GA NIET NAAR BARCELONA!

Leuke stad, Barcelona, denk je. En met jou duizenden anderen. De stad wordt overspoeld door toeristen. De inwoners zijn het beu, schrijft Ragna Boerma.

Het strand bij Barcelona, eind juli. Foto Reuters

‘Oh, woon je in Barcelona? Ja, daar ben ik twee weken geleden nog geweest. Heerlijk! Zon, zee, strand en lekker eten voor weinig geld...” Ik ken weinig Nederlanders die nog nooit in Barcelona zijn geweest. Twee uurtjes vliegen, goedkoop, sangria, tapas en zon, wat wil je nog meer? Dat denken blijkbaar meer mensen, zo’n 15,6 miljoen om precies te zijn: het aantal toeristen dat Barcelona (1,6 miljoen inwoners) in 2013 te verwerken kreeg. En Barcelona is het zat: naakte Italianen in de supermarkt, bezopen Engelsen op het strand en wildplassende Nederlanders op straat, het moet nu maar eens afgelopen zijn met het ‘turismo de borrachera’, het dronkemanstoerisme.

In Barceloneta, het kleine wijkje vlak achter het strand en midden in het centrum, gingen buurtbewoners dit weekend de straat op om te protesteren: Barceloneta, ooit gebouwd voor de vissers en zeelieden van Barcelona die vanaf de nabijgelegen haven de Middellandse Zee opvoeren, is verworden tot een pretpark voor dronken guiri’s, de scheldnaam die Spanjaarden aan buitenlanders (voornamelijk Noord-Europeanen en Amerikanen) geven.

Ik ben zo’n guiri. En ik woon in Barceloneta. Ik heb alle vier seizoenen in Barceloneta inmiddels voorbij zien komen en heb de straten en charmante steegjes zien veranderen in een kermisattractie. De voertaal op straat is Nederlands, Engels of Frans. Spaans of Catalaans spreken alleen de bakker op de hoek en de kassameisjes nog.

De bar tegenover mijn appartement is onderdeel van een Amerikaanse tapastour. Elke avond om 20.00 uur drommen toeristen in de richting van de bar. Een minuut of tien blijven ze voor de deur staan wachten, selfies makend onder het uitroepen van „Oh, I love Europe!”. Dan schreeuwt de tourleidster: „Okay! We are going to eat tapas here! Ta-pas! Tapas is typical Spanish food! Beer is free! Let’s go!

De groep begint te joelen en stormt de zaak binnen. Elke avond opnieuw.

Regelmatig staan er roodverbrande toeristen in bikini foto’s te maken van mijn huis: een oud gebouw met gietijzeren balkonnetjes waar de was, zoals vroeger, nog buiten te drogen hangt. Mijn ondergoed moet inmiddels wereldwijd op tientallen vakantiekiekjes figureren.

De verkoper van het frisdrankkraampje naast metrohalte Barceloneta heeft er ook genoeg van. Hij heeft een bordje boven zijn kassa gehangen: ‘Information only for customers’. Oftewel: alleen als je een flesje cola koopt, vertel ik je hoe je bij het strand/de Ramblas/de Sagrada Familia komt. „Ik doe niets anders dan de weg wijzen”, verdedigt de man zijn noodmaatregel. „Ik heb niet eens tijd om frisdrank te verkopen. Al die verdwaalde toeristen voor mijn kraam versperren de weg voor klanten die wél iets willen kopen.”

Overhoop gereden door motorstepjes

Een andere ergernis vormt het vervoer waarmee de gemiddelde toerist zich door Barcelona verplaatst. De weinig avontuurlijke toerist huurt een fiets, wat al niet zonder gevaar is, zoals vele Amsterdammers kunnen beamen. In Barcelona echter zijn er nog een stuk of wat andere voertuigen te huur om de stad te verkennen.

Er zijn de Segway-toeristen, die met helmpje op rustig achter de gids aantuffen, maar daarmee wel de hele stoep versperren.

