met een zinnige verdeling over genres, media en politieke oriëntatie. Wel stoorde een beetje dat met uitzondering van misdaadverslaggever Bart Middelburg allen bekend zijn van televisie. De anonieme ploeteraar of eindredacteur ontbrak. Je gaat je dan afvragen of die bias naar beroemdheden ook zo gold voor de andere beroepsgroepen. Zou best kunnen.

Ik noteerde wel een aantal spannende uitspraken. Dominique Weesie, hoofdredacteur van PowNews dacht dat zonder kranten nieuwsrubrieken op televisie en internet snel droog zouden komen te staan. Roddeljournalist Evert Santegoeds onthulde dat een eenvoudige brief aan de bladen volstaat om te bewerkstelligen dat kinderen van een BN’er met rust worden gelaten. Alleen bijna niemand schrijft zo’n brief. En oorlogsverslaggever Arnold Karskens en Indonesië-correspondent Step Vaessen antwoordden zonder enige aarzeling dat je je leven over zou moeten hebben voor een goed verhaal. Ze zijn ook de meest idealistische stemmen in het koor. Jammer dat hun uitspraken waren opgenomen voor de recente gewelddaden tegen journalisten.

Verbraak gaat wel heel summier in op de voor de deur staande digitale revolutie. De naam Blendle valt maar een keer, over branding van individuele journalisten wordt in het geheel niet gesproken.

De interessantste interactie ontstaat met Clairy Polak, voormalig anchor van Nova. Zij denkt hardop na over de haar voorgelegde dilemma’s en komt steeds met een overtuigende argumentatie. In de laatste aflevering legt ze uit dat ze moeite heeft met geïnterviewd worden, omdat ze zelf het liefst de vragen stelt. Die houding is volgens haar wat een journalist definieert: liever vragen stellen dan antwoorden formuleren.

Verbraak kan nog best een of twee series maken. De hoogste prioriteit lijkt me zijn plan om voorlichters en spindoctors dezelfde behandeling te geven. Daar zijn er nu zoveel meer van dan journalisten, dat de ongelijke strijd bijna een demografisch karakter begint te krijgen.

    • Hans Beerekamp