Tips voor Lowlands: dit zijn de opvallendste muziekacts

Singer-songwriters, indierockers, gewone rockers, dj’s die plaatjes draaien en Von Stampestein gaan met hun verzameling vinyl: je hebt het allemaal op Lowlands. Waar het festival ook om bekend staat is de vergaarbak aan aparte muziekacts die je misschien niet zo snel bij elkaar zou verwachten. Denk aan klassiek, noise, rave. Nrc.nl zet de opvallendste acts van dit weekend op een rij.

Still uit de 3voor12-sessie die de Griek Larry Gus op Best Kept Secret deed. Dit weekend speelt hij op Lowlands. Foto screenshot Youtube.com

Singer-songwriters, indierockers, gewone rockers, dj’s die plaatjes draaien en Von Stampestein gaan met hun verzameling vinyl: je hebt het allemaal op Lowlands. Waar het festival ook om bekend staat is de vergaarbak aan aparte muziekacts die je misschien niet zo snel bij elkaar zou verwachten. Denk aan klassiek, noise, rave. Nrc.nl zet de opvallendste acts van dit weekend op een rij.

Radio Filharmonisch Orkest

Naast pop, rock en dance is er ook ruimte voor een totaal ander muzikaal geluid. Lowlands gaat terug naar de klassieke basis met het Radio Filharmonisch Orkest, maar die doen het wel net even anders. Voor dit optreden heeft het orkest namelijk de beste latin afgestoft. De bolero van Ravel ken je misschien nog wel, maar heb je wel eens van de andere mambo’s, malambo’s en choro’s gehoord die componisten als Bernstein, Ginastera en Abreu op hun naam hebben staan? Onder leiding van dirigent Antony Hermus krijgt de Lowlandsganger les in ritme. Op het programma staan Ginastera’s gauchofavoriet ‘Estancia’, Bernsteins bekende ‘West Side Story’ en Abreus ‘Tico Tico’.

Little Big

Hadden we al gezegd dat er een stel rabiate Russen komt raven? Dat zijn namelijk Little Big, die hun bandnaam delen met het gelijknamige epische fantasyverhaal over de Drinkwater-familie die in de obscure wereld van de Fairies leeft, geschreven door de Amerikaanse John Crowley in 1981. Of het daar iets mee te maken heeft, is niet bekend, maar dat Little Big een markante band is, is duidelijk. Roerganger is kunstenaar Ilya Prusikin, die de band vorig jaar oprichtte samen met bandgenoten Anne Kast, Olympia Ivleva en Sergey Makarov (beter bekend als DJ Gokk).

De band maakt “glitchy” en uptempo rap-rave-liedjes, maar dat is eigenlijk het meest normale aan Little Big, concluderen we uit de omschrijving op website Weirdest Band In The World. Met songtitels als ‘Everyday I’m Drinking’ en ‘Russian Hooligans’ kun je je vast ook voorstellen dat dit bonte gezelschap “psychotische video’s vol terrorclowns en krioelende maden” maakt, zoals de Lowlandsorganisatie ze omschrijft. Daarbij kijken de Russen niet “op een getatoeëerd dwergje meer of minder”. Muzieksite Noisey vond dat Little Big “het antwoord van een Russische geestelijke gestoorde is” op het Zuid-Afrikaanse rapduo Die Antwoord. Kijken op eigen risico:

Rooie Waas

Gijs Borstlap, de Finse Mikael Szafirowski en de Oostenrijkse Gerri Jäger vormen samen de Amsterdamse elektronicaband Rooie Waas. Je moet er wel even voor gaan zitten, want Rooie Waas staat bekend om hun industriële noisenummers met gefluisterde, hijgende Nederlandse teksten zoals ‘Zit je lekker in je vel?’, afkomstig van debuutplaat Het is maar een constatering die twee jaar geleden uitkwam. Tweede album NU is sinds februari uit.

Het karakteristieke Rooie Waas-geluid komt uit hun zelfgeknutselde instrumenten. Zo gebruiken ze een ‘cacophonator‘ (een handgemaakte elektronische synthesizer en noisebox die werkt op samples, filmpje) en de ‘weird sound generator’, twee muziekdoosjes die speciaal voor Rooie Waas zijn gebouwd door Sascha Neudeck. Ze vormen de spil in het harde geluid van Rooie Waas en drukken een belangrijke stempel op hun muziek. In een interview met muziekblog FRNKFRT vertelt Borstlap wat voor invloed die zelfgebouwde apparaten hebben op hun live-optredens:

