De eredivisie koestert haar WK-sterren

Het WK heeft van enkele eredivisiespelers plotsklaps leiders gemaakt. „Ik ben echt geen ander mens geworden.”

‘De absolute man van de wedstrijd, voor mij, was Blind. Met afstand.” Thierry Henry was op 13 juni in de BBC-studio in het Braziliaanse Salvador sprakeloos na de 5-1 overwinning van Nederland op Spanje. Maar toen hij voorzichtig zijn vermogen tot formuleren hervond, kon hij slechts mijmeren over de linksback van Oranje die met twee assists de Nederlandse krachttoer inleidde. „De kwaliteit van zijn passes, ongelooflijk”, voegde BBC-analist en oud-topspits Alan Shearer er nog aan toe.

Kostje gekocht voor de Ajacied. De zomer van Daley Blind (24) is er één van gonzende transfergeruchten sinds het WK. Zo erg dat zijn zaakwaarnemer Rob Jansen met genoegen de tabloidverhalen tot zich neemt over een zoektocht van zijn cliënt naar een woning in Manchester. Na het jaar van Blinds doorbraak volgde deze zomer het toernooi van zijn dromen, maar vooralsnog is hij gewoon Ajacied. Zoals meer internationals van het WK zondag meedoen in de eredivisietopper Ajax-PSV. Jasper Cillessen (25) en Joël Veltman (22) bij Ajax en de PSV’ers Memphis Depay (20) en Georginio Wijnaldum (23). Hoe veel beter zijn ze geworden in Brazilië?

Hogere standaard

Cor Pot, oud-bondscoach van Jong Oranje, kan zich niet meer voorstellen dat Blind ooit nog een wedstrijd zal spelen als in de halve finale op het EK onder 21, juni vorig jaar in Israël. „Hij voetbalt normaal altijd zo makkelijk vooruit, weet altijd voor hij de bal krijgt wat hij moet doen. Maar die wedstrijd, die Italianen lieten hem vrij in de opbouw op links maar zijn passing was echt matig tot slecht. Hoe het kwam, ik heb geen idee. Ik heb hem gewisseld, dat vond hij niet leuk.”

Pot zag Blind die avond in Petach Tikhva schuren tegen de ondergrens, een fenomeen dat de jaren daarvoor vaker voorkwam. Maar nu, zo geroutineerd als hij terugkwam uit Brazilië, lijkt onzekerheid bij Blind inmiddels verleden tijd. De rust die hij uitstraalt. Zien en handelen, in één moeite door. Neem de steekpass die hij laatst gaf op Ricardo Kishna in het gewonnen duel van Ajax bij AZ. Zoals columnist Nico Dijkshoorn deze week schreef in VI: die pass werd al geboren in Brazilië, daar is hij in Daley zijn voet gekropen.

Profmentaliteit

Juni 2013. Wat hadden ze een lol, in het Teddystadion in Jeruzalem. De training stelde niet veel voor, daags voor de poulewedstrijd tegen Jong Rusland bij ruim dertig graden. Wijnaldum en Depay losten eindeloos hun schoten op een leeg doel, met een lastige wreeftrap geïnspireerd op Cristiano Ronaldo. Spel, maar het tekende ook hun bezetenheid om beter te willen worden. Depay bleek het toonbeeld van een voetballer die in zichzelf wil investeren. Pot: „Ik had ook die verhalen gehoord, dat het een moeilijke jongen was, met problemen in zijn jeugd. Ik heb daar veel met hem gesproken en alleen maar positieve ervaringen gehad.”

Met talent alleen kom je er niet, zegt Pot. „Ik zie in Adam Maher bijvoorbeeld een jongen die zich niet genoeg pijn wil doen. Hij is maar zestig minuten op zijn top, dat is gewoon niet genoeg. Maar ik heb wel het idee dat hij zich nu herpakt.” Terwijl Maher een kans leek te maken om de nieuwe ‘nummer tien’ van Oranje te worden, viel hij vorig seizoen ver terug bij PSV. Zijn generatiegenoten streefden hem voorbij en konden op het WK zien wat de absolute top inhoudt, bijvoorbeeld door de bezetenheid van Arjen Robben dagelijks mee te maken. „Ze hebben nu met eigen ogen gezien dat je tot het gaatje moet”, zegt Pot.

Een jaar na het EK met Jong Oranje maakten Blind, Wijnaldum en Depay naam op het WK in Brazilië. Wijnaldum: „Elke wedstrijd leer je. Maar op een WK zeker. Daar gaat het allemaal sneller. Je gaat zelf ook de dingen sneller zien. Het WK blijft in mijn hoofd zitten. Dat zal nog wel zo blijven. Ik probeer het nu een mooi vervolg te geven.” Depay: „Ik ben door het WK nu een stuk verder dan ik was. Je speelt daar toch op een ander niveau. Op wereldniveau. Ik heb een winnende goal gemaakt tegen Australië, dat doet wat met je. Maar het is geweest. Het was mooi om mee te maken, nu ga ik weer verder bij PSV.” Vrijdagavond werd bekend dat PSV het contract met Depay heeft verbeterd en verlengd met een jaar, tot medio 2018.

