‘Bach is wat we nu nodig hebben’

Violiste Lisa Batiashvili speelt zaterdag op het Prinsengrachtconcert in Amsterdam. „Ik kan me beter uitdrukken sinds ik met mijn man samen speel.”

Foto HH/ Lebrecht

Lisa Batiashvili, hoofdgast op het Prinsengrachtconcert, zaterdag in Amsterdam, is een topvioliste die soleerde bij de Berliner Philharmoniker en dit seizoen artist in residence is bij de New York Philharmonic. Batiashvili (Tbilisi, 1979) weet dat het Prinsengrachtconcert groot is in Nederland. Vorig jaar, toen het Koninklijk Concertgebouworkest en tenor Joseph Calleja optraden, werd het door 919.000 mensen op televisie bekeken.

„Ik hou ervan om voor veel mensen op te treden”, vertelt de Georgische in een café bij haar huis in München. „Vorig jaar speelde ik in Berlijn in de open lucht voor 45.000 man. Het publiek staat dicht bij de artiest. Je moet nog harder werken. Buiten zijn mensen sneller afgeleid. Je moet ze wakker houden.”

Dat doet ze zaterdag met Piazzolla, een Sjostakovitsj-wals, folkloristische miniaturen van de Georgische componist Sulkhan Tsintsadze en Bach. Met haar echtgenoot François Leleux speelt ze het Concert voor viool en hobo. Het stuk is hun handelsmerk geworden. Ze namen het op voor Batiashvili’s nieuwe cd, net uit, die geheel aan Bach (Johann Sebastian én zijn zoon Carl Philipp Emanuel) gewijd is.

„We proberen elk seizoen een paar keer samen te spelen”, zegt ze. „We kunnen heel ontspannen samenwerken. Als musici zijn we erg verschillend, maar we zijn ook erg flexibel. Hij is expressiever, soms te expressief, vindt hij zelf. Ik ben juist introvert. Door hem heb ik geleerd me meer open te stellen. Ik kan me beter uitdrukken sinds ik met hem samen speel.”

Batiashvili wordt als Georgische violiste vermarkt. „Ik voel me sterk verbonden. Ik koop instrumenten aan voor de muziekschool waar ik les kreeg. Maar ik maak me ook zorgen. Georgië is nog steeds niet de soevereine democratie die het zou moeten zijn. En een deel van mijn land wordt nog altijd door Rusland bezet.”

Opmerkelijk is dat ze in september met Valery Gergiev het podium deelt tijdens het Gergiev Festival in Rotterdam. Toen in 2008 de Ossetië-crisis uitbrak, sprak de Russische sterdirigent en vertrouweling van Vladimir Poetin openlijk zijn steun uit voor de militaire interventie.

Batiashvili: „Nu de wereld toekijkt, zal Gergiev zoiets niet snel meer zeggen. Hij was onderdeel van de Russische propaganda. Maar ik neem het hem niet kwalijk. Het is moeilijk om een bekend persoon te zijn in Rusland. Als je het spel niet meespeelt, krijg je geen kansen meer.”

Ook tijdens het Prinsengrachtconcert wil ze stilstaan bij de spanningen in de wereld. „We moeten feest vieren, maar ik wil geen programma spelen met alleen maar fun stuff. We kunnen niet doen alsof er niets aan de hand is. Daarom wil ik Bach spelen. Bach is wat we nu nodig hebben. Zijn muziek geeft zoveel kracht.”

Of dat idee wel werkt tussen de toeterende bootjes met rosé drinkende mensen? Ze maakt zich er niet druk om. „Er is geen slechte plek voor Bach. Hij raakt ons altijd.”

Maar onherroepelijk volgt de jaarlijkse toegift: Aan de Amsterdamse grachten. Ze heeft het stuk nog niet gespeeld. „Maar het zag er heel makkelijk uit”, lacht ze.

    • Merlijn Kerkhof