Jezelf zijn

Georgina Verbaan

Onlangs plaatste ik een foto van Brigitte Bardot op een sociaal netwerk. De begeleidende tekst was: ‘Brigitte Bardot met een gigantische hoed. En vlechten. En bloemetjesjurk. En zichzelf.’ Daar kwam kritiek op. Niet op de manier waarop ik de letters had neergekwakt, ook niet vanwege het feit dat zij een dierenactivist is (daar kunnen veel mensen niet goed tegen weet ik) en zélfs niet vanwege de racistische of homofobe uitspraken die zij gedaan heeft. Het was het laatste woord waarover gevallen werd. Door één iemand moet ik hierbij aantekenen, maar bevreemdend was het wel. De vrouw wilde weten hoe ik durfde aan te nemen dat zij op de foto zichzelf was. Ze bleek dat erg te waarderen, mensen die ‘zichzelf zijn’. En ze vroeg zich af hoe ik durfde aan te nemen dat mevrouw Bardot op deze foto zichzelf was. Ik antwoordde haar dat ik op de foto niemand anders dan Brigitte Bardot meende te ontwaren en daarom in de stellige overtuiging leefde dat Brigitte Bardot, in dit geval, daadwerkelijk met niemand anders dan zichzelf op de foto was gegaan. Tenzij er zich iemand in haar hoed verscholen hield. Daarnaast weet ik niet zo goed wat dat is, jezelf zijn? Wat kan je anders dan jezelf zijn? Blijkbaar veel, en dat vinden mensen niet goed. Maar als ik mezelf een Zimbabwaans accent aanmeet en mijn afkomst verloochen ben ik nog steeds ik. Ook wanneer ik mijn dagen in een fluorescerend vissenpak op de bodem van een aquarium slijt, ben ik nog steeds mezelf. Maar dan met schubben. Misschien vindt men je jezelf als je goed kunt aanvoelen welke verwachtingen mensen van je hebben en je daar vervolgens aan voldoet, terwijl je tegelijkertijd overkomt als iemand die geen filter op zijn eigen gedrag heeft. En wellicht vindt men je juist niet jezelf als ze geen hoogte van je kunnen krijgen, je onvoorspelbaar bent zonder dat het voorspelbaar is dat je onvoorspelbaar bent. Zoiets? Authenticiteit is een beetje een vies woord geworden, vind ik. Zoveel programma’s die er in grossieren, zoveel mensen die daarin moeiteloos de ‘authentieke’ archetypische rollen spelen. Wat meer niet te peilen of te categoriseren types die iets te verbergen lijken te hebben zou prettig zijn. Omdat de vrouw zo’n fel onderscheid maakte, probeer ik het maar als een compliment op te vatten dat ze ten slotte zei dat ze mij een goed voorbeeld vond van iemand die ‘lekker zichzelf’ is. Maar stiekem voel mij natuurlijk diep beledigd.