Wat is Girls zonder Adam?

Vanavond worden voor de 66ste keer de Emmy’s, ‘tv-Oscars’, uitgereikt in de VS. Er zijn ook prijzen voor de beste ‘bijrollen’. De titel suggereert irrelevantie, maar bijrollen geven een serie kleur.

Adam Driver speelt Adam in Girls, Lena Dunham vertolkt de hoofdrol. HBO

Wat is Girls zonder Adam? The Good Wife zonder Kalinda? Game of Thrones zonder dwerg Tyrion Lannister? Vanaf de genante openingsscène van Girls was de aanwezigheid van Adam (gespeeld door Adam Driver) cruciaal voor het succes van de serie over twintigers in New York. Adam is het vriendje van Hannah, gespeeld door schrijfster en regisseur Lena Dunham. Hun ongemakkelijke vrijpartij (Hannah die Adam vraagt wel het goede gaatje te nemen) zette de toon voor de schaamteloze directheid van de serie. Met de onbehouwen weirdo Adam als ideale sparringpartner voor twijfelaar Hannah.

De bijdrage van Driver in Girls heet een bijrol te zijn. In die categorie werd de acteur zowel dit jaar als vorig jaar genomineerd voor een Emmy, de tv-Oscars, die vanavond voor de 66ste keer worden uitgereikt in de VS. Hoe logisch de benaming ‘bijrol’ ook mag zijn in film en theater, in televisieseries zijn het geen rollen die klein of minder relevant zijn. De serie, met zijn vele, elkaar kruisende verhaallijnen, is in de regel de prestatie van een ensemble.

Een acteur in een serieuze bijrol van een serie heeft meestal meer te doen dan een hoofdrolspeler van een film. En ook de uitdieping van een karakter in een serie kan veel verder reiken: het maakt ‘bijrollen’ tot personages die een serie kleur en smaak geven. Soms zelfs tot de personen van wie je het meest houdt.

Het beste voorbeeld uit het recente verleden is Jeremy Piven in Entourage. Die serie over vier buddy’s in Hollywood was braaf en eenvormig gebleven zonder zijn dynamische inbreng als Ari Gold, de tierende manager met de scherpe tong. Piven won drie Emmy’s voor een bijrol die de serie twee niveaus hoger tilde.

Een vergelijkbaar effect heeft de mysterieuze onderzoekster Kalinda op The Good Wife. Op het advocatenkantoor in de serie gedraagt iedereen zich zo netjes mogelijk. De in het leer en knielaarzen gestoken Kalinda (gespeeld door de Brits-Indiase Archie Panjabi) is niet alleen subversiever, ze geeft met haar droge commentaar en relativeringen ook tegenwicht aan enkele van ambities en machtswellust overlopende collega’s. Zo geeft ze aan Alicia het advies eens iemand flink af te fakkelen: „Het reinigt de ziel.” Of bij het opduiken van nieuwe ellende: „Dat is het probleem met goede daden. Ze vermenigvuldigen zich.” Panjabi kreeg er in 2011 een Emmy voor.

En de gewenste winnaars zijn...

Dit jaar zijn er weer 24 van zulke dragende acteurs en actrices voor hun bijrol genomineerd, vrouwen en mannen, in drama en comedy, zes per categorie. Wie van hen zouden er moeten winnen? Bij comedy Mayim Bialik, Amy in het maar niet aan kwaliteit inboetende The Big Bang Theory. En Adam Driver natuurlijk.

Tv-series creëren hun eigen sterren en des te opmerkelijker is het dat bij de dramaseries een filmster met de statuur van Jon Voigt de outsider is voor zijn rol van vader in Ray Donovan – een ruig familiedrama rond een fixer. Voigt houdt meesterlijk de vraag in stand of hij een man met oprechte spijt is of met verborgen wraakgevoelens, maar zijn nominatie voelt niettemin alsof de jury te gevoelig is voor coryfeeën. Dan liever Mandy Patinkin, Saul in Homeland.

Bij de vrouwen komt Christina Hen-dricks de onderscheiding toe. Zij is voor de vierde keer genomineerd voor haar rol als Joan in Mad Men. Joan was de baas van de secretaresses op het reclamebureau, die het schopte tot partner. Vanwege haar imposante boezem heeft Hendricks vergelijkingen losgemaakt met Jayne Mansfield en Marilyn Monroe. Terwijl er aan Joan toch weinig frivools is. Tot het hart van Mad Men behoort het verhaal over het lijden van de vrouwen in de jaren zestig en Hendricks geeft die tristesse subliem gestalte. Joan kreeg haar promotie in ruil voor seks met een klant. De melancholie die dat offer heeft veroorzaakt, is nooit weg bij Hendricks. Je ziet het in haar ogen, in haar lichaamstaal en als ze praat.

Ze is onmisbaar.

    • Ron Rijghard