In Thailand mag nu niets meer

De juntaleider is nu ook premier. De repressie is in het belang van het land, zegt hij.

De nieuwe premier, generaal Prayuth Chan-ocha, brengt een bezoek aan een legereenheid bij Bangkok. Foto Reuters

In zijn hagelwitte generaalsuniform en met norse blik knielde generaal Prayuth Chan-ocha vandaag eerbiedig voor een schilderij van koning Bhumibol Adulyadej. Op het terrein van de Army Club, de vereniging voor hoge Thaise officieren, ontving Prayuth de koninklijke zegening die hij nodig had om premier te worden. Daarmee werd de 60-jarige generaal, op precies dezelfde plek waar hij in mei een staatsgreep pleegde, de machtigste man van het land. Als bevelhebber is hij de hoogste militaire baas, als premier is hij de belangrijkste politicus en als voorzitter van de Nationale Raad voor Vrede en Orde leidt hij de junta.

Haast zonder internationale ophef heeft Prayuth Thailand naar zijn hand gezet. Het parlement is inmiddels gevuld met oud-politiemannen en militairen die optreden als zijn vazallen. Vorige week stemden zij met 191 voor en drie onthoudingen voor de benoeming van hun sterke leider als premier. Er was geen tegenkandidaat. Terwijl buurland Birma stappen richting democratie zet en regionale grootmacht Indonesië net vrije, eerlijke en levendige verkiezingen achter de rug heeft, is Thailand afgegleden tot een autocratie, geleid door een junta die steeds repressiever optreedt.

In een televisietoespraak van negentig minuten zette Prayuth vrijdag zijn intenties uiteen. Zijn boodschap: bijna niks mag meer in Thailand, maar dat is in het landsbelang. Kritiek op de junta is verboden. Politiek getinte bijeenkomsten zijn uit den boze. Eerder bleek dat zelfs onschuldige daden van protest niet toegestaan zijn, zoals het in de lucht steken van drie vingers, de verzetsgroet van het onderdrukte volk uit de films en boeken van The Hunger Games. Volgens Human Rights Watch heeft het leger al ruim 300 politici en activisten vastgezet, om verzet bij voorbaat de kop in te drukken. Waar Thailand decennialang een toevluchtsoord was voor Birmese bannelingen, zijn het nu Thaise intellectuelen en oppositiepolitici die naar de VS en Europa vluchten.

Prayuth zegt herhaaldelijk dat hij niet de macht heeft gegrepen omdat hij zo nodig dictator wil zijn. Aan het einde van zijn toespraak bood hij zijn verontschuldiging aan. „Ik ben veel te lang aan het woord geweest”, veinsde hij bescheidenheid. De staatsgreep is volgens hem nodig om Thailand te behoeden voor een burgeroorlog. Alleen onder een sterke leider kan het land de verdeeldheid tussen de stedelijke elite uit Bangkok en de bevolking van het platteland in het noorden achter zich laten, redeneert hij. „Nu is het land vreedzaam en is orde hersteld.”

Het heeft een hoge prijs. De democratisch gekozen regering van oud-premier Yingluck Shinawatra is terzijde geschoven. Het is de elitaire minderheid die haar zin heeft gekregen. Maandenlang demonstreerde zij tegen Yingluck en haar populistische Pheu Thai-partij, die met subsidies de boerenbevolking in het noorden steunde.

Niet gehinderd door democratische controle, maakt Prayuth vaart met hervormingen. Afgelopen week stemde het parlement in met een nieuwe begroting waar meer geld gaat naar onderwijs, gezondheidszorg en defensie. Prayuth wil ook de infrastructuur verbeteren, investeren in betere spoor- en snelwegen en staatsbedrijven hervormen en liberaliseren. Hij heeft aangekondigd bestuurders die tot de kliek van de Shinawatra-familie behoren te vervangen. Tot nu toe steunen meerdere Thaise tycoons alsook grote buitenlandse bedrijven zijn economische beleid.

De Thaise autocraat zal zich gesterkt voelen door de jongste groeicijfers. In het tweede kwartaal groeide de economie met 0,9 procent, terwijl economen hadden verwacht dat Thailand in een recessie zou belanden.

De economische hervormingen hebben ook een duistere kant. Meer dan honderdduizend Cambodjaanse arbeidsmigranten zijn hals over kop gevlucht na een aankondiging van de junta illegale arbeid aan te pakken.

Prayuth zegt eind 2015 verkiezingen te willen houden. Maar het is een publiek geheim dat de Thaise elite bang is voor onrust en een opvolgingsstrijd als de 86-jarige koning Bhumibol, die al jaren gezondheidsproblemen heeft, overlijdt. Een sterke generaal aan de macht die het koningshuis en de elite trouw is, komt dan goed uit. Verkiezingen kunnen zo uitgesteld worden en de heerschappij van Prayuth verlengd.

    • Melle Garschagen