Laptoptest: wordt het Windows, Chromebook of een MacBook?

Wat krijg je als een laptop kruist met een tablet pc? Een notebook die je in tweeën kunt breken. De opmars van aanraakschermen is onvermijdelijk, in deze laptoptest van NRC. Wordt het Windows Nieuwe Stijl of ga je toch liever voor een (tweedehands) MacBook of een spotgoedkope Chromebook? ‘Back to school’ zie je in bijna elke computerwinkel staan. De start van het nieuwe schoolseizoen is een reden om uit te kijken naar een nieuwe laptop. Wat is er te koop aan notebooks die op Windows draaien in een tijd dat de tablet-pc lijkt te domineren? Samen met testlab Hardware.Info testte NRC een stapel laptops. Wat valt op aan deze stapel? Het aanraakscherm. In het tijdperk van Windows 8.1 valt daar niet meer aan te ontkomen. Microsofts besturingssysteem heeft twee gezichten: het traditionele bureaublad en een startscherm vol kleurige apps, dezelfde die je ook bij Windows Phone ziet. Het startscherm is handig om met je vingers te bedienen, maar wil je productief zijn – teksten rammen, veel knippen en plakken, foto’s bewerken en vaak wisselen tussen programma’s – dan is de bureaubladweergave de handigste optie. Microsoft heeft ook nog een Windows RT-variant die alleen maar het startscherm toont en Office draait, maar dat lijkt een doodlopende weg.

Het startscherm van Windows 8.1

Minder fabrikanten, meer formaten

De opkomst van betaalbare tablet-pc’s heeft de computerwereld op z’n kop gezet: prijzen dalen, winsten slinken. De pc-markt krabbelt weer een beetje op maar Sony (van de Vaio-notebooks) trekt zich terug uit de laptopverkoop, Samsung lijkt hetzelfde van plan met zijn Windows-machines. Een andere grote naam, Dell, maakt vooral machines voor de zakelijke markt en is daarom niet in deze test aanwezig. Maar het computeraanbod is dankzij de tablets met hun aanraakschermen wel gevarieerder dan ooit. Dat komt ook door de nieuwe hybride formaten: laptops die je kunt opvouwen, splijten of dubbelklappen, tablet-pc’s die zich kunnen ontpoppen tot een volwaardige computer. Niet elke constructie is even gelukkig. Bij de testwinnaar in de goedkoopste categorie, de Medion Akoya, zie je het scherm licht heen en weer wiebelen als je tikt. Bij andere computers is het absoluut niet eenvoudig om het scherm los te halen van het toetsenbord en zul je dat in de praktijk amper doen. Hoe hybride ook, de meeste laptops zullen uiteindelijk meestal als laptop gebruikt worden.

Wat is snel?

Voor de test kijken we naar gebruiksduur (hoe lang doe je op een volle accu?), snelheid, kwaliteit van het scherm en bouwkwaliteit en afwerking. Als het gaat om snelheid kun je niet blind vertrouwen op de kloksnelheid van de processor (het aantal gigaherz). Vrijwel elke laptop draait op Intel-processors, die in een grote variëteit te koop zijn. Heb je geen ambitie om alles van Atom/Celeron/Pentium/Baytrail/dual- of quadcore te leren, volg dan het simpelste advies op: kies een Core i3 of liever een Core i5-processor. Als je het onderste uit de kan wil halen: een Core i7. Tijdens de test blijkt dat laptops met tragere processors nog heel vlot aanvoelen als ze een solid state drive (SSD) hebben: opslag op flashgeheugen in plaats van een harde schijf met draaiende onderdelen. Zelfs in het goedkope segment werken machines met eMMC geheugen (hetzelfde type als je in tablets vindt) nog snel in vergelijking met laptops met een ‘ouderwetse’ harde schijf. Veel computerfabrikanten gebruiken een SSHD: een harddisk met extra gigabytes flashgeheugen. Een goed compromis om snelheid en betaalbare opslagruimte te combineren. De kwaliteit van de schermen loopt sterk uiteen. Sommige laptops hebben een full hd-resolutie (1920 x 1080 pixels) maar er zijn er nog veel die het met minder pixels doen. Over het algemeen leveren zogeheten IPS-schermen de beste kwaliteit. Ze hebben minder last van verkleuring als je het scherm iets kantelt (de verticale kijkhoek). Dat is iets wat je in de winkel even moet uitproberen.

