Ban Ki-moon prijst beslissing Maliki om af te treden

Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon tijdens een Algemene Vergadering in het hoofdkwartier van de VN. Foto AP / Seth Wenig

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, prijst de beslissing van Nouri al-Maliki om af te treden als premier van Irak, en steunt zijn pleidooi voor steun aan Haider al-Abadi om hem op te volgen. Dat schrijft persbureau Reuters vanmorgen.

Een woordvoerder van Ban Ki-moon:

“De secretaris-generaal kijkt uit naar een snelle formatie van een regering die een brede steun geniet.”

Lange tijd onder druk om af te treden

Al-Maliki stond al langer onder druk om op te stappen; de Iraakse president Fouad Massoum passeerde hem eerder deze week door Al-Abadi te vragen een nieuwe regering te vormen. De Iraakse Nationale Shi’itische Alliantie, waar de partij van Al-Maliki deel van uitmaakt, droeg Al-Abadi maandag al voor als nieuwe premier. Al-Maliki was in eerste instantie fel tegen.

Hij vond dat zijn partij, Staat van het Recht, de kandidaat moest selecteren, omdat zijn partij de grootste was geworden na de parlementsverkiezingen eerder dit jaar. Hij deed de benoeming van Al-Abadi, vicevoorzitter van het parlement, af als een “gevaarlijke schending van de grondwet” en kondigde aan de fout te “corrigeren”.

Al-Maliki greep niet in, maar verdedigde het land

Een dag later instrueerde Al-Maliki veiligheidstroepen niet in te grijpen in de politieke crisis en in plaats daarvan het land te verdedigen tegen sunnitische strijders van onder meer de Islamitische Staat. De terreurgroep heeft met hulp van andere groeperingen delen van het land veroverd.

Honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen en christenen en yezidi’s worden vervolgd. De Amerikanen grepen vorige week in met luchtaanvallen om te voorkomen dat Erbil, de hoofdstad van de autonome Koerdische regio in Irak, ook zou worden veroverd door IS.

Kerry: eervol besluit

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry noemde het een ‘eervolle beslissing’ die ‘goed leiderschap toont’ en een toewijding aan het democratische proces van Maliki om op te stappen.

President Obama hamerde al een tijdje op het belang van een regering van nationale eenheid om Irak te redden. Al-Abadi was vanuit Washington al gefeliciteerd met zijn nieuwe baan, een indicatie dat de wissel op instemming van de VS kan rekenen. Al-Maliki had de steun van de VS al lang verloren.

Maliki was sinds 2006 premier van Irak. Hij was een uitgesproken tegenstander van Saddam Hoessein – hij bestreed hem als balling in Syrië – en werd oorspronkelijk gesteund door de Amerikanen. Maar in de acht jaar van zijn premierschap profileerde hij zich telkens als onverzoenlijke tegenstander van de sunnitische minderheid in Irak. Zo liet hij het leger hard optreden tegen sunnitische demonstranten, ook als hun protesten vreedzaam waren.