Eén jaar na de dood van een stagiair - is er iets veranderd?

Foto HH

Karōshi. Dood door overwerk. In Japan is het een woord. Daar is het niet ongebruikelijk om zeven dagen per week, twaalf uur per dag te werken. In het Westen is het minder normaal om te werken tot de dood erop volgt. Dat bewees de dood van een stagiair van Bank of America Merrill Lynch in Londen, deze week een jaar geleden.

Hij zou zijn gestorven aan overwerk en dat leidde tot wereldwijde ophef. Banken beloofden beterschap. Wat is er een jaar later veranderd? Drie vragen.

Wat gebeurde er precies?

De 21-jarige Duitser Moritz Erhardt, stagiair in de Londense City, zakte half augustus in elkaar in zijn douche en overleed. Een week later werd bekend dat zijn dood zou zijn gevolgd op 72 uur aaneen werken en acht all-nighters in twee weken.

Of Erhardt daadwerkelijk aan overwerk overleed, is nooit bewezen. Bank of America wilde daar niet op ingaan, en de lijkschouwer meldde dat hij was overleden aan een epileptische aanval. Dat kon volgens haar wel liggen aan oververmoeidheid.

Het deed de discussie oplaaien. ‘Slavery in the City’, kopte The Independent. Stagiairs lieten anoniem aan kranten weten dat een werkdag van vijftien uur normaal is. De druk is hoog, de concurrentie groot, en de ‘magic roundabouts’ - 24 uur werken, met de taxi naar huis, douchen, nieuwe kleding aantrekken, en meteen weer door naar een nieuwe werkdag - berucht. Alles om een droombaan te krijgen.

Wat is er sindsdien veranderd?

Bank of America Merrill Lynch kondigde een onderzoek aan. Over de uitkomst is nog niets vernomen. Maar er is wel wat gebeurd. Niet alleen Bank of America Merrill Lynch voerde veranderingen door over de hele werkvloer, Crédit Suisse, Goldman Sachs, JPMorgan, Deutsche Bank en Citigroup deden dat eveneens.

Uit memo’s, gezien door onder meer Financial Times en Bloomberg, bleek dat werknemers bij Bank of America nu recht hebben op vier vrije weekenddagen per maand. Stagiairs werken niet meer in het weekend, verklaarden woordvoerders. En andere banken moedigen junior-medewerkers nu bijvoorbeeld aan om zaterdagen vrij te nemen.

Maar is het echt anders?

Daar lijkt het niet op. De nieuwe zomerstagiairs werken nog minstens tot middernacht, schrijft The Independent. Een stagiair spreekt van een behandeling als “persoonlijke slaaf”. Op een Facebook-pagina voor mede-stagiairs schreef er één kritisch over het gebrek aan tijd. Toen Merrill Lynch er - juist deze week - achter kwam, werd de stagiair verzocht de pagina te sluiten.

Bij de bedrijven waar ze werken is overwerken nog doodnormaal. In januari hield de Financial Times een poll onder lezers - veelal werkend in de financiële sector. Ruim 47 procent werkt nog meer dan zestig uur per week:

Nog steeds is de cultuur in de financiële sector er een waar je met je werkuren je excellentie laat zien. Voorbeelden te over. En de zaterdagen zijn dan weliswaar vaker vrij, de hoeveelheid werk is hetzelfde gebleven, zo blijkt op het forum wallstreetoasis.com.

It has got no better here. Still consistently 100-120 hour weeks.

Hoe zit het in Nederland?
“Extreme werktijden zien we in Nederland ook”, zei Bart Jan van ‘t Hoff van werving- en selectiebureau Ebbinge & Company vorig jaar in NRC. Een jonge trainee van een bank zei juist: “De werkdruk is hier niet zo extreem als in Londen. Nederland is een lui land.” Ook gehoord: een urenfabriek en een wereld waarin je jezelf kunt verliezen. Loop je zelf stage bij een grote bank op de Zuidas? Net advocaat medewerker geworden bij een advocatenkantoor? Is het zwaar, valt het mee, of horen de lange uren er gewoon bij? Vertel het ons via ‘Reageer op dit artikel’ en wij komen er binnenkort op terug.

    • Anouk van Kampen