Vier vragen over de Zomergast van vanavond, David Van Reybrouck

Portet van David Van Reybrouck, 2010. Foto NRC / Vincent Mentzel

Een presentator, een speciale gast en drie uur lang televisie: we hebben het natuurlijk over Zomergasten (VPRO). Elke week praat tv-maker Wilfried de Jong met een bekende of interessante Nederlander - of, in dit geval, een Belg. Te gast is David Van Reybrouck.

Van Reybrouck schrijft veel en gevarieerd: volgens zijn website is hij essayist, poëet en heeft hij boeken en theaterstukken op zijn naam staan. We stelden Wilfred Takken, mediaredacteur van NRC Handelsblad (en een Van Reybrouck-bewonderaar), vier vragen over hem.

Wat maakt hem een interessante Zomergast?

Takken:

“David Van Reybrouck is de ideale Belg. Hij heeft alles wat wij aan Belgen bewonderen: hij is erudiet, welbespraakt, veelzijdig - hij is schrijver, dichter, journalist, archeoloog én cultuurhistoricus - en een uitstekende performer.”

“Hij is bekend van zijn internationaal bekroonde bestseller Congo, waarin hij de geschiedenis van Congo beschrijft. Wat voor ons Indonesië is, is Congo voor de Belgen: een koloniaal litteken dat altijd maar blijft jeuken. Maar ook een exotische droom, die kleur en adem geeft aan de benauwende Noord-Europese grauwheid.”

Nog vóór Congo schreef Van Reybrouck de monoloog Missie (2007). Het stuk, over een Vlaamse missionaris die de geschiedenis van Congo meemaakt, maakte een verpletterende indruk op Takken:

“Van Reybrouck pakt ook zijn toneelwerk journalistiek aan: hij interviewde eerst tientallen Belgische paters over hun avonturen in Congo. Het stuk nuanceerde mijn blik op het kolonialisme, waarvan missionarissen de symbolen zijn.”

“Het gaat over goede bedoelingen en machteloosheid en spreekt harde oordelen uit over Afrika, maar het gaat ook over de ongekende dapperheid, buigzaamheid en opofferingsgezindheid van de paters.”

Wat moet wilfried de jong zeker aan deze gast vragen?

“Hij moet vragen naar het koloniaal verleden van zijn eigen familie. ‘Wat was Congo in uw jeugd?’”

David Van Reybrouck wordt door NRC-redacteur Pieter Steinz geïnterviewd tijdens het Lezersfeest 2010.

David Van Reybrouck wordt door NRC-redacteur Pieter Steinz geïnterviewd tijdens het Lezersfeest 2010. Foto NRC / Vincent Mentzel

Wat kunnen we van de uitzending verwachten?

“Veel Afrika, mensapen, literatuur, het verdriet van België, het debat over democratie. Een avond waar we ontzettend veel van gaan leren. Van Reybrouck heeft de ambitie om de Nederlandse kijkers, die voornamelijk op de Angelsaksische cultuur gericht zijn, te laten kennismaken met de francofone cultuur.”

“Ik verwacht een avond met één duidelijke lijn, een meeslepend historisch essay verluchtigd met lichtbeelden, waarvoor Wilfried de Jong nauwelijks iets hoeft te doen.”

Van Reybrouck vouwt een oude kaart van Congo open in zijn Brusselse atelier.

Van Reybrouck vouwt een oude kaart van Congo open in zijn Brusselse atelier. Foto NRC / Vincent Mentzel

Wat is een potentiële valkuil bij deze gast?

“Dat het te weinig over de gast persoonlijk gaat en te veel een college wordt. En dat de wereld die hij schetst te onbekend is voor ons. Bij Reinbert de Leeuw ging dat nog net goed. Maar bij wiskundige Ionica Smeets zaten voor mij te veel onbekende helden. Ik was blij dat Kurt Vonnegut en Leo Vroman nog langskwamen.”


Lees ook:
Burgers vertrouwen de democratie, niet de verkiezingen(€)

    • Sterre van der Hee