Een oog van kikkerdril dat uit de cirkel knalt

Honderden kunstenaars studeerden af deze zomer. Wie springt eruit? Vandaag: Alexander Platjouw van Minerva in Groningen.

Foto a. platjouw

Etsen en sculpturen komen tot leven bij Alexander Platjouw die volstrekt natuurlijk beeldende kunst mengt met film. Vooral in Introspection is de combinatie van etsachtige kunst en animatie fascinerend. Het is één van de vier films die hij deze zomer liet zien op de examenexpositie van Minerva in Groningen.

Alexander Platjouw (33) combineert zijn eigen grafiek met gevonden beelden. Expectation is een ontmoeting tussen een jonge vrouw en een soldaat in een door Platjouw gemanipuleerde scène uit de speelfilm Night People (1954) met Gregory Peck en Anita Björk. Een blonde vrouw kijkt een soldaat verwachtingsvol aan. Ze beweegt schokkerig haar hoofd, ogen en mond, maar hij blijft onbewogen. Na een minuut verpixelen beiden.

In de korte tijd voor ze digitaal oplossen, heeft Platjouw ons getuige gemaakt van een maximaal emotioneel moment dat van alle tijden is: afscheid van een soldaat en zijn lief. „Ik maak in mijn werk vaak gebruik van symbolen”, legt Platjouw uit. „Het ideaalbeeld van de mens zie je terug in mannequinhoofden. In de filmgeschiedenis was de man vaak standaard een macho in pak en de vrouw ondergeschikt. Die relatie wilde ik accenturen.”

Voor het hoofd van de man kocht hij daarom bij een etalagepoppenwinkel op internet „het meest afgepolijste” mannequinhoofd” dat hij kon vinden. „Foto’s daarvan heb ik zo belicht dat het paste in de film en die er vervolgens in gemonteerd. Die linkerhelft van het filmbeeld is een foto. De bewegende rechterkant heb ik sterk vertraagd, zodat de uitdrukking van de vrouw intenser wordt.”

In Introspection komt tweedimensionale kunst werkelijk tot leven. Platjouw vertelt dat hij in het tweede jaar van de academie al veel met etsen en andere grafiek bezig was. „Ook met film was ik experimenteerde ik toen al.” Die twee elementen combineert hij in Introspection met ingetekende foto’s van zichzelf.

In het begin van de film zie je een krasserige en vlekkerige ets van een man en profil. Hij heeft een cirkel rond zijn oog. Het lijkt de zwarte stip in een stukje kikkerdril. Op de klank van een vervormde versie van Ultravox’ hit Vienna verlaat het oog het gezicht. Het hoofd blijft in beeld, maar steeds komen er kleurvlakken en andere vervormingen overheen. Dan komt er een en face-versie van het hoofd bij die een minuut lang na veel mutaties telkens realistischer wordt.

„Het zijn tekeningen en found footage, foto’s en filmbeelden, die ik op internet vind”, legt Platjouw uit. „Introspection begint met dat je door een loep kijkt en het oog ziet dat uit de cirkel knalt. Het is de geboorte van een naïef individu die zich bewust wordt. Alsof je in de spiegel kijkt en op een gegeven moment je zelf herkent.

„Ik voelde instinctief dat de muziek van Ultravox er bij paste. Ik heb het nummer sterk vertraagd, maar je hoort nog dat het toewerkt naar een climax. Ik heb de film ook zonder muziek laten zien op Minerva. Ik twijfelde, maar het voegt een climax toe, dat gaf de doorslag.”

Alexander Platjouw wil zijn werk gaan exposeren en is bezig met een beeldverhaal, een graphic novel. „Ik ben altijd aan het tekenen.”