EU stuurt wapens naar Koerden

Europa wil de Koerden in Noord-Irak steunen met wapens om de opmars van de Islamitische Staat (IS) te stuiten. Dit hebben EU-ministers van Buitenlandse Zaken vrijdag in Brussel besloten. De ministers „verwelkomen” het bewapenen van de Koerdische Peshmerga-strijders door individuele lidstaten als Frankrijk.

Het besluit om wapens naar een conflictgebied te sturen is uitzonderlijk. De EU-lidstaten hadden eerder in de afgelopen week elkaar al toestemming gegeven wapens te sturen; nieuw is de uitgesproken politieke steun hiervoor van alle 28 lidstaten.

Meerdere ministers waarschuwden in Brussel voor de risico’s. De Oostenrijker Sebastian Kurz verklaarde voor aanvang van het speciaal ingelaste overleg: „We moeten voorkomen dat de wapens in verkeerde handen vallen”. Koerdische groeperingen als de PKK streven naar een onafhankelijke staat. Maar gezien de ernst van de dreiging van IS (voorheen: ISIS) gingen alle lidstaten akkoord. Minister Timmermans zei over het besluit: „Het is nog veel gevaarlijker als ISIS Koerdistan overloopt. De Peshmerga hebben nu niet de moderne wapens die ISIS tot zijn beschikking heeft”.

De lidstaten spraken af elkaar te informeren over hun wapenleveranties. De EU heeft hier formeel niets over te zeggen, defensie is een nationale bevoegdheid. Wapenleveranties moeten worden goedgekeurd door de Iraakse regering in Bagdad.

Verschillende ministers zeiden door de Koerden te zijn benaderd. Frankrijk stuurt „geavanceerde wapens”, zei minister Laurent Fabius eerder deze week. Acuut is het tekort aan munitie van de Koerden, die veel wapens van Sovjetmakelij hebben. Alleen Oost-Europese EU-landen hebben die munitie. „Daar ligt nu eerst de bal”, zei Timmermans. Nederland heeft „geen concrete plannen”. Maar „we houden de mogelijkheid open”, zei de bewindsman.

Anders dan bij ‘Syrië’ is de publieke steun voor inmenging in Irak aanzienlijk. In augustus 2013 stond het Westen klaar om in te grijpen tegen de Syrische president Assad. Toen waren commentatoren in Europa zeer sceptisch – het Britse Lagerhuis blokkeerde de interventie zelfs. Ditmaal is het de publieke opinie die erop aandringt om ‘iets te doen’, na het zien van beelden van vluchtende Yezidi’s en berichten over vervolging van christenen.

    • Mark Beunderman