Opinie

Helpen

Schrijfster Franca Treur houdt van schrappen. Resul- taat: de reeks ultrakorte verhalen ‘X & Y’ over relaties.

Illustratie Olivia Ettema

Alex is filosoof en spreekt graag in het openbaar, voor geld. Gemiddeld anderhalf keer per week debatteert hij over de vraag of God bestaat, en wat het betekent als je zegt dat God bestaat. Hij gelooft niet in God, en iedereen die daar anders over denkt, heeft er wat hem betreft nog niet genoeg over nagedacht. Hij schept er plezier in om mensen op hun denkfouten te wijzen en hij doet dat zuiver, elegant en eloquent.

De enigen in het land die zich voor dit soort debatten interesseren, zijn protestantse christenen, en binnen die groep zijn het de meest orthodoxe en hoogopgeleide. Sommigen van hen zien in Alex de Antichrist, maar tegelijk voelen zij zich door hem uitgedaagd.

Op zijn beurt vindt Alex hun godsbewijzen een lachertje, maar hij bewondert hun fanatisme en hun vermogen om betalend publiek te mobiliseren.

Zijn belangrijkste tegenstander is Jan Hendrik. Jan Hendrik is iemand met charisma en een gelovige achterban die met hem wegloopt. Als Alex met Jan Hendrik ergens optreedt, zit de zaal altijd vol.

Op dit soort theologische conferenties vergeet Alex nooit Jan Hendrik te prijzen voor zijn open houding en de organisatie te bedanken voor de uitnodiging. Dat maakt hem een sympathieke tegenstander, dat weet hij heel goed, ook al meent hij het oprecht.

Desondanks is het inmiddels al een half jaar geleden dat hij Jan Hendrik heeft gesproken en Alex maakt zich zorgen. In zijn agenda staan alleen nog wat kleine klussen.

Hij besluit Jan Hendrik op te bellen. Zijn vrouw zegt dat Jan Hendrik ziek is, overwerkt. Hij doet het even rustig aan. Alex begrijpt het, maar hij wil het graag van hem zélf horen. Geen sprake van, zegt de vrouw. Alex moet ongelofelijk lang op haar inpraten voor hij Jan Hendrik aan de lijn krijgt. Het zal je goed doen om weer wat meer in de openbaarheid te zijn, zegt hij. Van aandacht knap je op. Jan Hendrik antwoordt zacht dat hij dat ook wel eens denkt, maar dat dat ijdelheid is. Daarbij komt dat de dokter hem rust voorschrijft.

Dokters hebben hun eigen waarheid, zegt Alex, maar ze kennen de context niet.

De echtgenote heeft de telefoon weer afgepakt. Haar stem klinkt boos.

Alex concludeert dat zijn niche te klein is. Hij wil niet bedelen om te mogen spreken, hij wil in de positie zijn dat hij uitnodigingen moet afslaan. Daarom moet hij een tweede onderwerp hebben, bij voorkeur een onderwerp dat meer in de mode is.

Hij denkt aan Jan Hendrik, aan diens betuttelende vrouw. Je zal maar zo onder de plak zitten. Aan haar dankt hij wel zijn nieuwe onderwerp: Bestaat de vrije wil?