Gepassioneerde jazz bij opening Middelheim

Foto Maurits Van Hout

‘Ritme is de hartslag van het universum.” Met deze woorden kondigt de Amerikaanse pianist Vijay Iyer het optreden van zijn sextet aan op Jazz Middelheim. Ritme is inderdaad alles: hij vuurt enkele akkoorden af, als zweepslagen. Dan barst het spel met saxofoons, drums en contrabas los. Het swingt gloedvol en is tegelijk helder en rationeel. Het vliegt nooit uit de bocht en toch zijn de muzikale wendingen razendsnel en adembenemend.

Iyer is van oorsprong natuurkundige, onderbrak zijn promotie en koos voor de jazz. Hij is een wetenschapper aan de piano, cerebraal, ingetogen, zich bewust van elke noot in het grotere geheel van de compositie. Als een natuurwetenschapper jazz maakt, dan klinkt het zo. Denk aan Robbert Dijkgraaf achter de toetsen: gepassioneerd en spannend, een bezielde onderzoeker die in klanken het heelal aftast en aan ons verklaart. En nooit het geheim oplost.

Met zijn sextet zet Iyer de toon voor een ongeëvenaarde openingsdag van de Antwerpse jazzmanifestatie Middelheim, in het sfeervolle park Den Brandt onder eeuwenoude bomen. Zijn intellectuele aanpak met glasheldere akkoorden en ingetogen melodielijnen klinkt door in het optreden van het Dave Douglas Quintet. Beheerst en met een bijna meditatieve kalmte leidt trompettist Douglas zijn musici van ingetogen samenspel tot briljante soli. Linda Oh op bas voegt hartstocht toe waar het kwintet vooral cool speelt. Nieuw op Middelheim is het kleinere podium Club Stage, waar de nieuwste stijlen aan bod komen en wilde, stuurloze improvisaties mogelijk zijn. Een ontdekking is Andrew D’Angelo op altsaxofoon en basklarinet. Hij verenigt briljante precisie met explosieve emoties.

D’Angelo’s spel was de ideale entree tot het optreden waar iedereen voor kwam: pianist Herbie Hancock in samenspel met Wayne Shorter op sopraan- en tenorsaxofoon. Twee legendarische jazzhelden, al een halve eeuw. Ze speelden van Miles Davis tot Prince. Nu musiceren ze als duo, tot in de nacht. Hancock bediende zich van een Korg-synthesizer, waaraan hij symfonische klanken ontlokte die hij onderbrak met felle akkoorden op de piano, uitbundig hamerend gespeeld . Shorter varieerde hierop met lang aangehouden, heftige uithalen op de saxofoon. Soms klonk dat als een hartverscheurende klacht. Maar ook hier superieure beheersing. In Middelheim is de jazz fantastisch vuurwerk, gespeeld met wetenschappelijke precisie.

    • Kester Freriks