Inkomstenbelasting gaat omlaag, Defensie krijgt 50 miljoen extra

Leden van het kabinet eerder deze week op een landgoed in Diepenheim. De ministers en staatssecretarissen bespraken daar de overheidsbegroting voor volgend jaar. Foto ANP/Koen van Weel

Met een lastenverlichting van rond de 500 miljoen euro wil het kabinet de werkgelegenheid stimuleren. Het geld wordt ingezet om de tarieven van de eerste schijf van de inkomstenbelasting te verlagen, waardoor iedereen die inkomstenbelasting betaalt hiervan profiteert. Over deze maatregel bestaat consensus tussen de coalitiepartijen en de zogeheten C3, die op dit moment onderhandelen over de rijksbegroting voor 2015.

Het kabinet trekt volgend jaar ook 375 miljoen euro extra uit voor ontwikkelingssamenwerking. Dat geld is bestemd voor opvang van vluchtelingen in de regio en voor noodhulp.

Defensie krijgt volgend jaar 50 miljoen extra. In de jaren daarna stijgt dat bedrag naar jaarlijks 100 miljoen euro. Dat bevestigen bij de onderhandelingen betrokken bronnen. De lastenverlichting komt bovenop een lastenverlichting voor hoge- en middeninkomens van een half miljard die al in het voorjaar was aangekondigd.

Lastenverlichting verdeeld

De onderhandelende partijen, naast VVD en PvdA de oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP, verwachten volgende week de begrotingsonderhandelingen te kunnen afronden.

Door de lastenverlichting over alle belastingbetalers te verdelen, vermijden de partijen een ideologische strijd. Hoewel deze maatregel een licht nivellerende werking heeft, kan de VVD ermee leven omdat het om een algemene belastingverlaging gaat. Naar schatting zal het belastingtarief in de eerste schijf (inkomens tot 20.000 euro) volgens een betrokkene met 0,3 procentpunt kunnen worden.

In de laatste onderhandelingsweek zal duidelijk moeten worden wat de precieze koopkrachteffecten zijn van deze lastenverlichting, in samenhang met alle andere beoogde maatregelen die het kabinet voor volgend jaar wil nemen. Door de hervorming van het verzekeringsstelsel voor langdurige zorg bijvoorbeeld, zullen zorgpremies voor werknemers er anders uit komen te zien. Partijen verwachten dat ze koopkrachteffecten voor sommige groepen nog moeten bijstellen.

Financiële ademruimte

Door de aantrekkende economie heeft het kabinet financiële ruimte op de begroting van 2015. Dat komt door meevallers op zorgbegroting en doordat er minder werkloosheidsuitkeringen zijn dan geraamd.

Naast de genoemde maatregelen heeft het kabinet in het voorjaar ook 300 miljoen euro structureel uitgetrokken om de versobering van de langdurige zorg te verzachten. Daarnaast is er op initiatief van D66-leider Alexander Pechtold een zogenaamd Toekomstfonds opgericht. Meevallers bij de aardgasbaten worden in dit fonds gestopt. Het rendement van dat fonds wordt gebruikt om duurzame economische groei te bevorderen en in innovatie en onderwijs te steken. Momenteel onderhandelen de partijen over de definitie van ‘aardgasmeevaller’.

Herziening bbp

De uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking stijgen als gevolg van een statistische herziening van het bruto binnenlands product (bbp) door de Europese Unie. Naar verwachting zal de Nederlandse economie hierdoor op papier met 7 procent toenemen. De bijdrage aan ontwikkelingssamenwerking is gekoppeld aan het bbp. Uiterlijk op 1 september zal de nieuwe definitie van het bbp van alle 28 lidstaten door het Europese statistisch bureau Eurostat zijn bepaald. Nederland zal door de bijstelling van het bbp ook meer geld moeten afdragen aan de EU. Voor ontwikkelingswerking en afdracht samen is 600 miljoen euro gereserveerd.

De concept-Miljoenennota zal begin september naar de Raad van State worden gestuurd en op Prinsjesdag gepresenteerd. De Tweede Kamer zal dit jaar de begrotingsstukken weer vier dagen eerder onder embargo ontvangen. Dat gebeurde de laatste jaren niet omdat de Rijksbegroting regelmatig uitlekte.

    • Derk Stokmans en Philip de Witt Wijnen