Werknemers zijn net schapen, een manager is een soort herder

Bo&Caro gaan elke dag naar een bedrijf. Ze zijn bij aandeelhoudersvergaderingen, productpresentaties of vrijdagmiddagborrels en willen graag weten: wie is hier belangrijk?

Wat: Een lesje leiderschap op Fortboerderij Dijkzicht in Aalsmeerderbrug

Wie: Paul Bos, ook wel Boer Bos en zijn honderdtwintig schapen

Ga zitten, pak een strobaal. En een schaapsvel. Paul Bos – Boer Bos, voor ingewijden – geeft een klopje op de lege plek naast hem. Om hem heen een stuk of honderd goudgele strobalen in arena-opstelling. Speciaal voor de cursisten die hij op zijn boerderij in Aalsmeerderbrug ontvangt. Kopje thee? Wat voor? Hij loopt druk heen en weer van de waterkoker naar de langwerpige houten tafel. In het midden ligt een courgette – erbovenop Bos’ visitekaartje. ‘Expert Kuddegedrag’, staat erop. “Ik geef mijn bezoek altijd iets mee”, legt hij uit. En een beetje promotie is daarbij nooit weg.

Geen bruiloften meer

Al moet zijn boerderij geen commercieel circus worden, vindt hij. “Een paar maanden terug is hier een stel getrouwd. Dat was hartstikke leuk hoor. Maar nu vinden er voorlopig even geen bruiloften meer plaats. Het is hier geen evenementenlocatie.” Wat dan wel? Bos: “Een plek voor bezinning. Inspiratie.”

Veertien jaar geleden keerde Bos terug naar de boerderij waarin hij opgroeide. “Ik was er op mijn achttiende weggegaan omdat ik een carrière als boer niet zag zitten.” Hij probeerde de journalistiek uit, de reclamewereld en zette uiteindelijk zijn eigen adviesbureau op. En toen belde Bos’ vader om te vragen of hij weer eens kwam hooien.

“Dan haal je hartje zomer het wintervoer voor de dieren binnen. Móói, vond ik dat.”

Zo mooi dat hij na die dag hooien besloot zijn adviesbureau te verkopen om de boerderij over te nemen. En de bijbehorende schaapskudde.

Die staat nu te grazen langs de A4, vertelt hij met een knikje richting zijn achtertuin. De beesten gebruikt hij ter illustratie van zijn visie op leiderschap.

“Je kunt een groep werknemers goed vergelijken met een kudde schapen. Een leidinggevende wil dat zijn personeel naar hem luistert; hetzelfde geldt voor een herder en zijn schapen.”

Jaag een schaapskudde nooit op

Bos legt uit dat er eigenlijk helemaal niet zo’n groot verschil in benadering is.

“Om een schaapskudde mee te krijgen, heb je vooral geduld nodig. Je geeft aanwijzingen, kijkt achterom, wacht vervolgens even. Je moet de kudde nooit opjagen.”

Zo doe je dat ook met personeel. “Als baas moet je de juiste omstandigheden creëren. En dat doe je vaak door een stap terug te doen.” Door tijdens een vergadering geen bevelen uit te delen, maar vaker achterover te gaan zitten en te zeggen: wat vinden júllie?, aldus Bos.

Die geeft intussen workshops ‘natuurlijke transformatie’ aan leidinggevenden van de Rabobank, Heineken, Eneco en Microsoft. “Die komen via-via bij mij terecht. Mond-tot-mond-reclame”, verklaart Bos.

Maar denk niet dat Boer Bos het boeren links laat liggen. “Ik zorg voor de dieren, bewerk het land, zaai – oogst.” En hij heeft wat lokale deals gesloten. Zo levert hij aardappelen aan het nabijgelegen Schiphol, mosterdzaad aan La Place, lamsvlees aan zo’n honderd gezinnen in de buurt, en lijnolie aan verffabriek UrsaPaint in IJmuiden.

“Eigenlijk ben ik de CEO van de boerderij”, zegt hij. “Vergeet je je courgette niet?”

    • Bo van Houwelingen & Caroline van Keeken