Geef elke maand een euro, dan heb ik een pensioen

Kunstenaar Matthijs Booij (30) probeert op een slimme manier zijn pensioen bij elkaar te sparen. Je kunt een tekening van hem kopen door hem 1 euro per maand te betalen tot aan zijn pensioen in 2050.

Brieven van pensioenfondsen gooit hij altijd ongeopend weg, vertelt Matthijs Booij. We zitten in de zon op het dak van zijn atelier op de Amsterdamse Albert Cuypstraat en drinken een biertje. „Weet je”, zegt hij, „ik ken verhalen van vrienden die vijf jaar lang premie overmaakten aan een fonds en er dan ineens achterkomen dat ze iedere maand 50 euro handling fee betalen aan bemiddelaars en tussenpersonen. Ja, daar doe ik dus niet aan mee. Dan doe ik het liever in eigen beheer.”

Als de helft van het kunstenaarsduo Miktor & Molf bedacht Matthijs Booij (30) de afgelopen jaren onder meer concepten voor festivals, bouwde hij een zwembad om in te skaten en ontwierp hij platenhoezen en videoclips voor Sef en De Jeugd van Tegenwoordig. Nu, solo, maakt hij tekeningen over allerlei thema’s, maar vooral over seks.

Als autonome kunstenaar werk verkopen via een galerie blijkt echter iedere keer weer een „inefficiënt traject”. Booij: „Als je wilt exposeren moet je eerst alles inlijsten en ophangen. Op internet kun je je werk 24 uur per dag, 7 dagen per week verkopen. Eigenlijk is het heel raar dat de kunstwereld die online vertaalslag nog niet heeft weten te maken.”

Jezelf als beeldend kunstenaar van een stabiel inkomen voorzien kan lastig zijn, en pensioen opbouwen dus al helemaal. Booij bedacht daarom ‘The One Thousand Drawing Pension Plan’. Koop een tekening via zijn website en betaal 1 euro per maand tot aan zijn pensioen in 2050.

Wie nu een werk aankoopt, betaalt in totaal zo’n 440 euro, ongeveer evenveel als de ‘normale’ prijs van een tekening. Het contract wordt ontbonden bij de dood en mag met tekening en al worden doorverkocht.

Van de duizend tekeningen die hij in het kader van het project gaat maken, zijn er inmiddels 166 verkocht, vertelt Booij. „Over 37 jaar ben ik 67. Als het goed gaat heb ik tegen die tijd zo’n 4 ton bij elkaar gespaard.”

Hoe kwam dit plan tot stand? Schrok je op een dag wakker en dacht: ik ben 30, ik moet nú pensioen gaan opbouwen?

„Ik had al heel lang een notitie in mijn telefoon staan dat ik duizend mensen wilde verzamelen die me maandelijks 1 euro zouden overmaken. Ik moest alleen nog bedenken wat ik daarvoor terug zou doen. Toen vroeg Vriend van Bavink, de galerie die mij vertegenwoordigt, of ik voor een beurs in Rotterdam iets conceptueels met de waarde van kunst wilde doen. Ik besloot om het allersaaiste wat er is, namelijk het pensioen, in te zetten als marketingtool. Op die beurs verkocht ik 35 tekeningen in twee dagen. Toen dacht ik: hier moet ik mee doorgaan.”

Bereik je met dit project een ander publiek?

„Ja. De ene persoon houdt van het concept, die maakt het niet uit wat voor tekening-ie koopt. De eerste koper kocht bijvoorbeeld een tekeningetje van een middelvinger, van drie bij zes centimeter. Anderen wachten weer op die ene tekening die ze graag willen hebben. Het mooie is: iedereen kan die euro missen. Zelfs iemand van twaalf doet mee.”

Als je plan slaagt heb je in 2050 zo’n 4 ton bij elkaar gespaard. Kun je daar straks goed van leven?

„Het klinkt als heel veel geld, maar als je er dertig jaar mee moet doen valt het wel mee. Als je in een pensioenfonds investeert, heb je een bepaald pensioen en dat houd je zo lang als je leeft. Ik moet het doen met wat ik heb. Dat is wel tricky.”

Hoe ga je het aanpakken?

„Ik ben financieel niet goed opgeleid, maar door dit project krijg ik veel advies over hoe ik het geld straks moet beheren. Het zou een beetje stom zijn om met 4 ton niets te doen, dus ik denk dat ik een deel op een spaarrekening zet en een deel ga beleggen. Misschien ga ik ook wel gewoon een ton op rood inzetten in het casino.”

Wat kunnen mensen kopen? Kun je je werk omschrijven?

„Tja, dat vind ik lastig. Ik wil duizend tekeningen maken, ook omdat ik zelf niet zo goed meer weet waar mijn werk nou eigenlijk over gaat. Dit project is voor mij ook een proef om te kijken: what the fuck zijn nou die onderwerpen die ik belangrijk vind? Waarom teken ik zoveel piemels en kutten en tieten?”

En, weet je het al?

„Ik vind het superinteressant hoe mensen met elkaar omgaan en naar elkaar kijken. Seks is toch datgene dat we zuiver op intuïtie doen, een soort oerdrang. Ik vind het leuk als mijn tekeningen daar aan raken.”

Wat ga je eigenlijk doen als je 67 bent?

„Ik hoop dan een boot te hebben. Een zeilboot of zo’n stomme motorkruiser. Of, wat me ook relaxed lijkt: een varend atelier.”