Timmermans: kabinet sluit bewapening Koerden niet uit

Het kabinet sluit niet uit dat Nederland “in enige vorm ook een bijdrage zal leveren” aan de bewapening van de Koerden. Dat schrijft minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer. Een dergelijke stap zou samenhangen met het voortduren van de veiligheidsdreiging, aldus de minister.

Foto ANP / Robin Utrecht

Het kabinet sluit niet uit dat Nederland “in enige vorm ook een bijdrage zal leveren” aan de bewapening van de Koerden. Dat schrijft minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer. Een dergelijke stap zou samenhangen met het voortduren van de veiligheidsdreiging, aldus de minister.

In dezelfde brief schrijft Timmermans ook dat de Islamitische Staat “vermoedelijk verantwoordelijk” is voor zeer ernstige internationale misdrijven, zoals
oorlogsmisdrijven, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Dit vermoeden maakt de inzet tot preventie, het voorkomen van verdere escalatie en het bieden van hulp belangrijk, aldus de minister.

Geen Nederlandse bijdrage aan bombardementen

Het kabinet steunt verder de luchtaanvallen die de VS uitvoeren boven Irak, maar het blijft bij politieke steun. “Een Nederlandse bijdrage aan bombardementen in Irak is niet aan de orde.” Onder meer de SGP vond dat Nederland bereid moest zijn tot de inzet van F-16’s om de opmars van IS te stoppen. Nederland heeft ook geen verzoek gekregen van de VS om militaire bijstand te verlenen voor hun luchtaanvallen, schrijft Timmermans.

Ook schrijft Timmermans in de brief dat IS een terroristische organisatie is die niet alleen in Irak en Syrië actief is, maar ook de intentie heeft om in het Westen aanslagen te plegen. Daarnaast leiden de opmars van de groep en de steun die door Nederlandse jihadisten voor IS uitspreken tot spanningen in de Nederlandse samenleving. Naarmate de positie van IS groter wordt, vormt deze groep een grotere dreiging voor de nationale en internationale veiligheid, aldus Timmermans.

Daarnaast noemt het kabinet de uitlatingen van de demissionair premier al-Maliki “niet bevorderlijk voor het politieke proces in Irak”. Ook verwelkomt het kabinet de nominatie van de nieuwe premier Haider al-Abadi door president Fouad Massoum. Volgens het kabinet zijn het terugdringen van IS en het voorkomen van verder humanitair leed de belangrijkste prioriteiten van de Iraakse regering.

In eerste instantie was het kabinet vrij terughoudend met de gebeurtenissen in Irak een genocide te noemen. Politiek redacteur Mark Kranenburg legt uit waarom:

“Er is veel druk vanuit de Tweede Kamer om duidelijkheid te geven over het standpunt van de regering. De Amerikaanse president Obama en de Franse minister van Buitenlandse Zaken Fabius waren sneller. Het kabinet was terughoudend omdat het bestempelen van de ontwikkelingen in Noord-Irak ook betekent dat als er vanuit de VN of Europa de vraag voor ondersteuning komt, het kabinet hier niet meer onderuit kan komen.”

CDA en D66: meer maatregelen tegen IS

Nederland moet een grote bijdrage leveren om de opmars van de Islamitische Staat (IS) in Irak een halt toe te roepen. Dat stelt oppositiepartij CDA nu het kabinet erkent dat de terreurorganisatie vermoedelijk verantwoordelijk is voor genocide. CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt zegt in een reactie tegen persbureau Novum:

“Het gaat er nu om dat hulpgoederen zo snel mogelijk naar Irak gaan. Daar zit nu de bottleneck. De hulpgoederen die Nederland heeft toegezegd zijn er ook pas over een week. We moeten dus bijvoorbeeld kijken of de transportcapaciteit kan worden uitgebreid.”

Omtzigt is tevreden dat het kabinet in navolging van de Verenigde Staten, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk ‘nu eindelijk’ erkennen dat er sprake is van genocide.

“Daarmee verplicht Nederland zichzelf meer maatregelen te nemen. Ik ga er ook vanuit dat dit gebeurt.”

Vrijdag spreken de Europese lidstaten in EU-verband over de situatie in Irak.
Oppositiepartij D66 hoopt dat de Europese ministers vrijdag tot ‘substantiële’ actie komen. D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma noemt het terecht dat het kabinet nu erkent dat er ‘vermoedelijk’ sprake is van genocide.

ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob reageert via Twitter:

Twitter avatar arieslob Arie Slob Goed dat kabinet zich duidelijker uitspreekt over situatie in Nrd-Irak. NL kan niet zwijgen bij deze religieuze zuivering. Actie nodig!
Twitter avatar arieslob Arie Slob Kabinet gaat weer stap verder in beoordeling ISIS (‘vermoedelijk sprake van genocide’). Militaire steun aan Koerden wordt niet uitgesloten.

Coalitiepartij VVD wil dat de Europese Unie de Koerden gaat bewapenen, schrijft persbureau Novum. Het is gezien de opmars van de terreurorganisatie de meest effectieve manier om de opmars van de extremisten te stuiten en bevolkingsgroepen te beschermen. De VVD wil daar wel strenge voorwaarden aan verbinden. VVD-Kamerlid Mark Verheijen:

“De geleverde wapens van vandaag kunnen morgen immers in handen vallen van strijders van ISIS. Deze wapens zouden alleen geleverd mogen worden met instemming van de Iraakse overheid. Als de EU deze lijn van bewapening kiest dan moet ook voorkomen worden dat de wapens niet in handen komen van ISIS.”

Verheijen wil in elk geval dat de Europese Unie veel meer maatregelen neemt.

“Tot nu toe blinkt de EU uit in afwezigheid op dit thema en dat komt slagkracht niet ten goede. Nederland moet samen met de partners blijven kijken naar mogelijkheden om de humanitaire nood te verlichten en de opmars van ISIS te stoppen.”

Parachutes en voedsel naar Irak

Gisteravond heeft minister Lilianne Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking laten weten dat Nederland hulpgoederen naar Irak gaat sturen. Het gaat om parachutes en voedsel. Deze middelen zullen door Australië boven Irak worden gedropt.