Egypte mengt zich in oorlog Libië

De machtsstrijd in het Midden-Oosten escaleert. Egypte en de Emiraten bombardeerden de fundamentalistische milities in Tripoli. VS en Europa vrezen een nog grotere chaos.

Luchtaanval op Tripoli

Twee keer binnen een week hebben Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) luchtaanvallen uitgevoerd op fundamentalistische milities in de Libische hoofdstad Tripoli. Dat meldt The New York Times op basis van gesprekken met vier hoge Amerikaanse functionarissen.

De luchtaanvallen werden uitgevoerd vanaf bases in Egypte. De Emiraten leverden piloten, straaljagers en tankvliegtuigen. De eerste bombardementen waren een week geleden, zaterdag volgden nieuwe aanvallen. Zo probeerden Egypte en de Emiraten te voorkomen dat de fundamentalistische milities de luchthaven van Tripoli in handen kregen – tevergeefs.

De Amerikaanse regering is woedend dat ze in het ongewisse is gelaten door Egypte en de VAE, twee belangrijke regionale bondgenoten. De luchtaanvallen zijn mogelijk uitgevoerd door gevechtsvliegtuigen die door de VS zijn geleverd.

De VS, Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk hebben gisteren in een gezamenlijke verklaring „buitenlandse inmenging” in Libië krachtig veroordeeld. Ze waarschuwen dat dit „de huidige verdeeldheid verscherpt en de democratische overgang ondermijnt”. Ironisch genoeg hielpen juist deze landen bij de luchtaanvallen om de Libische leider Gaddafi omver te werpen in 2011. De milities die in de opstand meevochten houden het land nu gegijzeld.

De aanvallen zijn meer dan een gevaarlijke escalatie van de burgeroorlog in Libië. Ze vormen ook een verergering van de regionale machtsstrijd die in het Midden-Oosten is uitgebroken sinds de Arabische Lente. Aan de ene kant staan de Arabische koningshuizen en andere autocratische regimes. Aan de andere kant de politieke islam van de Moslimbroederschap en verwante partijen die na de Arabische Lente aan de macht kwamen. Zij worden gesteund door Qatar en Turkije.

Nadat generaal Abdel-Fatah el-Sisi vorig jaar de macht greep in Egypte heeft hij de Moslimbroederschap de oorlog verklaard. De beweging is verboden, duizenden leden zijn opgepakt, honderden gedood. Samen met Saoedi-Arabië en de Emiraten is hij ook een regionale campagne begonnen om de beweging uit te roeien.

Tot nu toe bleef die strijd beperkt tot de politiek, de media en indirecte steun. Saoedi-Arabië en de Emiraten leveren geld en wapens aan de ene rebellengroep in Syrië, Qatar aan de andere. Het immens rijke Qatar steunde Hamas met geld. Egypte probeerde deze Palestijnse afsplitsing van de Moslimbroederschap af te knijpen door het sluiten van smokkeltunnels.

Ook de burgeroorlog in Libië vormt steeds meer een afspiegeling van deze regionale strijd. Aan de ene kant staat de machtige militie van Zintan en de opstandige oud-generaal Khalifa Haftar, die zichzelf presenteert als een Libische Sisi. Zij hebben de steun van het in juni verkozen parlement dat wordt gedomineerd door liberalen.

Aan de andere kant staat de Dageraad van Libië, een alliantie van milities die zich hebben verbonden aan de Moslimbroederschap. Zij hebben de steun van het oude, door de Moslimsbroederschap gedomineerde parlement dat gisteren weer bijeen is gekomen. Steeds meer stammen en steden kiezen partij in dit conflict.

Egypte pleitte gisteren op een conferentie in Kairo voor buitenlandse interventie in Libië om de opmars van extremisten te stuiten. „De ontwikkelingen in Libië hebben grote invloed op de veiligheid in buurlanden, omdat extremistische en terroristische groepen zich niet beperken tot Libisch grondgebied”, zei de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken.

Maar andere landen in de regio voelen daar niets voor. Ze vrezen dat een buitenlandse interventie de chaos in Libië alleen maar zal vergroten.

    • Toon Beemsterboer