Inname luchtmachtbasis Syrië is strategische zege IS

IS rukt verder op. In de stad Amirli dreigt voot Turkmenen hetzelfde lot als de Yezidi’s

De jihadisten van Islamitische Staat (IS) hebben de afgelopen dagen in zowel Irak als Syrië getoond dat ze nog lang niet verslagen zijn. Er is op meerdere plaatsen hevig gevochten, waarbij honderden doden zijn gevallen.

In Syrië hebben de extremisten hun basis verstevigd met de inname van het militaire vliegveld Tabqa. Halverwege vorige week begonnen de aanvallen op deze luchtmachtbasis, de enige belangrijke locatie in de provincie Raqqa die nog in handen was van de regeringstroepen van president Bashar al-Assad. De troepen van Assad gebruikten Tabqa voor luchtaanvallen in het noorden van het land.

De regeringstroepen wisten meerdere aanvallen te weerstaan, maar moesten zich zondag terugtrekken. Meerdere bronnen hebben bevestigd dat IS Tabqa nu in handen heeft. Volgens het aan de oppositie tegen Assad gelieerde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zouden meer dan vijfhonderd doden zijn gevallen, de meesten aan de kant van IS. Die berichten zijn niet te controleren.

De inname van Tabqa is een belangrijke strategische overwinning voor de jihadisten, die de provincie Raqqa nu geheel in handen hebben. Met de luchtmachtbasis hebben ze waarschijnlijk ook kostbaar materieel buitgemaakt. Mogelijk hebben ze nu straaljagers, helikopters en raketten waarmee vanaf de schouder vliegtuigen uit de lucht geschoten kunnen worden. Die had IS tot nu toe niet. In buurland Irak lukt het alleen door Amerikaanse luchtsteun de jihadisten op sommige plekken terug te dringen. De grote stad Mosul is nog stevig in handen van IS.

De nijpendste situatie in Irak is op dit moment in Amirli, een stad halverwege Erbil in de autonome Koerdische regio en de Iraakse hoofdstad Bagdad. Amirli ligt middenin door IS gecontroleerd gebied. In de stad zijn nog ruim 15.000 burgers, vooral shi’itische Turkmenen, een etnische minderheid. Turkmenen vrezen dat hen hetzelfde lot wacht als de yezidi’s als IS hen te pakken krijgt.

Tot nu toe is het de Turkmenen met luchtsteun van het Iraakse leger gelukt IS buiten te houden. Ze hebben begin augustus geprobeerd met IS te onderhandelen over het evacueren van vrouwen en kinderen. Die onderhandelingen zijn stukgelopen en bij een vluchtpoging zijn dertig burgers door IS gedood.

Inmiddels dreigt volgens de VN een humanitaire ramp door de grote voedseltekorten. Doordat er geen brandstof meer is, werken waterpompen niet meer en is er gebrek aan schoon drinkwater. Er zijn geen medische faciliteiten. Door het Iraakse leger zijn voedselpakketten en wapens gedropt, maar onvoldoende. Volgens de VN kunnen de burgers alleen bereikt worden met een internationale militaire luchtoperatie of door een veel grotere inzet van het Iraakse leger. De VN-vertegenwoordiger in Irak, Nickolay Mladenov, spreekt van een ‘uitzichtloze’ situatie.

De meeste slachtoffers vielen de afgelopen dagen in Irak door bomaanslagen. Bij een aanslag op een moskee vrijdag in een dorp vlakbij Bagdad vielen 67 doden. Zaterdagavond gingen in de stad Kirkuk drie autobommen af waarbij 31 doden en meer dan honderd gewonden vielen.

Het zelfvertrouwen van de Koerden in het noorden van het land kreeg een knauw doordat zaterdag ook in de veilig gewaande Koerdische hoofdstad Erbil een autobom afging, waarbij drie gewonden vielen. De Koerden slagen er tot nu toe met man en macht in de oorlog buiten hun regio te houden. Ze zijn echter bang dat onder de honderdduizenden vluchtelingen die bij hen veiligheid zoeken, zich ook leden van IS schuil houden.

    • Marloes de Koning