En wat gaat dat kosten?

In de test van Windows-machines onderscheiden we drie prijscategorieën: onder de 500 euro, 500 tot 1.000 euro en boven de 1.000 euro. In de eerste categorie wint de Medion Akoya P2211T, mede dankzij de extra lange gebruiksduur en de extra harde schijf. In de middencategorie kiezen we twee winnaars: 13,3 inch en 15,6 inch (maatje ‘desktopvervanger’). In dit grote formaat – 15,6 inch – komt de HP Pavilion 15-p035nd als winnaar uit de bus dankzij een beter beeldscherm en een grotere SSHD. Bij de 13,3 inch tot 1.000 euro wint de Lenovo Yoga 2 13, dankzij het full hd-scherm en de snelle i5-processor. In het segment boven de 1.000 euro wint de Toshiba Satellite Z30T-A-111. Maar moet dat nou, al die ingewikkelde modelnamen? Helaas wel. Er wordt onder de motorkap gevarieerd in laptoponderdelen en dat heeft invloed op prestaties. De testers van Hardware.Info: „Je staat er versteld van hoe onlogisch de systemen soms in elkaar geschroefd worden.”

Onder de 500 euro:

Dit is de categorie waarin je de meeste variatie in hybride formaten vindt. Voor snelle computers moet je hier niet zijn, maar voor kantoortaken zijn ze goed geschikt. De Medion Akoya P2211 T steekt eruit dankzij de extra harddisk en prima scherm, dat echter wel kan wiebelen als je tikt. De alternatieven zijn de Asus Transformer Book T100TA-DK002H en de HP Pavilion 11 X360. Lees voor de volledigheid ook deze test van Hardware.Info.

Medion Akoya P2211t

Tussen de 500 en 1.000 euro

In de middencategorie onderscheiden we twee formaten: 15 inch en 13 inch. Sommige mensen hebben liever een groot scherm dat ook thuis volstaat, anderen kiezen voor handzaamheid. Bij de grote laptops valt de HP Pavilion 15-p035nd op met zijn 1 terabyte SSHD en 8 GB werkgeheugen - alleen de accuduur valt tegen. Alternatieven zijn  de Acer Aspire V7-582P-3401G50tkk en de Toshiba Satellite S50-B-136.

De HP Pavilion 15 p035nd

Bij de 13 inch exemplaren maakt de Lenovo Yoga 2 13 de beste indruk, voor net geen duizend euro. Lekker licht, erg snel en een degelijke constructie om het scherm om te klappen. De (veel) beter betaalbare alternatieven zijn de HP Pavilion 13-a020nd en de Asus Transformer Book Flip TP300LA-DW007H.

Lenovo Yoga 2 13

Meer dan 1.000 euro

Heb je meer dan 1.000 euro te besteden dan is de Toshiba een goede keuze. Let op de ruime SSD van 512 GB - nota bene ingekocht bij concurrent Samsung. Andere opties: Lenovo Yoga 2 13 (die net op de rand van deze categorie valt) en de Asus Transformer Book T300LA-C4019H.

