Alleen ING klaagt niet over het bonnetje voor SNS Reaal

Rabobank en ABN Amro wijten dalende winsten aan nationalisatie van SNS Reaal.

De schuld van een verlies op een ander afschuiven is in de sportwereld niet zo sterk. Maar in de bankensector maakt het niet uit. De Rabobank deed het deze week en ABN Amro een dag later ook.

De winst daalde de afgelopen periode bij beide banken, maar dat is volgens de twee financiële instellingen voor een groot deel te wijten aan collega-bank SNS Reaal.

Nadat SNS Reaal in februari 2013 werd genationaliseerd, liet minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën (PvdA) weten dat een deel van de rekening via een zogeheten resolutieheffing bij de andere Nederlandse banken terecht zou komen.

De rekening volgde inderdaad. De Rabobank droeg 214 miljoen euro bij, bleek deze week bij de presentatie van de halfjaarcijfers. ABN Amro moest 67 miljoen euro aftikken. En ING stortte 101 miljoen euro in de kas van de staat als bijdrage.

Bij ING werd het bonnetje van SNS Reaal weggemoffeld in het persbericht over de resultaten. De bank, die de afgelopen jaren een ingrijpende verandering heeft ondergaan en verzekeraar NN heeft afgestoten, had geen excuus nodig. De bank maakte een winst van 1 miljard euro, een flinke verbetering in vergelijking met het tweede kwartaal van vorig jaar. Daarnaast verleende de bank meer kredieten aan klanten en stalden klanten op hun beurt meer spaargeld bij de bank. Die nieuwe kredieten werden overigens vooral in het buitenland verstrekt.

De mooie winst kwam vooral door de hogere rentemarge die ING ontving op de verstrekte kredieten. Het verschil – de marge – tussen het tarief waartegen ING zelf geld leent en waartegen het geld uitleent steeg ten opzichte van 2013.

Door die gestegen rentemarge ontstond opnieuw de discussie over de hoogte van de hypotheekrente in Nederland. Hoe kan het dat de historisch lage rente niet aan de consument wordt doorberekend, vroeg de Vereniging Eigen Huis (VEH). Het antwoord gaf de VEH ook zelf. Volgens de vereniging hebben banken hun winstmarge op hypotheken de laatste periode verhoogd door zelf wel te profiteren van de lage rente en buitengewoon goedkoop te lenen, maar klanten hiervan minimaal mee te laten profiteren. Zo wisten banken hun winst op te krikken, aldus de VEH.

Volgens de Rabobank is het volslagen onzin wat de VEH beweert over de winst die banken op hypotheken maken. Financieel bestuurder Bert Bruggink van de Rabobank noemde de bewering deze week „volksverlakkerij”. De Rabobank zegt zelf dat de marge die zij maakte op nieuwe hypotheken 0,3 procent bedraagt. Dat is volgens de bank net voldoende om de kapitaalkosten goed te maken. Dat zijn de kosten die een bank heeft door het verplicht aanhouden van kapitaal. Een bank moet kapitaal aanhouden tegenover elk krediet dat verstrekt wordt, maar dat aangehouden krediet levert geen rentemarge op.

Daarnaast is volgens Bruggink sprake van oneerlijke concurrentie, doordat bijvoorbeeld verzekeraars de laatste jaren ook meer hypotheekkredieten zijn gaan verstrekken, terwijl voor hen mindere strengere kapitaaleisen gelden. Daardoor kunnen zij goedkoper kredieten verstrekken, meent de Rabobank.

Ondanks die volgens de Rabobank kleine marge is in de cijfers van alle drie de banken goed het – zoals ze zelf zeggen prille – economisch herstel te zien. Dat blijkt vooral uit de voorzieningen die ING, ABN Amro de afgelopen periode troffen voor slechte kredieten. Die voorzieningen daalden. ING zette afgelopen kwartaal 405 miljoen euro opzij en ABN Amro 342 miljoen euro. Veel minder dan in dezelfde periode vorig jaar.

Bij de Rabobank nam de post voorzieningen wel toe, van 1,11 miljard euro in het tweede kwartaal vorig jaar naar 1,18 miljard euro dit jaar. Dat komt vooral omdat Rabobank van de drie de grootste is in het financieren van vastgoed. En vastgoed zit volgens Rabobank-bestuurder Bruggink nog steeds in een „neerwaartse spiraal”.