Zo kreeg Assange weer wat aandacht

En wéér stond NRC-correspondent Titia Ketelaar tussen de verslaggevers op de stoep van de Ecuadoraanse ambassade. Julian Assange wil daar „binnenkort” weg, zei hij gisteren. Of was die persconferentie gewoon een pr-stunt?

Daar stonden we weer. Op de stoep voor de Ecuadoraanse ambassade in Londen. Cameramannen, fotografen en verslaggevers. Net als twee jaar geleden, toen Julian Assange, oprichter van klokkenluiderswebsite WikiLeaks, asiel kreeg van de Ecuadoranen.

Het gerucht ging dat Assange naar buiten zou komen. Of in elk geval vanaf het balkonnetje van de ambassade een verklaring zou geven. Hij zou ernstig ziek zijn door een gebrek aan licht, schreef de Mail on Sunday, die hem interviewde. Hij zou zich willen overgeven, meldde SkyNews. Zijn tas zou klaar staan, zei een WikiLeaks-voorlichter.

Dat zou nieuws zijn. Zodra de 43-jarige Australiër een voet buiten Ecuadoraans grondgebied zet – de stoep vóór de ambassade – zullen de Britten hem oppakken en uitleveren aan Zweden, dat hem wil ondervragen in verband met de aanranding van twee vrouwen. Permanent staan er daarom twee agenten in de straat om de deur van de Ecuadoranen in de gaten te houden. Ze hebben inmiddels zelfs zo’n festival-wc gekregen – uit het zicht van de winkelende toeristen en rijke Arabieren bij het chique warenhuis Harrods, naast de ambassade. De bewaking kostte de Britse belastingbetaler tot nu toe 7,1 miljoen pond (8,9 miljoen euro).

En de teller tikt door. Want weliswaar zei Assange de ambassade „binnenkort” te willen verlaten, maar die tijdsaanduiding blijkt minder nabij dan de verzamelde pers dacht. Binnenkort „als de Britse regering hem de garantie geeft die hij zoekt, namelijk een vrijgeleide naar Ecuador”, verklaarde WikiLeaks-voorlichter Kristinn Hrafnsson later.

In plaats van ‘binnenkort’ had Assange ook ‘sint-juttemis’ kunnen zeggen. De Ecuadoraanse minister van Buitenlandse Zaken, Ricardo Patiño, zegt dat hij en zijn Britse collega’s niet tot een vergelijk kunnen komen. Het Britse ministerie van buitenlandse zaken zegt dat er volgens hen niets aan de situatie is veranderd, en de Zweden zeiden vorige maand dat het uitleveringsverzoek van kracht blijft. Assange blijft ondertussen bang dat hij aan de VS wordt uitgeleverd, waar hij terecht zou moeten staan wegens het publiceren van staatsgeheimen.

Het gaf een déjà-vu-gevoel. Al eerder trommelde Assange de pers bijeen voor wat uiteindelijk niet meer werd dan een lange, regelmatig afdwalende verklaring waarin hij zijn kant van de zaak nog eens uiteenzette. Binnen in de ambassade vertelde hij gisteren een select groepje journalisten – de rest luisterde mee via een live-verbinding van Sky News – dat de beschuldigingen dat hij Zweedse vrouwen zou hebben aangerand „onwaar” zijn, dat de media zijn asielverzoek „verkeerd interpreteren, dat hij „al vier jaar gevangen wordt gehouden”, en dat Europa ooit „een plek was waar basisrechten werden gerespecteerd”.

Buiten voldeed de barista van Gran Café Londra glimlachend aan de tientallen verzoeken om koffie en croissants van journalisten. Toeristen maakten foto’s van beroemde presentatoren en het inmiddels ook beroemde balkonnetje, alvorens Harrods in te gaan. „De wereld vergaat niet”, voorspelde Hrafnsson al.

Was het één grote pr-stunt? Assange, die sinds de onthullingen van Edward Snowden over het afluisteren van de Amerikaanse geheime dienst NSA op de achtergrond raakte, kreeg weer media-aandacht. En met de verhalen over zijn slechte gezondheid heeft Assange via de pers de basis kunnen leggen voor een hoger beroep. De Britten lieten in 2000 de Chileense generaal Pinochet ook om gezondheidsredenen gaan, ondanks een uitleveringsverzoek van Spanje.

En wij trapten er op de stoep van de ambassade allemaal in.