“In het begin gingen die apparaten helemaal hun eigen gang,” zegt Borstlap. “Nu weten we ze in een soort ‘basis-setting’ te manouvreren. Maar het komt er wel op neer dat onze muziek bij concerten voor de helft geïmproviseerd is, omdat we niet altijd volledige controle hebben over de ‘sounds’ die uit de apparaten komen…”

Kees van Hondt

Lowlandsoudgediende Kees van Hondt is terug, maar niet zoals we de plaatjesdraaier kennen. Hij komt namelijk met een heus polka-orkest. Want de polka moet “teruggebracht worden in de voorhoede van de popmuziek”, aldus Van Hondt. Samen met sousafoonspeler Arno Bakker (die ook bij Maison du Malheur en Kyteman meespeelde) richtte hij Festa Orkesta op. Met twaalf man sterk staat het polkagezelschap straks op Lowlands en andere plekken in het land. Takken en andere attributen zijn vast weer toegestaan. Daar willen we natuurlijk meer over weten, dus belden we even met Kees.

Wat vind je zo aantrekkelijk aan de polka?

“Het rimte, de kadans, het is dwingend uitnodigend en vrolijk. Ik heb heel lang gedacht dat het een afwijking was van mezelf, maar toen ik begon met plaatjes draaien sloegen vooral die polkanummers zo aan. Dat verbaasde me op een prettige manier. Er zijn meer mensen die het leuk vinden.”

Wat zijn de ingrediënten van een goede polka?

“Wat er in ieder geval in moet zitten zijn lage blaasinstrumenten, het groffe blaasgeschut zoals de tuba en sousafoon. Verder, en dat kun je ook op housemuziek toepassen, moet er een 1-2 beat zijn. Dan heb je de eerste polkabeat, daar moet het dan op voortborduren. Het gaat net als bij reggaeton of hardstyle house om het ritme, daaraan is de stijl herkenbaar. Maar de melodie moet ook sterk zijn, en alles moet ondersteund worden door een trommel.”

Welke polka’s ga je spelen?

“We hebben de illusie gehad dat wij het eerste polka-orkest zijn sinds de band Polkacide in de jaren 80 de polka weer in de alternatieve hoek neerzette. Er natuurlijk zijn wel polka-orkesten, maar die zijn in onze ogen erg braaf en heel puristisch. Wij zochten naar een vorm zodat we onze muziek origineel konden laten klinken en konden vertalen naar deze tijd. Vaak zijn er een soort originele versies van polka’s, en die bewerk je dan. In ons geval kozen we voor kinderliedjes, die zitten in het onderbewuste van de mens. Die zijn ook heel braaf en vaak truttig, wij hebben het naar een volwassen niveau gebracht. We gebruiken de liedjes als intermezzo’s en als smeermiddel voor de set. Zo gaan we bijvoorbeeld ‘Zeg ken jij de mosselman’ spelen, maar ook ‘Zagen zagen, wiedewiedewagen’, waarvoor we een mooie kettingzaag gebruiken voor het geluid.”

Luister naar een voorproefje in de vorm van de single ‘Met Een Neutje Erbij’:

Atomic Bomb!

Men neme Ahmed Gallab (Sinkane), Beastie Boys-producer Money Mark en LCD Soundsystem-drummer Pat Mahoney, Alexis Taylor (Hot Chip), Luke Jenner (The Rapture), Zap Mama en Young Fathers. Dan krijg je Atomic Bomb!, een coverband die muziek van de Afrikaanse William Onyeabor ten gehore brengt. Onyeawie? Dat dachten wij ook. Het blijkt een Nigeriaanse electro-funkpionier te zijn uit de jaren zeventig en tachtig, van wie David ‘Talking Heads’ Byrne vorig jaa het compilatiealbum Who Is William Onyeabor? uitbracht op zijn Luaka Bop-label. Byrne bracht eerder dit jaar ook een liedje van Onyeabor bij Jimmy Fallons talkshow ten gehore. Eerder dit jaar kwam een heus coveralbum uit, What?!, waarop o.a. Hot Chip en The Vaccines versies van Onyeabor-nummers spelen. En waar moet dat naar klinken? Lowlands helpt ons een handje en omschrijft:

“[een g]lorieuze, hypnotiserende Onyeabor-saunacombi van stomendhete afrobeat, futuristische disco en onophoudelijk jengelende en borrelende synthesizerfunk.”