Toshiba Satellite Z30t a111

Alternatief 1: de tikdoos van Google

Asus C200 Chromebook

Waarom een dure laptop kopen als toch bijna al je software op webservers draait? Dat is de filosofie van de Google Chromebooks. Chrome OS is een vederlicht besturingssysteem dat vrijwel alle programma’s in een webbrowser draait, vanaf een internet. Lokale opslag is niet mogelijk, waardoor je zonder internetverbinding een zeer beperkte machine in handen hebt. Er zijn wel apps die offline werken, zoals de calculator of een paar games. Maar Spotify of Evernote mogen bijvoorbeeld geen bestanden bewaren op je laptop. Chromebooks laten zich lastig vergelijken met Windows-machines: omdat vrijwel al het rekenwerk op de webserver verricht wordt, kan de laptop zelf met een beperkte processor uit de voeten. Hetzelfde geldt voor de harddisk:er is amper opslagruimte, want die is niet nodig met 100 GB ruimte op Google Drive, de harddisk in de cloud. Samsung en Toshiba maken ook Chromebooks, zie deze video. De geteste Asus C200 (zie hier voor meer info) heeft een wat flets beeldscherm dat van kleur verandert als je het scherm iets kantelt. Verder valt op dat het een prettig toetsenbord heeft, helaas zonder verlichte toetsen. Voor 279 euro koop je een tik- en maildoos die je er prima bij kunt hebben, maar nog lang niet je gewone computer vervangt. Overigens kondigde Microsoft als antwoord op de Chromebooks (die vooral in de VS populair zijn) aan dat er spotgoedkope laptops op Windows aankomen, zoals deze.  Dat doet denken aan de netbookhausse van een paar jaar geleden.

Alternatief 2: (Poor man’s) MacBook Air

MacBook Air 13,3 inch

De MacBook Air geldt voor laptopshoppers als de heilige graal op notebookgebied. Opgetrokken uit aluminium, dun, licht en een goede batterijduur. Je kunt er bovendien prima Windows op draaien. Maar je betaalt daarvoor wel de hoofdprijs: de instapversie van de MacBook Air met 13,3 inch kost 1.029 euro (11,6 inch 929 euro). Er is daarom een levendige handel in tweedehands Apple-machines. Dat is redelijk veilig, want het aanbod is voorspelbaar omdat Apple zo weinig varieert in configuraties. De firma Leapp (anagram van Apple) koopt machines op die zijn ingeruild in Mac-winkels en verkoopt die toestellen weer door, met een verlengde garantie. Dat geldt ook voor iUsed.nl. Via tweedehandsmac.nl kun je ook je slag slaan: bijvoorbeeld een smetteloze MacBook Air uit 2010 met 4GB geheugen en een 128 GB SSD voor 550 euro. Dankzij die SSD voelt de machine ook na vier jaar nog vlot aan. Probeer een tweedehands machine altijd eerst zelf uit. Kijk, zeker als je van particulieren koopt, of er geen beschadigingen in het scherm zitten (dode pixels) en controleer hoe vaak de batterij is opgeladen (gebruik de gratis tool Battery Health of kijk bij ‘Over Deze Mac’). Met meer dan 1.000 cycles zou je de accu kunnen laten vervangen - dat kost bij Apple 139 euro.

Alternatief 3. Surface Pro 3, Microsofts hybride

Microsoft Surface Pro 3

Softwaremaker Microsoft produceert zijn eigen tablet pc, de Surface. Microsoft vindt dat de Surface een nieuwe categorie op zichzelf is; de combinatie van werk (Windows op het bureaublad) en plezier (de apps in het Startmenu). Een 2-in-1 laptop waardoor je geen tablet meer hoeft te kopen. Met 800 gram in je tas draag je een ultralichte computer met je mee, die dankzij het 3:2 scherm handiger is om op te lezen en tekst te bewerken dan de vorige generatie Surface (die hadden een 16:9 breedbeeldscherm). Ben je het typen beu, dan kun je met de aanraakpen notities gaan maken. Het scherm heeft een hoge resolutie en het 12 inch formaat lijkt de standaard te worden voor professionale tablets: lekker groot en nog net te tillen met één hand. De geteste Surface-variant met i5-processor en 256 GB SSD schijf is een goed compromis tussen snelheid en gebruiksduur (de instapversie draait op een Core i3-processor). Meer testresultaten vind je hier. Grootste tegenvaller: het Surface-toetsenbord (129 euro) wordt niet standaard meegeleverd om de instapprijs laag te houden. Het keyboard is meteen ook de beschermflap voor het scherm en bestaat uit hele dunne toetsen. Het tikt prettiger dan de vorige versies, maar het muisvlak werkt niet erg nauwkeurig. Dan kun je beter de Surface Arc Touch muis aanschaffen à 70 euro. En als we toch bezig zijn: het  dockingstation van een Surface Pro 3 kost 200 euro.

    • Marc Hijink