Ook Duitsland bespioneert zijn vrienden

Duitsland was woedend over het afluisteren door de VS. Maar de Duitsers deden hetzelfde.

De Bundesnachrichtendienst (BND), de Duitse geheime dienst, bespioneert sinds 2009 NAVO-bondgenoot Turkije. Daarbij is ook minister van Buitenlandse Zaken John Kerry afgeluisterd. Die onthulling in het weekblad Der Spiegel heeft de regering Merkel afgelopen weekeinde ernstig in verlegenheid gebracht. Eerder schreef de Süddeutsche Zeitung dat de BND ‘toevallig’ heeft meegeluisterd met een telefoongesprek van de voormalige Amerikaanse minister Hillary Clinton (Buitenlandse Zaken).

De Duitse regering reageerde vorig jaar woedend toen klokkenluider Edward Snowden had onthuld dat de Amerikaanse inlichtingendienst NSA miljoenen Duitsers elektronisch schaduwt via internet, en bovendien Merkels persoonlijke mobiele telefoon heeft afgeluisterd. Merkel noemde het ongepast is om vrienden te bespioneren („Das geht gar nicht”).

De Turkse regering neemt de onthulling serieus. Een woordvoerder zei dat „het nodige onderzoek zal worden gedaan”. De affaire ligt gevoelig nu Duitsland samen met Turkije hulpacties uitvoert in Noord-Irak tegen de terreurorganisatie IS. De Süddeutsche Zeitung citeert anonieme kabinetsleden die vrezen dat die samenwerking verstoord wordt.

De christen-democraten verdedigden gisteren de activiteiten van de BND. Zij wezen er op dat de Koerdische PKK sinds 1993 wordt aangemerkt als een terreurorganisatie. „Als drie miljoen Turken in Duitsland wonen en hier Turkse organisaties als terroristische vereniging zijn bestempeld, vind ik het vanzelfsprekend dat wij alles ondernemen om te onderzoeken hoe deze organisaties vanuit Turkije worden ondersteund”, aldus plaatsvervangend fractievoorzitter van CDU/CSU Andreas Schockenhoff. De Frankfurter Allgemeine Zeitung meldt uit ‘regeringskringen’ dat Merkels stelling dat men vrienden niet bespioneert, niet betekent dat dit voor alle NAVO-partners geldt. Turkije kan niet worden vergeleken met landen als de VS, Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk. Wat in Turkije gebeurt kan van direct belang zijn voor de interne veiligheid van Duitsland. Gewezen wordt op drugscriminaliteit en mensensmokkel. Ook zou bekend zijn dat de Turkse regering eigen politieke doelen in Duitsland nastreeft via Turkse verenigingen en organisaties.

Bondsdaglid Hans-Peter Uhl (CSU) neemt het bericht over het afluisteren met een korrel zout neemt. Vorige maand werd BND-functionaris Markus R. ontmaskerd als dubbelspion voor de CIA. Hij zou de informatie over het afluisteren van Clinton en Kerry hebben doorgespeeld aan Amerikaanse inlichtingendiensten. Volgens Uhl proberen de Amerikanen Duitsland zo in een kwaad daglicht te stellen.

Rolf Mützenich (SPD) zei echter verrast te zijn over het bespioneren van Turkije. „Waarom kan men niet via gesprekken met Turkse regeringsvertegenwoordigers te weten komen wat men over de PKK wil weten?” Hij wil snel opheldering van de regering.

Ook de oppositie eist opheldering. Katja Kipping, voorzitter van die Linke, zei vanochtend in het Morgenmagazine van de ARD dat het controleorgaan van de Bondsdag kennelijk „systematisch door de regering bedrogen en belogen wordt”.

    • Frank Vermeulen