Eredivisie te klein?

Veelgehoord na het WK: zijn de internationals nu de eredivisie ontgroeid? Feyenoorders Bruno Martins Indi, Daryl Janmaat en Stefan de Vrij verdienen op het WK een transfer naar het buitenland. De marktwaarde van de WK-spelers ligt vele miljoenen hoger dan voor de zomer. Natuurlijk zullen diverse scouts zondag op de tribune van de Arena meekijken, maar na de contractverlenging van Depay zijn eigenlijk alleen Blind en Wijnaldum nog in beeld bij buitenlandse clubs. Aan Cillessen en Veltman, die amper in actie kwam in Brazilië, werd al niet getrokken.

In het ‘Project Jasper Cillessen’, zoals zijn zaakwaarnemer Alex Kroes het noemt, paste vorig jaar al geen transfer of huurperiode bij een andere club. De frustratie over zijn plek op de bank achter Kenneth Vermeer bereikte vorige zomer het kookpunt bij de doelman – maar zijn omgeving riep de ambitieuze keeper tot bezinning. „Het doel was keepen bij Ajax, misschien meegaan naar het WK. Dat is allemaal uiteindelijk snel achterelkaar uitgekomen”, zegt Kroes van SEG International. ‘Project Jasper Cillessen’ is nog steeds helder: goed spelen voor Ajax, indruk maken in de Champions League. Kroes: „Dat zijn missie bij Ajax nog niet volbracht is maakt de situatie voor Cillessen anders dan bijvoorbeeld Stefan de Vrij” – die eveneens begeleid wordt door SEG International.

Na de Duitser Manuel Neuer was Cillessen de doelman met de beste statistieken op het WK, volgens de Castrol Performance Index van de FIFA. „Ik ben echt geen ander mens geworden, maar daarover mogen jullie oordelen”, zegt de doelman van Ajax. „Keepertechnisch ben ik op het WK niet beter geworden, tactisch wel. Je ziet dingen sneller omdat je een hoger niveau gewend bent, alles gaat sneller bij het Nederlands elftal. De eredivisie slowmotion? Zo extreem is het niet, maar je doorziet dingen sneller in bepaalde situaties. Dat is die WK-ervaring, maar goed: je bent zo goed als je laatste wedstrijd.”

Depay was achter de Fransman Paul Pogba het grootste talent van het WK. Maar de grillige aanvaller is naar eigen zeggen nog niet uitgeleerd in de eredivisie. „Ik vind het hartstikke leuk om weer gewoon in Nederland te voetballen. Ik heb tijdens het WK maar één keer een basisplaats [in de kwartfinales tegen Costa Rica] gehad. Ik moest mijn rol met name op de bank vervullen. Nu is het wel lekker hele wedstrijden te kunnen spelen. Voor mij is het nu een uitdaging er hier uit te springen en de beste te zijn.”

Wijnaldum wil de eredivisie gebruiken om nog een jaar te rijpen als toonaangevende speler op het middenveld. „Het was niet lastig om terug te keren naar mijn club”, zegt Wijnaldum donderdag na afloop van PSV-Sjaktor Soligorsk. „Ik heb een wat korte vakantie gehad. Maar goed, daar moet ik het maar mee doen. Ik wil dit seizoen juist een echte leider worden bij PSV. Daar wil ik aan werken.”

Voorbeeldfunctie

Ajax-trainer Frank de Boer werkt graag met spelers die op het veld in staat zijn het elftal testuren. Na het vertrek van leidende types als Jan Vertonghen en Siem de Jong hoopt de voormalige verdediger nu dat Daley Blind zijn verantwoordelijkheid opeist. „Het vertrouwen spat er vanaf bij iemand als Blind. Dat soort jongens maakt op dit moment het verschil, ze stralen echt iets uit en ze beseffen ook dat ze het moeten brengen. Ze zijn niet voor niets mee naar Brazilië geweest. Ik eis ook meer van ze, Phillip [Cocu] zal datzelfde eisen bij Wijnaldum en Depay.”

De PSV’ers leggen zichzelf nu extra druk op. Wijnaldum: „Je haalt wel eens bepaalde situaties aan. Of ik vertel over hoe het er aan toe ging op het WK. Het is aan de jongens om te bepalen wat ze met die informatie doen.” Depay: „Ik probeer de jonge jongens te helpen. Er wordt wel wat van mij verwacht. Dat is meer dan logisch. Ik moet het goede voorbeeld laten zien in het veld. Ik ben niet echt een prater die met spelers gaat zitten. Ik ben zelf ook nog jong. Ik ben meer iemand die het op het veld laat zien door de goede keuzes te maken. Ik wil belangrijk zijn voor het team. Daar kunnen anderen zich aan optrekken. Anderen vinden het ook lekker zo’n speler in hun team te hebben. Dat helpt hen.”

    • Bart Hinke
    • Koen Greven