Assange komt bijna vrij, met Sint-Juttemis

Daar stonden we weer. Op de stoep voor de Ecuadoriaanse ambassade in Londen. Cameramannen, fotografen en verslaggevers. Net als twee jaar geleden, toen Julian Assange, oprichter van klokkenluiderswebsite Wikileaks, asiel kreeg van de Ecuadorianen.

Het gerucht ging dat Assange naar buiten zou komen. Of in elk geval vanaf het balkonnetje van de ambassade een verklaring zou geven. Hij zou ernstig ziek zijn door een gebrek aan licht en dus vitamine D, schreef de Mail on Sunday, die hem interviewde. Hij zou zich willen overgeven, meldde SkyNews. Zijn tas zou klaar staan, zei een Wikileaks-voorlichter.

Dat zou nieuws zijn. Zodra de 43-jarige Australiër een voet buiten Ecuadoriaans grondgebied zet – de stoep vóór de ambassade – zullen de Britten hem oppakken en uitleveren aan Zweden, dat hem wil ondervragen in verband met de aanranding van twee vrouwen. Permanent staan daarom twee agenten in de straat om de deur van de Ecuadorianen in de gaten te houden. Ze hebben zelfs zo’n festival-wc gekregen – uit het zicht van de winkelende toeristen en rijke Arabieren die het chique warenhuis Harrods naast de ambassade bezoeken. De bewaking kostte de Britse belastingbetaler tot nu toe 7,1 miljoen pond (8,9 miljoen euro).

En de teller tikt door. Want weliswaar zei Assange gisteren de ambassade „binnenkort” te willen verlaten, maar die tijdsaanduiding blijkt minder nabij dan de verzamelde pers dacht. Binnenkort, „als de Britse regering hem de garantie geeft die hij zoekt, namelijk een vrijgeleide naar Ecuador”, verklaarde Wikileaks-voorlichter Kristinn Hrafnsson later.

Hij had Sint-Juttemis kunnen zeggen. De Ecuadoriaanse minister van Buitenlandse Zaken, Ricardo Patiño, zegt dat hij en zijn Britse collega’s niet tot een vergelijk kunnen komen. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat er volgens hen niets aan de situatie is veranderd, en de Zweden zeiden vorige maand dat het uitleveringsverzoek van kracht blijft. Assange blijft ondertussen bang dat hij aan de VS wordt uitgeleverd, waar hij terecht zou moeten staan wegens het publiceren van staatsgeheimen. Ecuador heeft als enige land beloofd hem tegen de Amerikanen te beschermen.

Het was een déjà-vu. Al eerder trommelde Assange de pers bijeen voor wat uiteindelijk niet meer werd dan een lange, onsamenhangende verklaring waarin hij zijn kant van de zaak nog eens uiteenzette. Binnen in de ambassade vertelde hij gisteren een select groepje journalisten – de rest luisterde mee via een live-verbinding van Sky News - dat de beschuldigingen dat hij Zweedse vrouwen zou hebben aangerand „onwaar” zijn, dat de media zijn asielverzoek „verkeerd interpreteren”, dat hij „al vier jaar gevangen wordt gehouden”, en dat Europa ooit „een plek was waar basisrechten werden gerespecteerd”.

Buiten voldeed de barista van Gran Café Londra glimlachend aan de tientallen verzoeken om koffie en croissant van journalisten. Toeristen maakten foto’s van beroemde presentatoren en het inmiddels ook beroemde balkonnetje, alvorens Harrods binnen te gaan. „De wereld vergaat niet”, voorspelde Hrafnsson al.

Was het één grote pr-stunt? Assange, die sinds de onthullingen van Edward Snowden over het afluisteren van de Amerikaanse geheime dienst NSA op de achtergrond raakte, kreeg weer media-aandacht. Hij heeft via de pers de basis kunnen leggen voor een hoger beroep om gezondheidsredenen: de Britten lieten in 2000 de Chileense generaal Pinochet om die reden gaan, ondanks een uitleveringsverzoek van Spanje. En wij trapten er op de stoep van de ambassade allemaal in.

    • in Londen
    • Titia Ketelaar