Door de droogte zit Paramaribo in het donker

Het water staat zo laag dat de waterkrachtcentrale deels is uitgevallen. Om de beurt hebben wijken geen stroom.

Centrale draait op halve kracht

Voor Suriname is een boze droom uitgekomen: het land heeft te maken met een acuut tekort aan stroom. Staatsbedrijf Energiebedrijven Suriname (EBS) heeft woensdag ‘load-shedding’ ingevoerd: om de beurt wordt in wijken de stroom een paar uur uitgeschakeld.

Overdag branden bewoners van nieuwbouwwoningen hun huis uit omdat de airconditioning niet aan kan. Winkels moeten hun deuren tijdelijk sluiten. ’s Avonds zijn buurten gehuld in het donker. En het hele land zit in angst voor de levensduur van koelkast en televisie: de stroomstoot als de elektriciteit weer wordt ingeschakeld is funest voor huishoudelijke apparaten.

Suriname is voor zijn elektriciteitsvoorziening grotendeels afhankelijk van de Afobaka waterkrachtcentrale bij een stuwdam in de Surinamerivier. Eigenaar is Suralco, een dochter van het Amerikaanse aluminiumbedrijf Alcoa. Vorige week kondigde Suralco aan dat het enkele turbines in de Afobaka-centrale moest uitschakelen, wegens de extreem lage waterstand in het stuwmeer.

Die onheilstijding is slecht nieuws voor president Desi Bouterse, die onlangs de aftrap gaf voor zijn verkiezingscampagne. Die verkiezingen zijn in mei volgend jaar, en Bouterse gaat voor een tweede termijn. Net drie dagen tevoren opende hij vol trots een nieuwe EBS-centrale in Paramaribo. Die draait op diesel. „Zonder deze centrale waren we morsdood geweest”, zei de president toen.

Maar woensdag werd duidelijk dat de nieuwe centrale voorlopig geen soelaas biedt: de opgewekte stoom kan wegens het ontbreken van transmissielijnen nog niet bij de huishoudens worden gebracht. Dat zal pas eind dit jaar het geval zijn, maakte de EBS bekend.

Delen van het Surinaamse stroomnet zijn soms wel veertig jaar oud en tot op de draad versleten, constateerde een onderzoek van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank vorig jaar. Staatsbedrijf EBS kan geen investeringen doen: het verkoopt z’n stroom al jarenlang onder de kostprijs aan consumenten. Het bedrijf wordt door ingewikkelde subsidiestromen overeind gehouden.

EBS-directeur Willy Duiker beklaagde zich onlangs publiekelijk dat hij geen stroomprijs kan garanderen aan grote internationale investeerders. Maar de politiek durfde marktconforme stroomprijzen tot nu toe niet aan: dat kost stemmen.

Na jaren van economische groei en toegenomen welvaart verbruiken huishoudens wel steeds meer elektriciteit. Zo kunnen steeds meer Surinamers zich airconditioning veroorloven. Maar in de volkswijk Latour zitten ze niet op een prijsverhoging te wachten. „Voor de doorsnee burger is stroom echt niet goedkoop”, zegt een bewoner. „En door de spanningswisselingen gaan onze apparaten eraan. We kunnen de schade nergens claimen.”

Dat het rendement van de bestaande waterkrachtcentrale in gevaar is wegens lagere waterstanden is al langer bekend. Zo was er een vergevorderd plan ontwikkeld om water uit een naburige rivier om te leiden naar het stuwmeer, om zo de waterstand beter te kunnen reguleren.

Bouterse schrapte het project vorig jaar, nadat bij bewoners in het binnenland ophef was ontstaan. Een indianendorp zou mogelijk deels moeten worden ontruimd. Zijn regering zocht de oplossing vooral in het bijbouwen van kleine centrales die op diesel draaien.