‘Er zit vis in vruchtensap’

Dat schreef onder meer de Volkskrant naar aanleiding van een Foodwatch-campagne.

illustratie Robin héman

De aanleiding

Is er ooit een visgraatje in je keel blijven hangen na het nemen van een slok vruchtensap?

Waarschijnlijk niet. Maar er zit soms wel vis in je sap en dat staat niet op het etiket, zegt voedselwaakhond Foodwatch. Woensdag startte de organisatie daarom de ‘Verborgen Dieren’-campagne.

Vegetariërs, moslims, joden en hindoes die bepaalde dieren niet eten, worden gewaarschuwd voor dierlijke ingrediënten die in sommige producten zitten. Zo zou er luizenwax op appels zitten en varken in pepermunt, schreef de Volkskrant woensdag.

Wij checken de stelling: „Er zit vis in vruchtensap.”

En, klopt het?

Het blijkt te gaan om visgelatine. Die kan gewonnen worden uit graten en huid van een vis.

Waarom visgelatine? Die wordt gebruikt om troebel appelsap helder te maken, zegt Tiny van Boekel, hoogleraar voedselkwaliteit aan Wageningen Universiteit. „De troebele stoffen in het sap klonteren aan de visgelatine, zodat het als geheel uit het sap verwijderd kan worden.”

Zitten er dan nog restjes dierlijke stoffen in het sap dat wij drinken? Nee, zegt Van Boekel. „Daarom is het ook niet gek dat het niet staat aangegeven op het etiket.” Het is een hulpstof van dierlijke oorsprong, maar geen ingrediënt, zegt Van Boekel. „Bij veel van die hulpstoffen en ingrediënten is overigens niet te zien of ze van dierlijke of plantaardige oorsprong zijn, de stoffen zijn chemisch gezien hetzelfde.”

„De wet ziet deze visgelatine als hulpmiddel, maar wij vinden het wel degelijk een ingrediënt dus het moet op de ingrediëntenlijst”, zegt Meike Rijksen van Foodwatch. Voor een vegetariër is het een probleem dat er bij de bereiding van het sap überhaupt dierlijke producten worden gebruikt, zegt Rijksen. Of er nou wel of niet iets van achterblijft in het vruchtensap.

De veganisten sluiten zich hierbij aan. „Veganisten zijn tegen de uitbuiting van dieren en willen dus ook niet dat er dierlijke stoffen als hulpmiddel worden gebruikt”, zegt Debby van Velzen van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme.

Foodwatch vertelt ons nog iets. „Aan sommige sappen van het merk Coolbest zou visgelatine worden toegevoegd om de vitamines vast te houden”, zegt Rijksen.

We nemen contact op met Friesland Campina, de eigenaar van Coolbest. „Er zit inderdaad een kleine hoeveelheid visgelatine in twee soorten Coolbest Vitaday-sappen”, zegt de woordvoerder. Dit staat ook niet aangegeven op het etiket. We zijn aan het onderzoeken of er een alternatief is, niet van dierlijke komaf.”

De oplossing is dat er een veganistisch keurmerk op producten komt, zegt Van Velzen van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme. Sommige Nederlandse winkels werken daar al mee, maar de grote supermarkten niet.

Conclusie

Als er visgelatine aan vruchtensap wordt toegevoegd om het sap helder te maken, dan wordt die er ook weer uit gefilterd. Maar als de gelatine wordt gebruikt om de werking van vitamines te behouden, dan krijg je er een kleine hoeveelheid van binnen als je van het sap drinkt.

Of er wel of niet vis in je sap zit, verschilt dus per product. Wij beoordelen deze stelling als half waar.

    • Maral Noshad Sharifi