Er zijn knalgele tweepersoonsautootjes te huur met een ingebouwde, gps-gestuurde stadstour die op luid volume aan de bestuurders en alle toevallige voorbijgangers vertelt dat je ‘aan je linkerhand nu de Sagrada Familia ziet’.

Maar het gevaarlijkst zijn waarschijnlijk de elektrische stepjes (maximumsnelheid 30 kilometer per uur), waarop halfnaakte, al dan niet beschonken toeristen tussen alle voetgangers door over de boulevard scheuren, onderwijl wijzend op dat mooie gebouw links of die leuke strandtent rechts.

Barceloneta en zijn gehate toeristen bevinden zich in een catch 22. Toerisme is een enorme bron van inkomsten voor een stad die de gevolgen van de financiële crisis nog dagelijks voelt. In 2013 gaven de miljoenen toeristen in Barcelona samen zo’n 14 miljard euro uit op hun vakantieadres. Aan de andere kant moet de gewone Barcelonees door deze geldspenderende guiri’s nog dieper in de buidel tasten.

Een huisbaas zou wel gek zijn om een appartement voor 500 euro per maand aan een gewoon Catalaans gezinnetje te verhuren als hij er ook 100 euro per nacht voor kan krijgen via Airbnb. ‘Cosy beach apartments’, kamers van 20 tot 30 vierkante meter, staan op airbnb.com zelfs te huur voor 110 euro per nacht.

„Ik wil dat mijn kinderen als ze straks het huis uitgaan in hun eigen vertrouwde buurt kunnen blijven wonen”, vertelt de kapster op de hoek. „Maar de appartementen hier zijn voor ons niet meer te betalen. Barceloneta verandert in een vakantiepark.”

Wat de toeristen op hun beurt naar Barceloneta trekt, zijn de kronkelige straatjes, de schattige balkonnetjes en de Catalaanse bakker op de hoek. Maar met bijna vierhonderd (veelal illegaal verhuurde) Airbnb-appartementen in dit kleine wijkje wordt de kans steeds groter dat er voornamelijk strandlakens, bierkratten en lege wijnflessen op je vakantiekiekjes van Barceloneta verschijnen.

Reclamecampagnes met borden als ‘Ssssss plau, gracies per deixar-me descansar’ (vrij vertaald: ‘Alssssssssstjeblieft, laat me slapen’) die in alle straten hangen, hebben niet het gewenste effect. Al is dat wellicht ook te wijten aan het feit dat de meeste toeristen geen Catalaans spreken en geen idee hebben wat de boodschap betekent, laat staan dat die aan hen gericht is.

Volgens de buurtbewoners is er maar één mogelijkheid: alle toeristenappartementen in Barceloneta sluiten en de wijk weer teruggeven aan haar oorspronkelijke inwoners.

De gemeente Barcelona voelt daar waarschijnlijk weinig voor: toeristen brengen geld mee en de buurtbewoners van Barceloneta moeten dan maar even op hun tanden bijten en oordopjes kopen. Het wordt vanzelf weer een keer winter.

En geld uitgeven? Ho maar!

Maar wat te doen als je van plan was om vandaag je weekendje Barcelona te boeken? Toch maar naar de Ardennen of naar Texel? Dan zijn de inwoners van Barceloneta waarschijnlijk pas echt blij met je.

Mocht je toch graag je favoriete stad aan de Middellandse Zee bezoeken, boek dan in elk geval een legaal appartement, dat belasting afdraagt en een licentie heeft. Ren niet naakt door de supermarkt, zet geen opblaaszwembad midden op straat neer, spring of val niet van balkons en gebruik gewoon een openbaar toilet als je moet.

En als je hier dan toch bent, zorg er dan voor dat je véél geld uitgeeft. Naast het dronkemanstoerisme is ook het ‘turismo low cost’ de Barcelonezen een doorn in het oog. Ga dus niet naar de plaatselijke Spar voor een halfje wit en een pak kaas dat je op de boulevard van Barceloneta oppeuzelt. Bezoek de duurste restaurants, eet de beste kreeft van de stad, geef een goede fooi en geniet: daarvoor was je tenslotte op vakantie.