Beter opletten, zeggen de advocaten

Defensie zette een Afghaanse tolk ‘per ongeluk’ uit. Justitie moet intern beter controleren, vinden asieladvocaten.

De Dienst Terugkeer en Vertrek had intern moeten nagaan of de Afghaanse tolk Abdul Ghafoor Ahmadzai wel uitzetbaar was. Dan was de dienst erachter gekomen dat de Kamervragen over de asielzoeker nog onbeantwoord waren. En dat het ministerie van Veiligheid en Justitie, waar de dienst onder valt, om die reden nog niet wilde overgaan tot uitzetting. Dat zegt voorzitter van de vereniging van asieladvocaten Loes Vellinga. „Er wordt nog steeds onvoldoende gecommuniceerd tussen partijen betrokken bij het vreemdelingenbeleid, van Terugkeer en Vertrek tot de Immigratie- en Naturalisatiedienst.”

Vrijdagmiddag ontving Ahmadzai’s advocaat een fax van de Dienst Terugkeer en Vertrek: op 3 september zou zijn cliënt worden uitgezet naar Oslo. Van daaruit zou hij vrijwel zeker worden teruggestuurd naar Afghanistan, waar Ahmadzai zijn leven niet zeker zegt te zijn. Veiligheid en Justitie zei vrijdagavond tegen deze krant echter dat de fax per abuis was verstuurd: de politieke discussie over de asielzoeker loopt immers nog. Ahmadzai, in paniek, kon plots opgelucht ademhalen.

Ahmadzai werkte als tolk voor Defensie tijdens de Uruzganmissie. In 2010 vluchtte hij Afghanistan uit: zijn broer was vermoord omdat hij voor de tolk was aangezien. Ahmadzai vroeg vergeefs asiel aan in Noorwegen, en klopte daarna aan bij zijn voormalige werkgever: de Nederlandse overheid. De meeste Westerse landen die in Afghanistan vochten, hebben asielregelingen voor hun tolken. Nederland niet. Zijn asielaanvraag hier liep ook stuk. Dat leidde tot Kamervragen (van D66) en tot maatschappelijke ophef: zo riepen 1.300 Nederlanders het kabinet via petitie.nl op om de tolk die ons heeft geholpen in Uruzgan te belonen met een verblijfsvergunning.

D66-Kamerlid Gerard Schouw vindt het „onbestaanbaar” dat de Dienst Terugkeer en Vertrek „ondanks de bekendheid van deze zaak” een foutieve fax naar Ahmadzai heeft kunnen sturen. Reden voor schriftelijke Kamervragen aan staatssecretaris Teeven (Justitie, VVD). „Ik wil weten hoe deze fout is ontstaan. En ook of de staatssecretaris kan uitsluiten dat er meer van dit soort vergissingen worden gemaakt.” De faxfout doet Schouw denken aan het foute ‘vinkje’ in de zaak- Dolmatov: de Russische asielzoeker Aleksandr Dolmatov die vorig jaar zelfmoord pleegde nadat hij per ongeluk als ‘uitzetbaar’ was aangevinkt. „Teeven bezwoer destijds dat het een eenmalige casus betrof, en hij beloofde beterschap. Wel, hier hebben we weer zo’n eenmalige casus.”

Vellinga van de vereniging van asieladvocaten noemt Veiligheid en Justitie „hardleers”. „Dit is geen eenmalige fout. Als de trein van de terugkeerprocedure eenmaal loopt, is die nog steeds moeilijk te stoppen.”

Het ministerie gaat niet inhoudelijk in op de kritiek. „We willen eerst helder krijgen hoe de fout met de fax is ontstaan”, zegt een woordvoerder.

    • Ingmar Vriesema