Opinie

    • Hans Beerekamp

Opa’s kijken, zonder jezelf te ontzien

Nicolaas Veul rookt met bejaarde inOudtopia.

Dat er geen aandacht zou zijn op televisie voor het dagelijks leven van ouderen, lijkt moeilijk meer vol te houden. Alleen al deze en komende weken zijn er realityseries te zien als Krasse Knarren (MAX), Golden Oldies (BNN) en Waarheen, Waarvoor? (RTL4). Daar kwam gisteren, in het drastisch ingekorte experimenteerhoekje TVLab het VPRO-format Oudtopia bij.

Na een vooruitblik van Knevel & Van den Brink (EO) hield ik mijn hart vast voor Oudtopia. Nicolaas Veul (30) en Tim den Besten (27), die we kennen van de documentaire Een Man Weet Niet Wat Hij Mist, vertelden in de talkshow van hun maandlang verblijf in een aanleunwoning van een Haags verzorgingshuis. Den Besten: „Je hebt natuurlijk geen idee hoe mensen zijn, die niet drie keer in de week uitgaan.”

Het viel mee, sterker nog: de schattigheid van in het geheel niet hippe, maar welbespraakte hoogbejaarden vond ik dit keer wel verdraaglijk, omdat de makers hun eigen positie niet verstopten achter een muur van cynisme, sentimentaliteit of weldoenerschap. Dobberend in de oceaan van verveling en geestelijke leegte, die het leven in een verzorgingshuis met zich mee brengt, bekenden de twee vrienden hoe bang ze zijn voor verval en eenzaamheid. Wat zij zien als de normaliter te vermijden „grijze massa” blijkt uit individuen te bestaan, die ook best van een feestje houden.

Veertig jaar geleden gingen VPRO-makers met toen vederlichte camera’s een nieuw soort televisie maken, over werelden die ze niet kenden. Er sloop wel eens wat dedain in voor de koffiejuffrouw en zelden of nooit richtten ze de camera op hun eigen vooroordelen. Deze generatie heeft minder pretenties, en kan juist daardoor wellicht nog dichter bij de documentaire kern komen. Dat Nicolaas zo weinig naar zijn eigen opa ging, had ook te maken met diens beperkte conversatie, ontdekt hij nu. Zonder schuldgevoel wordt het genre van de ouderenrealityshow er beter op.

    • Hans Beerekamp