Onyeabor treedt helaas niet meer op omdat hij zijn heil vond in religie, maar gelukkig hebben we nog Atomic Bomb!. Lowlands zegt “nu al legendarisch”, wij zeggen “dat geloven we best.” En hoe mag dat dan klinken? Nou, zo:

Larry Gus

Larry Gus is topscoorder van het seizoen, schreef NRC-muziekrecensent Hester Carvalho in een artikel over de booming business die festivals nu zijn:

“De Griekse Gus – echte naam Panagiotis Melidis – was tot afgelopen januari volslagen onbekend. Maar sinds zijn concert op het Eurosonic-festival, in Groningen, waar de kleine Gus het publiek in de greep kreeg met zijn meezingdance en klopboor-achtige hoofdbewegingen, trad hij aan op nagenoeg alle popfestivals van naam: Motel Mozaïque, Best Kept Secret, Valkhof Festival, en straks is hij een van de aantrekkelijke namen op Lowlands, de Zomerparkfeesten en Into The Great Wide Open. Larry Gus heeft nog nooit in een Nederlandse club gespeeld. Larry Gus is een festivalhit.”

Gus’ composities lijken op onsamenhangende collages van samples, geluidjes, allerlei verschillende instrumenten en rare baslijnen. Of zoals mijn moeder zei: “Wat is dit voor kippenhok?” Ze had nog bijna gelijk ook, want ik meende ergens een geit te horen. Of was dat toch een verdraaide synthesizer? Kortom, gekker dan Animal Collective kon het dus toch nog worden. Dat blijkt wel uit een interview met 3voor12, waarin Gus zijn werkwijze uitlegt. Die baseerde hij namelijk op het boek Life, A User’s Manual van de Franse schrijver Georges Perec, die een algoritme gebruikte om fragmenten van verhalen van anderen in zijn eigen verhaal te verwerken:

“Hij schreef bovendien een formule: ieder verhaal had een aantal elementen, die weer konden terugkomen. Met het systeem van Perec schreven de verhalen zichzelf bijna, en kon hij alle mogelijke combinaties verkennen van karakters en settings. De eerste keer dat ik het hoorde, had ik geen flauw idee! What the fuck!” Op eenzelfde manier begon Larry Gus zijn samples te combineren. Allereerst rangschikte hij ze in verschillende categorieën: van lead-melodie tot percussie tot drumtrack. Een gouden regel: elk nummer moest minstens één element van elke categorie bevatten. “Vervolgens moest ik de volle honderd procent aan mogelijkheden verkennen. Daarna is een track pas af. Ik kan het écht op geen andere manier.”

Bekijk de sessie die Gus op Best Kept Secret deed:

Orgaanklap

We laten ze het maar in hun eigen woorden zeggen: “It’s ultra progressive alternative indie new post garage pop sentimental christian German glam rock with an edge, it’s ORGAANKLAP.” Duidelijker dan hun Twitterbio kunnen we de vier heren van Orgaanklap niet omschrijven. Of nou ja, misschien dan nog met de toevoeging dat het de meest krankzinnige band van dit moment is. De bandnaam dekt volledig de lading van het effect dat hun muziek op je ingewanden heeft. Tel daarbij op de ontzettend aanstekelijke punkliedjes, de neiging live tot totale destructie over te gaan en de compleet NSFW-teksten van nummers als ‘M’n Hand’, ‘Komen Is Stoer’ en ‘Iedere Kut Is Een Moordenaar’, en we zijn compleet. Het debuutalbum heet Kwarktassen en kwam in mei uit. Aan 3voor12 vertelden de Nederpunkers wat het publiek te wachten staat op Lowlands:

“Op de Lowlands-site staat een treffend stukje, met de oproep ‘kom bier gooien!’ Maar ik kan me niet voorstellen dat het alleen vol staat met dat publiek. Natuurlijk kom je niet alleen naar ons voor de muziek, maar ook voor het feestje. Wij proberen jou niks serieus of heftigs te verkopen. Het lijkt misschien of we er met de pet naar gooien, maar ik zie me als bezoeker ook niet halfdronken in een kroeg staan en luisteren naar iemands kutproblemen. Ik vind dat je als band mensen moet vermaken. [...] We zien een soort noodzaak in dingen niet serieus te nemen en dat is ook de enige boodschap die je meekrijgt bij onze shows. Je hoeft er niet zoveel van te vinden. Oh en verder hebben we natuurlijk veel mannelijk naakt, homo-erotische humor, dode babygrappen, piemels van twee meter hoog en we staan met een bak energie op het podium.”

Ook deze video voor het catchy liedje ‘Indie Pop Rock Song’ verdient op bepaalde momenten wellicht enige uitleg als je nog aan het werk bent:

Nrc.nl doet verslag van Lowlands

  • Nrc.nl is het hele weekend op Lowlands en doet elke dag verslag met hoogtepuntstukken en In Beeld-series.
  • Lees ook welke literaire programma’s of welke rock-, pop- of dance-acts je volgens de NRC-muziekrecensenten moet zien op Lowlands 2014.

Bekijk het volledige blokkenschema van Lowlands 2014

    • Judith Laanen