Alles kan elk moment gaan schudden

Nog half in slaap dacht André van der Heyden eerst dat er een bom afging. „We vlogen de lucht in”, zegt de Nederlandse wijnboer, die in de Californische Napa Valley woont.

Hij en zijn vrouw lagen zondagochtend vroeg te slapen toen een aardbeving de streek trof. Van der Heyden woont zo ongeveer bovenop het epicentrum, midden in de wijnstreek in noordelijk Californië. Het huis naast hem brandde af door een breuk in een gasleiding. In zijn eigen woning sprongen de ruiten. De rookschade is zo erg dat ze er niet kunnen blijven.

„Heel angstig”, zegt Van der Heyden, die lokaal bekend staat om een bijzondere ‘late-oogst-Carbernet Sauvignon’. Een dag na de beving van 6,0 op de schaal van Richter klinkt de excentrieke wijnkenner nog altijd wat daas. „We woonden er net drie maanden.”

In Californië leven we permanent met een shaky gevoel: alles kan elk moment gaan schudden. Het aantal kleine, lokale bevingen is niet te tellen. Een paar maanden geleden had iedereen in Los Angeles het gevoel alsof er tegelijk een vliegtuig laag overvloog en buiten een zware vrachtwagen voorbij reed. Maar het went nooit – niet echt. En elke trilling is voor de experts een reden voor hun bekende waarschuwing: ‘de grote’ komt er aan, the big one is coming.

Zaterdag kwam niemand om het leven, er vielen alleen een paar gewonden. Het was ‘maar’ een 6,0 op de schaal van Richter. Vergeleken met Peru zaterdag (een 6,9), San Francisco in 1989 (ook 6,9) en Los Angeles in 1994 (6,7) stelde het niet veel voor. En de schade viel ook mee, zo luidden de eerste berichten.

Dat laatste bleek maandag niet te kloppen. EQECAT, een firma die de kosten van catastrofes beoordeelt, schat dat de schade mogelijk een miljard dollar zal bedragen: 760 miljoen euro. Verzekeraars, wijnboeren, hoteleigenaren en restauranthouders zullen diep in de buidel moeten tasten.

André van der Heyden meldt dat de toeristen noch de lokale ondernemers onder de indruk lijken. Het is hoogseizoen in de droge, warme streek – een perfect klimaat voor wijn. De hotels zaten en zitten vol. De meeste van de honderden wineries van Napa Valley zijn gewoon open om te proeven en wijn te kopen.

Het goede nieuws van de schok is dat een experimenteel waarschuwingssysteem bleek te werken: ‘ShakeAlert’, ontworpen door geologen van de Universiteit van Californië. Tien seconden voordat de aarde schudde, meldden de hypergevoelige sensoren dat er een probleem was.

Het systeem is niet per se bedoeld voor ons, de 38 miljoen inwoners van Californië, arme zielen die hopelijk de tegenwoordigheid van geest hebben om onder een tafel of deurpost te schuilen. Tien seconden is niet genoeg om uit een REM-slaap te komen en dekking te zoeken. Maar ShakeAlert kan wel zorgen voor het tijdig dichtdoen van gaspijpen en het waarschuwen van automobilisten via de radio of sms.

Je zou denken dat ShakeAlert hier een prioriteit is. Behalve in Alaska zijn er nergens zo veel aardbevingen als in Californië. Maar er is geen geld. De gouverneur tekende vorig jaar wel een wet voor een waarschuwingssysteem, maar de financiering is nog niet rond.

Na dit weekeinde vinden alle politici dat ShakeAlert snel overal beschikbaar moet komen. „Zelfs een paar seconden kan genoeg zijn” om beschutting te zoeken, treinen stil te zetten en medische operaties te onderbreken, zei de Democraat Adam Schiff maandag.

„In Californië woon je op het randje,” zegt André van der Heyden. Maar zelf is hij er dit keer wonderbaarlijk goed af gekomen. Zijn huis is onbewoonbaar, maar zijn wijngaard en opslag, even verderop gelegen achter een Nederlandse vlag, zijn onaangetast. „Nog geen fles kapot.”

    • Diederik van Hoogstraten
    • in Los Angeles