‘De lol is eraf als je ziet dat ome Jan Zwarte Piet is’

Amsterdam vindt dat niet de gemeente, maar de overheid moet beslissen over Zwarte Piet. Ze gaat in beroep tegen een oordeel van de rechtbank.

Burgemeester Eberhard van der Laan wil niet de rol van „zedenmeester” op zich nemen. Zo lichtte hij gisteren zijn besluit toe dat de gemeente in hoger beroep gaat tegen het besluit van de rechtbank over de Sinterklaasintocht. De bestuursrechter vond dat de gemeente bij de intocht van vorig jaar te weinig rekening had gehouden met de gevoeligheden van mensen die Zwarte Piet racistisch vinden en hen herinneren aan het slavernijverleden. Van der Laan vindt het, in tegenstelling tot de rechter, niet de taak van de burgemeester om vooraf inhoudelijk over evenementen te oordelen, maar een taak van de rijksoverheid. In navolging van Amsterdam wil minister Lodewijk Asscher (PvdA) een landelijk overleg, zo meldt Trouw.

1 Drijft dit de voor- en tegenstanders niet verder uit elkaar?

Dat risico is aanwezig, erkende de burgemeester gisteren. Toch denkt hij niet dat dat zal gebeuren, omdat er gewerkt wordt aan een verandering van Zwarte Piet. „Er zijn allerlei overleggen geweest met de NTR (die de Sinterklaasintocht jaarlijks op tv brengt) en het Sinterklaascomité. De inzet is te komen tot een Sinterklaasfeest voor iedereen. Het Sinterklaascomité bereidt met veel integriteit de intocht voor”, zei de burgemeester.

2 Wat betekent dit voor de figuur Zwarte Piet?

Bij de intocht vorig jaar droeg Zwarte Piet geen gouden oorringen meer en hadden niet alle Pieten kroeshaar. De komende vier jaar wordt Zwarte Piet verder ontdaan van negroïde kenmerken, zei Van der Laan gisteren. Wat dit precies inhoudt, wilde hij nog niet zeggen. De kans is aanwezig dat de kleur van Zwarte Piet niet verandert. „Zwarte Piet zal, ondanks dat sommigen centrale verwarming hebben, nog steeds door de schoorsteen komen om cadeautjes te brengen”, aldus Van der Laan. Bovendien moet Zwarte Piet zijn vermomming houden. „Als mensen zeggen: hé, dat is Ome Jan, dan is de lol eraf.”

3 Hoe zijn de reacties op het besluit van de burgemeester?

Niet iedereen zal tevreden zijn, beseft Van der Laan. „Het Sinterklaascomité moet laveren tussen de mensen die vinden dat Zwarte Piet moet blijven en de mensen die vinden dat hij moet verdwijnen.”

Kunstenaar Quinsy Gario is één van de grote tegenstanders van Zwarte Piet. Hij vindt dat Van der Laan de tegenstanders te weinig tegemoet komt: „Hiermee zegt de gemeente en het Sinterklaascomité: we luisteren wel, maar uiteindelijk doen we toch wat we zelf willen.” Het aangepaste uiterlijk is volgens Gario niet genoeg: „De negroïde kenmerken verdwijnen niet volledig. Op deze manier is het nog steeds geen feest voor iedereen.”

Ook de voorstanders van Zwarte Piet zijn het niet eens met de beslissing. Nog dagelijks tekenen mensen de zogeheten ‘Pietitie’ op internet. Zij vinden dat Zwarte Piet moet blijven. „Echt belachelijk dat hieraan toegegeven wordt”, was één van de reacties.

4 Hoe gaat het nu verder?

„Ik hoop vurig dat ik u hier niet meer over zal spreken”, zei de burgemeester gisteren, „Hoe belangrijk het onderwerp ook is.” Hij vindt dat de discussie over Zwarte Piet een maatschappelijke is en landelijk moet worden gevoerd. „De Sinterklaastraditie reikt verder dan onze gemeentegrenzen.” Daarnaast komt Zwarte Piet ook op scholen en bedrijven en liggen er allerlei Sinterklaasproducten in de winkels, stelde de burgemeester.

Of Van der Laans wens ingewilligd wordt, ligt aan het hof. Dat zal oordelen over het hoger beroep. Wanneer het dient, is nog onbekend.

    • Anne Vegterlo
    • Yasmina Aboutaleb