‘Er dreigt een tekort aan toezicht te ontstaan op kwetsbare ouderen’

Er dreigt een groot gebrek aan toezicht te ontstaan voor de groep kwetsbare ouderen en gehandicapten die met de veranderingen in de zorg en WMO op zichzelf aangewezen is. Dat vreest Nico Heinsbroek, directeur van Mentorschap Nederland.

Met de nieuwe WMO wordt de toegang tot intramurale zorg beperkt, zegt Heinsbroek. „Meer mensen zullen langer zelfstandig wonen en zijn afhankelijk van mantel- en thuiszorg. Dan zijn er geen medewerkers meer die zicht hebben op de cliënten.” Volgens Heinsbroek is dat een risico voor kwetsbare mensen zonder familie of sociale omgeving. „Bijvoorbeeld als hun gezondheid verslechtert en ze zelf hun situatie niet meer kunnen overzien.” Voor deze mensen moeten mentoren komen, zegt hij.

Een mentor wordt door de kantonrechter benoemd als wettelijke vertegenwoordiger van kwetsbare mensen die zelf niet wilsbekwaam zijn. Het gaat vooral om de kwart miljoen mensen die door dementie, een verstandelijke handicap of psychische beperkingen niet goed voor zichzelf op kunnen komen.

Mentoren geven zelf geen zorg, maar zijn bevoegd beslissingen te nemen over de verzorging verpleging, behandeling en begeleiding van hun cliënt. Mensen die zelfstandig wonen kunnen niet langer gebruik maken van de integrale zorg van een instelling. Zij krijgen een apart zorgplan. Mentoren kunnen helpen bij het vormgeven van het plan, zegt Heinsbroek. „Ze moeten het goedkeuren en kunnen zorgen dat afspraken worden nagekomen.”

Mentorschap Nederland is een vereniging met dertien regionale stichtingen die met vrijwillige mentoren momenteel ongeveer 1.050 cliënten steunt. De organisatie schat dat het aantal cliënten in 2020 is opgelopen tot minimaal 10.000.

Heinsbroek denkt dat de mentoren ook een belangrijke rol kunnen spelen in het tegengaan van ouderenmishandeling. Jaarlijks worden naar schatting 250.000 ouderen mishandeld door familieleden of zorgverleners. Vanaf 2015 is het de taak van de gemeenten dit aan te pakken. Mentorschap Nederland traint de mentoren tekenen van ouderenmishandeling te signaleren.

    • Anne Vegterlo