IS maakt dreigement snel waar

De terreurbeweging onthoofdde gisteren een Amerikaanse journalist. De boodschap is duidelijk: IS ontziet niets en niemand. Het plaatst president Obama voor een dilemma.

James Foley en zijn beul, fragment uit de video die gisteren via sociale media werd verspreid.

De boodschap van het videootje waarin een IS-strijder de Amerikaanse journalist James Foley onthoofdt, is overgekomen. Het filmpje bewijst dat IS een niemand ontziende terreurbeweging is. Bovendien plaatst IS hiermee president Obama voor een dilemma: moet hij hard terugslaan, met het risico dat meer Amerikanen slachtoffer worden van IS?

Gisteravond verscheen het filmpje van de onthoofding online. Enkele Amerikaanse overheidsfunctionarissen hebben tegenover persbureau AP de authenticiteit ervan bevestigd. Ook de familie van Foley bevestigt zijn dood.

In het filmpje draagt Foley, gehuld in een oranje gewaad, een statement voor waarin hij zegt dat de Amerikaanse luchtaanval op IS zijn lot heeft bezegeld. Ook zijn beul komt aan het woord, in het Engels, met een Londens accent. Te zien is hoe de beul, tegen de achtergrond van een dorre woestijn, een mes op Foleys keel zet. Even later is het levenloze lichaam in beeld, met het hoofd ervan gescheiden.

Foley, die als freelancer onder meer werkzaam was voor persbureau AFP, werd in november 2012 in Syrië ontvoerd door extremistische strijders terwijl hij naar Turkije reisde. Sindsdien was er weinig van hem vernomen. IS toonde ook een tweede journalist, van wie wordt aangenomen dat het de Amerikaan Steven Sotloff is. Volgens IS hangt Sotloffs leven af van „de volgende beslissing van Obama”.

Die volgende beslissing van Obama en zijn bondgenoten is heikel. Als we niets doen, schreef de Britse premier Cameron in The Sunday Telegraph, zal IS sterker worden „tot ze ons zullen aanvallen in Britse straten”. Minister Hammond (Buitenlandse Zaken) zei vanochtend bij de BBC dat IS „zonder twijfel zijn strijders eropuit zal sturen om westerse doelen aan te vallen” als er een islamitische staat ontstaat.

Het voormalig hoofd van de contraterreur bij de Britse veiligheidsdienst, Richard Barrett, stelt dat het net zo goed andersom kan zijn. Westerse militaire actie in Irak vergroot volgens hem juist de dreiging voor mensen in het Westen. In The Huffington Post zegt hij te vrezen dat westerse jongens die met IS meestrijden bij terugkeer alleen maar meer gemotiveerd zijn om westerse doelen aan te vallen.

Een dag voor de onthoofdingsfilm van Foley stuurde IS al een waarschuwing aan de VS de wereld in, in de vorm van een videoboodschap met een Engelstalige verklaring: „We zullen jullie allemaal verdrinken in bloed.” In het filmpje zat een foto van een Amerikaan die is onthoofd tijdens de Iraakse bezetting door de VS.

Teruggekeerde jihadisten hebben al enkele malen aanslagen gepleegd in Europa. In 2012 vermoordde Mohammed Merah zeven mensen in Zuid-Frankrijk. Dit voorjaar schoot een Fransman vier mensen dood in het Joods Museum van België, in Brussel.

Volgens terrorismeonderzoeker Bibi van Ginkel van Instituut Clingendael bereikt IS met de onthoofdingsvideo precies het eerste doel van veel terroristische groeperingen: angst zaaien. „Ook al is het onduidelijk of de aanslagen in Frankrijk en België daadwerkelijk in opdracht van IS zijn gepleegd, de boodschap is duidelijk: IS is niet te onderschatten.”

    • Derk Walters