En De Telegraaf pakte lekker uit met de zomerrel

de rol van De Telegraaf. Drie dagen lang was de vakantie van burgemeester Van Aartsen het belangrijkste nieuws voor de ochtendkrant.

De voorpagina’s van De Telegraaf van afgelopen dinsdag, woensdag en gisteren.

De Haagse burgemeester Jozias van Aartsen kwam beroerd thuis van vakantie deze week. Niet alleen was het buitengewoon onrustig in zijn stad, hij werd ook nog eens achtervolgd door De Telegraaf, die hem dag na dag op de voorpagina wegzette als de onverschillige regent die weigerde terug te komen: „DEN HAAG RADELOOS, Burgemeester Van Aartsen nog steeds op vakantie”.

En toen hij, onder druk, toch maar voortijdig thuiskwam gisteren, trof hij ook nog een Telegraaf-fotograaf op de stoep, die vastlegde hoe hij vermoeid de stoep opliep „met de laatste Franse boodschappen” in zijn hand.

1 Waarom gaat De Telegraaf er zo hard in?

Dit is een schoolvoorbeeld van campagnejournalistiek; een vorm waarbij berichten een duidelijk buitenjournalistiek doel dienen, meestal een politiek doel. De Telegraaf is het enige landelijke dagblad in Nederland dat dit genre zo trouw beoefent. Voorbeelden: de strijd tegen het rekeningrijden, het leden werven voor omroep WNL, de strijd van Cruijff tegen het Ajaxbestuur, en de langer lopende strijd tegen de PvdA.

2 Waarom doet De Telegraaf aan campagnejournalistiek?

Volgens mediahistoricus Mariëtte Wolf, die in 2009 promoveerde op Het geheim van De Telegraaf, is de krant sinds de oprichting in 1893 altijd een campagnekrant geweest. Het zit in de genen. Wolf: „De Telegraaf is de meest Angelsaksische krant van Nederland, die bij de oprichting naar Brits voorbeeld is gemodelleerd. En in Engeland was campagnejournalistiek heel gewoon.” De Telegraaf heeft een duidelijke politieke signatuur en wil daar graag voor uitkomen, stelt Wolf: „Ze geloven niet in onafhankelijke journalistiek, dus kun je maar beter openlijk kleur bekennen. Dat is eerlijker. Ik geloof niet dat er een hoger politiek plan aan de campagnes ten grondslag ligt. Het gaat vanuit het instinct. Oud-hoofdredacteur Co Stokvis (1952-1970) zei al: ‘Gewoon zeggen wat je vandaag denkt’.”

3 Maar waarom dan Van Aartsen? Dat is toch een VVD’er?

De Telegraaf is geen partijkrant. Ze zijn nooit gebonden geweest aan een zuil. Ze delen de laatste decennia het politieke gedachtegoed met de VVD, maar als een VVD’er in hun ogen de fout ingaat, wordt hij net zo goed aangepakt. De Telegraaf handelt vanuit zijn eigen oprechte woede. En ze houden er natuurlijk van om een brandje te stichten, of in ieder geval om het vuur op te stoken.”

4 Waarom nu? Het lijkt wel erger geworden de laatste jaren.

Wolf: „Wanneer de politiek onrustig is en de oplagecijfers teruglopen, gaat de krant weer de trom roeren.” De allergrootste krant van Nederland heeft het inderdaad moeilijk. In 2013 zakte de papieren oplage snel, van 522.000 naar 476.000 exemplaren. Wolf: „In de rustige jaren negentig was De Telegraaf in brede kring een bijna gerespecteerde krant geworden. En andere kranten gingen meer op De Telegraaf lijken: ze brachten ook shownieuws en human interest. Om onderscheidend te blijven, moet de krant stunten. Door dergelijke campagnes te voeren, met koppen die schreeuwen om aandacht.”

    • Wilfred Takken